�鶹����

A Oficina Espaola de Patentes e Marcas (OEPM) acaba de conceder s universidades de Vigo e Len a patente dun sistema de avaliacin do equilibrio dinmico e do risco de cadas durante a marcha en persoas maiores e adultos. Esta innovacin é froito das investigacins desenvolvidas nos últimos anos por José Luis Garca Soidn e Vicente Romo, do grupo de investigacin Hi10 da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte da �鶹����, xunto con Raquel Leirs e José Alberto Bentez, da Universidad de Len. Este sistema baséase no uso dun acelermetro, un dispositivo que mide as aceleracins do centro de gravidade do corpo, conectado a unha unidade de procesamento de datos cunha arquitectura de algoritmos que interpreta os datos xerados por este dispositivo, permitindo, explican os seus responsables, “detectar precozmente” a existencia dun “deterioro no control postural” que incrementara o risco de sufrir unha cada. 

O sistema recollido nesta patente parte da ausencia de ferramentas de “avaliacin precoz” do equilibrio “que sexan sensibles aos pequenos cambios no funcionamento dos sistemas de control postural”, sinala o equipo responsable deste traballo. Neste punto, Garca Soidn apunta que as probas de “equilibrio esttico” que se levan a cabo nunha contorna clnica, anda que posibilitan identificar limitacins no control postural, non permiten anticiparse para detectar “que unha persoa est en risco” de padecer problemas de deterioro de equilibrio. “Con esta ferramenta, fomos capaces de resolver este problema”, engade o investigador, que lembra que o risco de cadas increméntase coa idade, de tal xeito que, segundo a OMS, estmase que o 35% das persoas maiores de 65 anos e o 65% das maiores de 80 sufrirn, cando menos, unha cada ao ano.

Resultado de anos de traballo

Esta patente é resultado dunha lia de traballo impulsada hai preto dunha década polo grupo de investigacin Hi10, na que se insire a tese de doutoramento realizada na �鶹���� por Leirs, punto de partida deste sistema. Nese senso, Garca Soidn lembra que o traballo desenvolvido implicou en primeiro termo estudar cal sera o punto exacto da zona lumbar no que o acelermetro se situara “no centro de gravidade do suxeito”, para logo traballar na identificacin e interpretacin dos datos que permiten detectar “precozmente pequenos cambios provocados polo proceso de envellecemento”.

Concretamente, o sistema recollido nesta patente abrangue un conxunto de algoritmos que procesan os sinais capturados polo acelermetro nos eixes vertical, medio-lateral e antero-posterior, durante a realizacin dunha proba consistente en percorrer varias veces unha distancia de dez metros. “A unidade de procesamento de datos est configurada para determinar a existencia dunha alteracin do equilibrio dinmico que xera risco de cadas durante a marcha”, explican, cando se alcanzan os limiares fixados nas variables que o equipo investigador identificou como “representativas do equilibrio durante a marcha”. Para iso, lembra Garca Soidn, realizronse previamente un conxunto de medicins con persoas con e sen “algún tipo de patoloxa de desequilibrio”, o que permitiu “determinar cales son os valores mnimos onde comeza o risco”.  

Nesa mesma lia, Raquel Leirs destaca que "se os valores de aceleracin rexistrados indican que o control postural da persoa é insuficiente ou que hai certo risco de cadas, o sistema detectara que efectivamente hai unha alteracin no equilibrio, ou sexa, tera capacidade diagnstica, de forma incluso preditiva, de que pode suceder unha cada en certa persoa". Isto fara posible, engade a profesora da Facultade de Ciencias da ����ú��� da Universidad de Len, idenficar persoas "con maior risco de cadas, permitindo tratalas de forma preventiva e mis eficiente e vai permitir diagnosticar de maneira sinxela e precisa na contorna clnica o risco de cadas mentres unha persoa anda, empregando tecnoloxa porttil dun custo relativamente accesible".

Da deteccin prevencin

Como lembra o equipo investigador, “a idade é un dos principais factores de risco de cadas”, o que sumado ao envellecemento da fan que este sistema supoa unha “mellora substancial”, hora de abordar posibles problemas de dependencia. “Se temos ferramentas que a detecten con antelacin, podemos previla ou alongar dalgunha forma ese perodo de independencia”, sublia Romo. Nese senso, esa deteccin precoz dun deterioro do equilibrio permitira realizar unha avaliacin do suxeito, coa que identificar aquelas reas nas que sofren unha perda de forza e definir un programa de actividade fsica, orientado a que a persoa afectada “poida realizar as súas actividades da vida diaria de forma independente”.

De a que sinalen tamén os múltiples “mbitos de utilidade” deste sistema que, como lembra Garca Soidn, podera empregarse tanto en medicina e nas ciencias da actividade fsica e do deporte, como en enfermara, podoloxa, fisioterapia, neuroloxa ou ortopedia. Nese senso, os investigadores recoecen o “interese no mundo empresarial” por este sistema, motivado en boa medida “polo envellecemento da poboacin”, como destaca Romo, en comunidades como Galicia, “nas que unha de cada catro persoas ten mis de 65 anos”.