�鶹����

A traxectoria investigadora do catedrtico da �鶹���� e profesor Ikerbasque de CIC biomaGUNE Luis Liz Marzn acaba de ser merecedora dun novo recoecemento internacional. O Consello Europeo de ���Ա�����پ����������� (ERC) concédelle un dos prestixiosos Synergy Grant, unha axuda que ten como obxectivo financiar proxectos de investigacin moi ambiciosos e de alto risco que involucren grupos de diferentes disciplinas e de diferentes pases. En total, o cientfico galego contar cun orzamento de 9.272.460 euros para levar a cabo o que se centrar en desenvolver nanopartculas que recoezan protenas. Farao a través dun consorcio formado polo grupo de Materiais Biomiméticos do Centro de ���Ա�����پ����������� en Nanomateriais e Biomedicina (CINBIO) da �鶹���� e do grupo de BioNanoPlasmnica de CIC biomaGUNE, ambos liderados polo profesor Liz Marzn, xunto co grupo da profesora Sara Bals, da Universidade de Amberes e o grupo do profesor Nicholas A. Kotov, da Universidade de Michigan.

Esta é a quinta vez que o Consello Europeo de ���Ա�����پ����������� financia proxectos do profesor Liz Marzn relacionados coa nanociencia, xa que previamente acadou dous ERC Advanced Grant consecutivos e outros dous Proof of Concept Grant, que lle supuxeron unha financiacin practicamente continuada por parte do ERC durante 20 anos. Para Liz Marzn, a concesin desta nova axuda “é un recoecemento ao prestixio dos equipos de investigacin que dirixo no CIC biomaGUNE e na �鶹����” e supn tamén unha oportunidade para seguir traballando con seus socios de Amberes e Michigan, “cos que levo colaborando moito tempo e cos que temos posibilidades de obter resultados cun impacto cientfico e social moi grande”.

Da intuicin predicin

O profesor Liz Marzn conta cunha ampla experiencia na sntese de nanopartculas (que teen dimensins de millonésimas de milmetro) e explica que “a través de reaccins qumicas podemos controlar con moito detalle as súas xeometras e conseguimos obter diversas formas e tamaos. A pesar de que durante moito tempo se buscaron os mecanismos que provocan que unha nanopartcula creza como unha esfera, alongada como unha vara, ou en forma de tringulo, anda que sabemos como facelo, realmente o coecemento dos mecanismos é, polo momento, limitado”.

O obxectivo principal do proxecto Chiral-Pro ser precisamente desenvolver unha metodoloxa para desear nanopartculas cunha xeometra especificamente definida para unirse selectivamente e de forma robusta con protenas e con fibras formadas por protenas de dimensins nanométricas. “Agardamos ofrecer comunidade cientfica unha ferramenta para fabricar nanopartculas carta”, explica o coordinador do proxecto, e “poder pasar da sntese intuitiva, como se fixo ata agora, a unha sntese preditiva apoiada por predicins baseadas en intelixencia artificial”. Do mesmo xeito, o proxecto busca demostrar diferentes aplicacins destes novos nanomateriais e da súa unin selectiva sobre protenas en campos como os biosensores, a biomedicina e incluso en telecomunicacins, xa que “se podern conseguir materiais fabricados artificialmente con propiedades que non coecemos hoxe en da”.

Nanopartculas quirais con propiedades pticas excepcionais

A novidade do proxecto estriba, explica Liz, “en que imos inclur unha propiedade xeométrica que se chama quiralidade”, a que teen obxectos que non se poden superpoer coa súa imaxe especular”. O investigador emprega o exemplo das mans para explicar esta propiedade: “unha man é a imaxe especular da outra, pero se colocas unha man sobre a outra, non xuntando as palmas, senn superpostas, os dedos non coinciden. Iso mesmo ocorre en moitas moléculas orgnicas e biomoléculas. A estrutura destas moléculas é igual, pero estn xiradas unha respecto da outra”. A importancia da quiralidade pdese explicar lembrando o caso da talidomida, un frmaco que se receitou a mediados do século pasado para aliviar as nuseas do embarazo, “unha das formas quirais de talidomida é beneficiosa, pero a mesma estrutura xirada cara o outro lado provoca danos moi graves nos fetos.

A quiralidade pdese explotar para buscar unins fortes entre obxectos complementarios, como nun apertn de mans. Este concepto levouse recentemente escala nanométrica e estanse obtendo nanomateriais con propiedades extraordinarias. “Neste proxecto empregaremos técnicas de intelixencia artificial para predicir e obter unins fortes e selectivas entre a estrutura quiral das nosas nanopartculas e a correspondente en biomoléculas. Utilizando as propiedades pticas especiais destas nanopartculas poderemos acadar unha biodeteccin selectiva e a fabricacin de dispositivos mis eficientes”, explica o profesor da �鶹���� e do CIC biomaGUNE.

Para acadar este obxectivo ser esencial a experiencia complementaria e sinérxica dos tres socios implicados. Por unha banda, os laboratorios da �鶹���� e de CIC biomaGUNE dirixidos ambos por Liz Marzn, concentraranse fundamentalmente na sntese e en entender os mecanismos de crecemento das nanopartculas. Por outra banda, o laboratorio da Universidade de Amberes, dirixido por Bals, centrarase “no desenvolvemento de técnicas de tomografa electrnica que permitan identificar con moita rapidez a estrutura das nanopartculas en tres dimensins, e incluso de observar a escala real como as nanopartculas se unen s protenas nun medio lquido”. Finalmente, o grupo dirixido polo profesor e doutor honoris causa pola �鶹���� Nicholas Kotov na Universidade de Mchigan, achegar, segundo Liz, a súa “grande experiencia na aplicacin da intelixencia artificial para predicir interaccins entre nanopartculas e biomoléculas”.
��