�鶹����

A incidencia da enfermidade tromboemblica veosa, coecida como trombose, é catro veces maior nas persoas que padecen cancro que na poboacin xeral. Para avanzar no coecemento desta relacin e froito do seu traballo diario con pacientes con estas dúas doenzas, a médica Mara Carmen Hernndez, xefa de Hematoloxa do Complexo Hospitalario Universitario de Ourense, elixiu investigar fai cinco anos se o nexo entre cancro e trombose puidera ser o chamado factor tisular (FT) circulante ou asociado a micropartculas procoagulantes (MPs), presente nas paredes dos vasos sanguneos e noutras células. Este luns, na lectura da súa tese de doutoramento na Facultade de Ciencias do campus de Ourense, salientou que o seu traballo revela un importante papel deste factor e destas micropartculas na enfermidade do cancro pero a súa asociacin coa presenza de trombose non puido ser establecida. “Os resultados do estudo abren novas perspectivas terapéuticas nestes pacientes baseadas na modulacin do FT e/ou das MPs, o que permitir no futuro tratamentos individualizados”, apunta a investigadora.

Con mis de dúas décadas de experiencia en hematoloxa e hemoterapia, Mara Carmen Hernndez recibiu a mxima cualificacin pola súa tese, dirixida polos doutores José Antonio Pramo e Jesús Garca Mata e realizada no marco do Departamento de Bioqumica, Xenética e Inmunoloxa da �鶹����. Nela, a investigadora amosa os resultados dun estudo no que participaron 36 persoas sas de Ourense e 262 pacientes maiores de 18 anos diagnosticados con cancro de diferente tipo (dixestivo, de pulmn, de mama, de linfoma, de Hodgkin e xinecolxico), en distintos estadios e que requiran tratamento de quimioterapia. Tendo en conta que o mecanismo que relaciona trombose e cancro é debido a múltiples factores, a doutora quixo analizar nesta investigacin a posibilidade de que o FT e/ou MPs favorecese a activacin da coagulacin nas persoas con cancro e tamén se este factor podera constitur un indicador biolxico que alertase da posibilidade de trombose en casos de cancro.

Influencia pero non factor único

A incidencia da trombose en pacientes con cancro na serie analizada foi do 13,35%, mis frecuente nas persoas coa enfermidade mis avanzada, sen detectar influencia da terapia seguida nesta incidencia. No 25% dos casos a diagnose de cancro foi concorrente ao dun evento trombtico e a maiora dos episodios, o 65%, aconteceron nos primeiros catro meses. A trombose, sen embargo, non aumentou a mortalidade na mostra estuda, segundo recolle o estudo.

“Na serie analizada as concentracins de factor tisular atpanse elevadas, sobre todo nos estadios avanzados ou ante a presenza de metstase, pero non foron preditores de trombose. Polo tanto, o FT non constituira o único nexo entre cancro e trombose”, explica a doutora. Anda que as micropartculas asociadas ao factor tisular, engade, non se comportaron como indicadores previos da trombose, estn aumentadas no cancro de pulmn, nos cancros en recada e nos pacientes con risco de Khorana intermedio ou alto. En todo caso, apunta a doutora, “a súa presenza relacinase co aumento da mortalidade, polo que poderan no futuro ser empregadas en modelos preditivos”.

Mellora dos sistemas de prevencin

O dmero-D, produto da degradacin da protena fibrilar, é o único biomarcador cuxa elevacin se relacionou na investigacin significativamente coa aparicin de trombose, ao igual que a historia previa de eventos trombticos. “Nos pacientes con cancro, nos que o biomarcador DD est por riba de 594 ng/ml e ademais estn no estadio avanzado ou teen antecedentes persoais de trombose, podemos realizar tratamentos preventivos de fenmeno tromboemblico para que estes eventos non acontezan nos primeiros meses de diagnose do cancro”, destacou a doutora entre as conclusins da súa investigacin.

Na súa tese, Hernndez Snchez tamén alerta de que os pacientes con alto risco de Khorana non presentaron mis trombose que os de risco baixo e intermedio. “De ter administrado a profilaxe segundo os criterios establecidos teramos deixado de aplicala a un importante número de pacientes que presentaron eventos trombticos”, advirte. Segundo explica, unha das utilidades da investigacin é que deixa patente que “algún modelo de predicin de trombose en persoas con cancro, como o ndice de Khorana, realizado a partir de series de pacientes americanos, poden non ser útiles en pacientes da rea mediterrnea. No futuro propoémonos realizar as modificacins pertinentes para adaptalo s caractersticas da nosa poboacin e valorar a súa utilidade”.

“Con esta investigacin puxemos a punto novas técnicas analticas relacionadas co cancro e coa coagulacin, non realizadas ata o de agora en ningún hospital galego e s nalgúns moi especializados de Espaa. Tamén puidemos coecer algunhas variables que aumentan a mortalidade nos pacientes con cancro e se no futuro se pode actuar sobre elas, non cabe dúbida de que poderamos mellorar a taxa de supervivencia do cancro”. Un desexo compartido pola investigacin médica e pola sociedade en xeral, dada a incidencia desta enferminade nela.