Coordinado polos investigadores da Facultade de dzܲԾ Xosé Rúas e Julia Fontenla
Un manual achega ferramentas contra a desinformacin ao alumnado de secundaria
Insrese nas iniciativas do proxecto DEBATrue
Proporcionar ao profesorado e alumnado de secundaria e bacharelato un conxunto de ferramentas e de recursos didcticos que lles permitan “entender mellor o fenmeno da desinformacin e as noticias falsas e observalo con perspectiva”. Ese é, como sinalan os investigadores da Facultade de dzܲԾ Xosé Rúas e Julia Fontenla, o propsito central de , un libro dixital de acceso aberto que reúne as achegas de 25 expertos e expertas de mbitos como a comunicacin, o mrketing, a filosofa, a socioloxa, o dereito ou a informtica. Inserido nas actividades do proxecto DEBATrue, que coordina o grupo de investigacin CP2 da facultade pontevedresa, neste manual abrdanse un conxunto de temticas relacionadas con esta problemtica, desde o concepto de posverdade e as teoras da conspiracin ata o uso da intelixencia artificial para a verificacin de datos ou a magnitude do negocio da desinformacin.
Trtase dun manual cun “propsito divulgativo, polo que cada captulo inclúe tamén actividades e recursos para que os profesores poidan traballar este tema na aula”, apunta Rúas, coordinador xunto con Fontenla dun volume no que apostaron tamén por unha linguaxe accesible e “un deseo atractivo e moi dinmico”. Publicado pola editorial Fragua, o libro insrese nas actividades en materia de sensibilizacin que abrangueu o proxecto, coordinado por Rúas e a tamén investigadora do grupo CP2 Ana Belén Fernndez Souto e seleccionado na convocatoria estatal de I+D+i para a realizacin de Probas de Concepto do Ministerio de Ciencia e Innovacin.
Do “negocio da desinformacin” s ferramentas para combatela
Contra la desinformacin conta coas achegas de especialistas das universidades de Vigo, Santiago de Compostela, Granada, Sevilla e A Corua, as como do CSIC. Os seus contidos abranguen desde un percorrido pola “historia da manipulacin” a unha anlise sobre como esta afecta s liberdades de expresin e informacin, pasando por unha reflexin sobre o concepto de “posverdade” e sobre as “circunstancias nas que as emocins e as crenzas persoais inflúen mis na formacin de opinins e na toma de decisins que os feitos obxectivos”, nun captulo asinado polas investigadoras do Instituto de Filosofa do CSIC Astrid Wagner e Teresa Moreno. Analzase tamén o “negocio da desinformacin”, da man do investigador da 鶹 Andrés Mazaira, quen detense tamén nos principais modelos de empresas de verificacin de datos. Outros artigos permiten, as mesmo, coecer os trazos distintivos das teoras da conspiracin ou a importancia que ten o control da informacin nas guerras, grazas participacin do coronel e agregado de Defensa en Seúl, Ángel Gmez.
A influencia que teen os nesgos dos algoritmos das redes sociais no acceso informacin ou como este se ve determinado polos resultados que ofrezan os principais buscadores forman parte tamén dos contidos dun libro que achega ademais ao alumnado diferentes ferramentas para facer fronte desinformacin. Nese senso, os investigadores e investigadoras participantes abordan o uso de axentes conversacionais para verificar informacin e as posibilidades da intelixencia artificial na deteccin de desinformacin. Do mesmo xeito, presentan tamén diferentes ferramentas e servizos de fact-checking existentes en Espaa e analizan as súas estratexias en redes sociais. O libro afonda as mesmo en prcticas educativas para levar a cabo nas aulas, na existencia de videoxogos que axudan a desenvolver o pensamento crtico, na importancia teen as “habilidades creativas” neste punto e no labor de difusin orientado a un público novo que se leva a cabo nas universidades.
Deseo dunha plataforma de verificacin
Coa participacin de case 20 investigadores e investigadoras de seis universidades, o proxecto no que se insire esta publicacin estaba centrado no deseo dunha plataforma semiautomtica de verificacin de informacin. O obxectivo, como se explica tamén neste libro, era dar forma a unha plataforma cunha “gobernanza descentralizada”, que permitise, por unha banda, unha verificacin de datos automtica, a través de ferramentas de intelixencia artificial, e, por outra, conformar unha comunidade de verificadores para aqueles casos nos que o proceso deba realizarse de xeito manual, mediante un “modelo de explotacin cooperativa de resultados a través da xeracins de tokens”. Finalizado recentemente, este proxecto de transferencia permitiu nese senso desenvolver "o motor" desta ferramenta, como apunta Rúas, que incide tamén en que “agora hai que enchelo de contidos”. Nese senso, o obxectivo é seguir avanzando no desenvolvemento desta plataforma, coa meta tamén de poder pr en marcha unha spin off vinculada a este proxecto.
