�鶹����

“Este libro reconstrúe a imaxe da soidade como unha experiencia creativa, central para a constitucin de suxeitos e identidades, no corazn ntimo do proceso artstico”. Deste xeito presentan o profesor da Facultade de Belas Artes Alberto Ruiz de Samaniego e o artista e docente Miguel Copn Soledades. Estéticas del retiro, o libro no que reflexionan sobre como artistas, poetas ou pensadores de diferentes épocas “converteron o retiro, o silencio e a distancia social” nunha condicin para a creacin artstica. Publicado por Ctedra, trtase dun volume no que, desde o campo da Estética, buscan conectar un amplo abano de obras, autores e autoras nunha reflexin sobre “o distanciamento paradoxal do social en busca dunha comunicacin mis intensa”.

“O libro refrese a unha estética, é dicir, conexin entre as artes, ou as súas imaxes, e o retiro”, sinala Ruiz de Samaniego respecto dun volume que definen como “un proxecto de investigacin en curso” no seu texto de presentacin. De feito, Soledades insrese na lia de colaboracin que este escritor, docente e comisario mantén desde hai mis de 25 anos co investigador Miguel Copn, profesor de Estética na Escuela de las Artes Sur de Madrid. Ambos desenvolveran xa previamente proxectos como a exposicin-ensaio Cabaas para pensar, que tia na idea do retiro un dos seus eixes centrais.  

Unha “nova pandemia” fronte a un “illamento necesario”

Un dos puntos de partida do libro, sinalan Ruiz de Samaniego e Copn, “é a diferencia entre a soidade desexada e a imposta”, que en idiomas como o inglés ou alemn vese reflectida na existencia dun termo para referise a esta última e outro que apunta “un retiro voluntario no que aparecen novas dimensins para o sentimento, o pensamento e a creacin”. De a que recoezan a actualidade da temtica que explora este libro, nun momento “no que o Consello de Ministros debate a aprobacin dun marco estatal para traballar contra esta nova pandemia, que afecta a un de cada cinco espaois, segundo o Observatorio Soledades”. 

A soidade, recoecen, é un concepto “cambiante pero rotundamente actual”, que alude a un “problema de emerxencia sanitaria”, mais que engloba tamén un “illamento necesario para dar valor s formas compartidas cos demais”, como apuntan na súa introducin. “É necesario para a arte a maior intimidade co social, para coecer as súas regras, e a maior distancia, para poder modificalas”, sosteen na apertura do que recoecen como “un traballo amplo e humilde, en canto aborda un asunto inabordable e infinito”.

Na busca de “novas lecturas” de obras e procesos

Desde a perspectiva metodolxica da Estética, o interese dos autores de Soledades era “atopar imaxes rotundas centradas nun tema que podemos atopar en case calquera manifestacin da nosa sociedade, e propor lecturas e conexins que súa vez enriquezan a súa visin e lectura”. Nese senso, o libro non propn unha ordenacin cronolxica de obras ou autores, senn que “debuxa o mapa relacional deste aspecto complexo”, sinalan.

Ruiz de Samaniego e Copn achéganse a un amplo número de autores e autoras que crearon desde un afastamento “buscado” da sociedade, mais tamén a aqueles e aquelas “afectados por unha soidade involuntaria”, por mor dunha enfermidade ou do encarceramento, por exemplo. O seu propsito “é recoecer a soidade e o retiro nas súas diferentes manifestacins”, deténdose en como esta se reflicte nas obras, indo mis al da “representacin literal de corpos solitarios”. Mais tamén buscan, apuntan, “indagar sobre os procesos humanos que intervieron na súa creacin”, afondar “na razn poética dos autores, tanto fronte súa obra como polo que respecta s condicins emocionais e reflexivas que enxalzan ao producila”. A súa vontade é “propor novas frmulas de lectura da imaxe, novas formas de abordar a experiencia creativa”, sinalan.

“O libro constrúe unha traxectoria grfica chea de rúas e derivas, para desenvolver estas relacins, entrecruzadas en numerosas ocasins”, engaden dunha publicacin que conecta a poesa de Rainer Maria Rilke ou José Ángel Valente, con artistas como Rothko ou Giorgo Morandi ou pensadores como Nietzsche ou Mara Zambrano, “e un longo etcétera”. As reflexins dos seus dous autores combnanse súa vez cun amplo número de imaxes, “tanto grficas como ideogrficas, tanto fotogrficas como textuais”, de tal xeito que no libro non s adquiren protagonismo as numerosas reproducins de obras, senn tamén unha ampla escolma de citas.