�鶹����

La Unin Europea en construccin. Historia, instituciones y normas é o ttulo do novo libro do profesor da Facultade de Direccin e Xestin Pública Celso Cancela, que busca neste volume abordar dun xeito “accesible”, apunta, a evolucin e as implicacins do proceso de construcin europea. Realizada no marco da Ctedra Jean Monnet European Institucions and Citizens: Adapting the EU to the digitalisation challenges, esta publicacin afonda tanto na identidade europea e no europesmo, como nas diferentes fases do proceso de integracin, trazando un percorrido histrico que se completa cunha reflexin sobre os “tempos turbulentos” vividos nas últimas dúas décadas. 

Inserido nas iniciativas impulsadas ao abeiro dunha ctedra cofinanciada pola Comisin Europea, esta publicacin ten como punto de partida a materia Europa: significado, historia e cultura, do Programa Universitario de Maiores da �鶹���� (PUM). Desde a súa posta en marcha, Cancela vén impartindo esta materia de xeito ininterrompido e nela foi abordando ao longo dos anos cuestins “como a delimitacin xeogrfica e cultural de Europa, a construcin dunha identidade europea, os principais fitos do proceso de integracin, o funcionamento das institucins da UE e os retos que enfronta no presente e no futuro”. Nese senso, as notas e materiais que empregou para a preparacin dunhas sesins que, recoece, “en numerosas ocasins adoptaron a estimulante frmula do coloquio e o debate”, foron o xerme desta publicacin, que Cancela presentaba recentemete ao alumnado do PUM.

A identidade europea

Estruturado en catro bloques, o libro arranca cunha “panormica xeral sobre a Unin Europea a partir de datos demogrficos e econmicos, co obxectivo de contextualizar a súa dimensin territorial e humana”, sinala o investigador do Observatorio da Gobernanza G3. O segundo bloque, explica, busca “preguntarnos se existe unha identidade europea e que significa ser europeo”,  a través dun achegamento ao pensamento europesta e a como foron mudando as narrativas sobre o proceso de integracin comunitaria. “Da unificacin de Europa lévase falando desde o século XVIII”, sinala este investigador, que detense neste apartado no perodo de entreguerras e no papel xogado entn polo diplomtico Richard von Coudenhove-Kalergi e polo primeiro ministro francés Aristide Briand. 

Un percorrido polo proceso de integracin

O “bloque central do libro” traza un percorrido pola evolucin histrica do proceso de integracin, comezando pola “crecente cooperacin europea” tras a Segunda Guerra Mundial e o impulso da Comunidade Europea do Carbn e o Aceiro (CECA) e da Comunidade Econmica Europea (CEE). A continuacin, Cancela detense na “crise da cadeira baleira, da que sau o chamado compromiso de Luxemburgo, que marcou a dinmica de funcionamento das comunidades ata a década de 1980”, definida pola necesidade dun consenso entre os seis pases que integraban a primeira unin. A partir de a, afonda no “relanzamento do proceso de integracin”, a partir de 1968, coa posta en marcha da Unin Aduaneira, abordando a primeira ampliacin e o informe Werner, centrado na creacin dunha moeda única. “O euro comeza a funcionar en xaneiro de 2022, pero en Europa levbase vendo a necesidade de dispor unha moeda desde os anos 70”, lembra ao respecto Cancela. Por outra banda, a importancia que no proceso de construcin da UE tiveron os lderes polticos lévao a deterse en dúas figuras con “visins contrapostas da integracin”, a primeira ministra britnica Margaret Tatcher e o francés Jacques Delors, presidente da Comisin Europea entre 1985 e 1995.

Tras abordar tamén a Acta Única Europea, de 1986, que impulsaba a creacin do mercado único e a ampliacin mediterrnea, a publicacin céntrase na “década reformista" de 1990. Esta supuxo a “aceleracin e profundizacin da integracin europea” e arranca, lembra, "cun momento clave para a integracin”, como foi a reunificacin de Alemaa. Cancela detense tamén no tratado de Maastritcht de 1992 e nas posteriores reformas que supuxeron os tratados de Ámsterdam e Niza, as como no paso da Europa dos 15 Europa dos 27. 

Finalmente, o libro propn unha reflexin sobre os “tempos turbulentos” que a UE viviu entre 2005 e 2025, nun apartado que comeza abordando o “afundimento e reflotacin do proxecto constitucional” co Tratado de Lisboa. Nestes captulos, o investigador detense na crise do euro de 2012, nos efectos do Brexit, ou na crise sanitaria da covid-19, as como na invasin de Ucrana e nas “novas propostas de reforma do horizonte”. 

Por último, o libro complétase con dous captulos dedicados a presentar as institucins comunitarias e o dereito da UE.