Diario da 鶹
O catedrtico é un referente mundial no eido da conectividade fluvial
O investigador do CIM Carlos Garca de Leaniz constata que “as inundacins de Valencia non se deberon eliminacin de presas"
Segundo explica nunha publicacin na de Readers Response da revista 'Nature'
As inundacins xeradas pola dina do 29 de outubro no leste de Espaa, ademais da trxica perda de vidas e dos danos materiais, provocaron numerosas polémicas e controversias nos medios de comunicacin e, sobre todo, nas redes sociais. A ciencia foi sufocando estas loiadas con respostas baseadas no coecemento. Unha destas teoras difundidas nos das posteriores traxedia suxera que a eliminacin de presas agravou o desastre e, para soster esta afirmacin, usuarios en redes sociais apoibanse nun mapa que, segundo eles, amosaba o impacto da supresin destas presas. Agora, unha anlise realizada polo investigador do Centro de Աپs Marias da 鶹, CIM-鶹 Carlos Garca de Leaniz e publicada na da revista Nature, desmonta estas afirmacins.
O catedrtico, experto en conectividade fluvial, é un dos maiores referentes internacionais neste eido e acaba de incorporarse 鶹 ao abeiro do programa Atrae, unha iniciativa do Ministerio para atraer talento consolidado e reforzar a competitividade das universidades e dos centros de investigacin. Garca de Leaniz refuta esta teora explicando que “o mapa difundido en redes non amosa a eliminacin de presas, senn o número de barreiras existentes nos ros, como azudes, presas e sumidoiros, datos recompilados nun proxecto de mapeo paneuropeo”.
Segundo explica nesta publicacin, un cruzamento entre os rexistros de eliminacin de presas en Europa e o inventario oficial de barreiras do Goberno espaol revela que, entre 2006 e 2022, s se retiraron oito barreiras das 615 que existen na rexin de Valencia. Destas, sete eran azudes de menos de cinco metros de altura, sen capacidade significativa para previr inundacins, mentres que a oitava era unha estacin microhidroeléctrica en desuso. Ningunha destas estruturas estaba situada nas reas afectadas polas inundacins.
A importancia da xestin sostible dos ros
Espaa é un dos pases con maior fragmentacin fluvial en Europa e a lexislacin prohibe eliminar presas operativas que conten cun permiso vlido. En palabras de Carlos Garca de Leaniz, “a eliminacin de barreiras obsoletas ten un impacto positivo, xa que contribúe a reducir os riscos de inundacin ao diminur os niveis de auga e previr posibles colapsos de infraestruturas en mal estado”. Ademais, engade que “a lei de augas obriga aos titulares das concesins a derribar as presas e azudes ao final da concesin, restitundo o fluxo natural do ro”.
Con todo, o catedrtico afirma que “estas accins non son unha solucin completa fronte ao risco de inundacins. Factores como a ocupacin das chairas de inundacin e os efectos do cambio climtico son os principais responsables do aumento na exposicin humana a este tipo de desastres”. Carlos Garca de Leaniz insiste en que “as inundacins en Valencia sublian a necesidade de adoptar estratexias mis sostibles e efectivas para mitigar os impactos dos fenmenos climticos extremos a través dun traballo conxunto entre administracins, comunidade cientfica e cidadana”.
Un experto en conectividade fluvial
Garca de Leaniz acaba de incorporarse 鶹 ao abeiro da primeira convocatoria do programa Atrae, unha iniciativa pioneira do Ministerio de Ciencia, Innovacin e Universidades para achegar captar consolidado para o sistema nacional de I+D. O catedrtico Garca de Leaniz procede da Universidade de Swansea, en Gales, onde exerca como profesor de Biociencias Acuticas e como director do Centro de Աپ Acutica Sostible (CSAR). Especializado nos impactos da acuicultura, a ecoloxa do comportamento, a ecoloxa da conservacin, o benestar dos peixes e as especies invasoras, a súa fichaxe fxose pública o pasado mes de abril, pero non se incorporou institucin viguesa ata este primeiro cuadrimestre do curso 2024/2025.
A súa estada na 鶹 ser inicialmente de catro anos e contar cun orzamento total para este perodo de 978.800€, inclundo compra de material, contratacin de persoal e o seu propio soldo. O proxecto que desenvolver en Vigo céntrase nun dos grandes retos marcados pola UE para os Estados membros, a eliminacin das barreiras que fragmentan os ros. Trtase dun reto moi ambicioso, xa que a esixencia da UE é lograr que 25.000 km de ros sexan de fluxo libre, é dicir, que no seu curso non haxa obstculos como presas, embalses, vaos, aliviadoiros, canles ou esclusas.
“Con este proxecto, para o que se crear un equipo de expertos e expertas en conectividade acutica no CIM, buscamos apoiar o cumprimento deste obxectivo poltico da UE, que os Estados membros deben alcanzar”, explica o investigador. En particular, o equipo centrarase en desenvolver estratexias para tomar decisins informadas mesmo cando os datos dispoibles sexan insuficientes ou incompletos, un desafo clave para a xestin sostible dos ecosistemas fluviais. Respecto desta lia de investigacin, xa ten publicados varios artigos cientficos en revistas de alto impacto analizando como a deteccin remota pode mellorar os inventarios de barreiras fluviais ou sobre como a navegacin interior e o uso do solo afectan biodiversidade fluvial en Europa.