�鶹����

Samsung Espaa anunciou este martes nun acto celebrado en Madrid o lanzamento de The Mind Guardian, unha innovadora aplicacin gamificada baseada en intelixencia artificial, que presenta unha proba de autoavaliacin de memoria para o cribado a grande escala de signos de deterioro cognitivo, un sntoma común nas fases tempers de enfermidades como o Alzheimer. Detrs deste avance atpase un equipo de investigadores do Centro de ���Ա�����پ����������� de Tecnoloxas da Telecomunicacin da �鶹����, atlanTTic, liderado polos catedrticos Luis Anido e Manuel Fernndez Iglesias, principais cabezas visibles dun traballo multidisciplinar que vén fragundose desde hai mis de 10 anos desenvolto por un equipo humano altamente especializado, que uniu esforzos no mbito da tecnoloxa, a saúde e a investigacin para avanzar na deteccin temper do deterioro cognitivo.

Este avance supn un fito no mbito da saúde e a tecnoloxa aplicada para romper barreiras, facilitando a deteccin precoz de demencias como o Alzheimer, unha enfermidade que s en Espaa alcanza a 800.000 persoas.

Gratuto, accesible e cunha precisin do 97%

Este videoxogo, cunha precisin do 97% preséntase como unha ferramenta autoadministrable, gratuta e accesible, deseada especificamente para persoas de idade superior a 55 anos sen sntomas evidentes de deterioracin cognitiva. O seu aspecto mis innovador é a combinacin de tres elementos cientfico-tecnolxicos: a gamificacin de probas de memoria convencionais para a deteccin da deterioracin cognitiva usados en contornas sociosanitarias e a anlise baseada en intelixencia artificial e aprendizaxe automtica (machine learning), cumprindo os criterios de validez psicométrica na construcin dos tests dixitalizados.

A principal misin de The Mind Guardian é ofrecer un apoio tanxible tanto s persoas afectadas como s súas familias e coidadores, considerando a deteccin temper como un vector de mellora significativa na calidade de vida facilitando intervencins mis efectivas desde as etapas iniciais da enfermidade. O seu gran valor radica pois na capacidade de detectar de maneira precoz os primeiros signos de deterioracin cognitiva que poden ser orixe de enfermidades como o Alzheimer, o que pode contribur a aumentar a calidade de vida ata en 10 anos e reducir os efectos das demencias ata nun 40%.

Un proxecto que arranca hai mis de 10 anos

O proxecto de investigacin que fixo posible o desenvolvemento de The Mind Guardian remntase a 2014, coa creacin dun grupo de investigadores multidisciplinar dos mbitos tecnolxico e sociosanitario nas universidades de Vigo e de Santiago de Compostela para a combinacin de técnicas de gamificacin e intelixencia artificial, con criterios de validez psicométrica, como instrumento de cribado de deterioracin cognitiva. A resultas dos seus avances, o Grupo de Enxeera de Sistemas Telemticos de atlanTTic encargouse dunha batera de seis videoxogos para avaliar a memoria episdica, executiva, memoria de traballo, memoria semntica, memoria procedemental e atencin; cada un deles baseado nun test convencional usados en contornas sociosanitarias. 

Probas piloto en centros de da, asociacins…

Entre 2016 e 2023 levronse a cabo diferentes probas piloto con esta batera de videoxogos en diferentes centros de da, asociacins de persoas maiores e entidades vinculadas co tratamento das demencias, como a Asociacin galega de familiares con Alzhéimer, Afaga. Os resultados mis recentes cobren 152 usuarios con valores de validacin cruzada que alcanzan o 97% en precisin (accuracy) e confirman a usabilidade e aceptabilidade do instrumento por parte das persoas participantes. 

Como consecuencia do proceso de adestramento dos algoritmos de aprendizaxe automtica e as avaliacins realizadas a persoas maiores ao longo do proxecto, identificouse que era suficiente enfocarse na memoria episdica, semntica e procedemental para conclur uns resultados estatisticamente significativos para identificar a unha persoa como sa, con deterioracin cognitiva leve ou con demencia nun proceso de cribado. Adicionalmente, levouse a cabo a validacin de usabilidade no marco dun proxecto europeo, con 150 persoas adicionais en diferentes pases utilizando o Technology Acceptance Model (TAM). Este traballo de investigacin culminou nunha tese de doutoramento defendida na �鶹����, as como en diferentes publicacins en revistas cientficas de alto nivel.

A �鶹���� é a titular dos dereitos

En 2022, Samsung Iberia e a �鶹���� comezan a explorar a posibilidade de ofrecer estas probas en formato de aplicacin gratuta para autoavaliacin en mbito domiciliario e facilitar as un cribado inicial a grande escala para, finalmente, asinar en 2024 un convenio de colaboracin entre a �鶹���� e Samsung Iberia para impulsar o desenvolvemento e posta ao dispor de The Mind Guardian, de cuxos dereitos é titular a �鶹����. 

O proxecto levouse a cabo tamén coa colaboracin desde o mbito clnico do Grupo de Neurociencia Traslacional do Instituto de ���Ա�����پ����������� Sanitaria Galicia Sur, a axencia Cheil Spain como titular da aplicacin e a súa distribucin os usuarios finais, e Innatial Developers SL, firma galega experta en integracin de sistemas Android.

Samsung, como socio tecnolxico, xogou un papel crucial, achegando os recursos necesarios para escalar o proxecto desde o mbito académico ata a súa transformacin nunha aplicacin, cun especial foco no deseo e usabilidade para optimizar a experiencia de usuario garantindo que a aplicacin sexa intuitiva e funcional para o seu uso polo público obxectivo e nunha contorna autoxestionada.

“Enfocmonos no desenvolvemento dunha batera de ‘serious games’ para a deteccin temper da deterioracin cognitiva, integrando técnicas de gamificacin e IA longamente experimentadas no centro de investigacin atlanTTic da �鶹����. Grazas a un equipo multidisciplinario de investigadores, exploramos a combinacin de videoxogos e machine learning para avaliar distintos tipos de memoria e detectar sinais de deterioracin cognitiva leve. O noso traballo centrouse na incorporacin de algoritmos de IA desenvolvidos previamente en atlanTTic na app de The Mind Guardian e que mostraran un nivel de exactitude do 97,1%, o que demostra o enorme potencial da tecnoloxa para a deteccin temper de deterioracin cognitiva en masa; algo moi custoso en tempo e recursos mediante as técnicas actuais de cribado”, asevera Luis Anido, catedrtico de Enxeera Telemtica e investigador especializado en tecnoloxa aplicada saúde e intelixencia artificial de atlanTTic.