�鶹����

Con motivo da súa estada en Vigo para inaugurar as I Xornadas sobre Open Science, o ministro de Universidades, Joan Subirats, visitou na ma deste xoves o campus olvico, onde mantivo xuntanzas de traballo tanto co equipo de goberno da �鶹���� como con representantes de todos os colectivos que compoen a comunidade universitaria.��

Ás 10.00 da ma foi recibido polo reitor, Manuel Reigosa, acompaado polos vicerreitores e vicerreitoras, no exterior do edificio Ernestina Otero, a onde se dirixiron para asinar no Libro de Honra da �鶹����. Tras reunirse co equipo de goberno, Subirats compareceu ante os medios de comunicacin acompaado polo reitor, que amosou a súa satisfaccin pola presenza do ministro no campus e salientou que “haba bastantes cousas de actualidade que convia repasar” principalmente relacionados coa investigacin, a oferta académica e a adaptacin LOSU.

Antes de dar conta dos contidos concretos abordados ao longo da ma, Subirats salientou que esta foi a súa segunda visita �鶹����, a onde xa acudira hai uns anos como profesor de Ciencia Poltica, convidado polo catedrtico Argimiro Rojo. Tras este anécdota, iniciou a súa comparecencia referndose �鶹���� como un “exemplo de universidade de tamao medio”, de arredor de 20.000 estudantes, e con gran presenza no territorio no que estn implantada, tanto na economa (tecnoloxa, industria naval, agrotecnoloxa…) como na propia realidade social. A maiores referiuse boa sintona existente entre as tres universidades galegas, “algo moi de valorar”, as como aos rankings internacionais, nos que a institucin académica viguesa “est destacando” de maneira particular.

Intenacionalizacin e impulso das universidades europeas

As novidades que incorpora a Lei Orgnica de Universidades, LOSU, centrou boa parte da xuntanza mantida co equipo de goberno. “Son moitos os cambios normativos que esta lei trae consigo” e, sobre eles, debateuse nunha xuntanza, na que tamén tiveron un papel destacado as cuestins relativas a internacionalizacin. “A LOSU marca claramente a idea de que as universidades espaolas teen que aliarse con todos os cambios que se estn a producir en Europa e, neste sentido, a �鶹���� ten a sorte de pertencer xa a unha destas redes de universidades europeas, ATHENA”, salientou o ministro, quen se referiu ao programa Erasmus como “o mis exitoso da UE, xa que cun nivel de recursos relativamente baixo conseguiu uns niveis de europeizacin espectacular”. Nese sentido, o ministro salientou que esa experiencia Erasmus est a contribur “de maneira clara” a esa progresin cara as universidades europeas, temtica na que se centrar a xuntanza de alianzas europeas que ter lugar o vindeiro mes de setembro en Barcelona e na que se abordarn cuestins concretas como “estatus legal deste tipo de universidades, ttulos propios, carné de estudante europeo, etc.”.

Nese salto cualitativo cara internacionalizacin das universidades, Subirats destacou a importancia de incrementar os intercambios internacionais, tanto do alumnado espaol cara o estranxeiro, como en sentido inverso, resaltando neste caso a “gran potencialidade da comunidade latinoamericana, tanto en lingua espaola como en portugués”. Neste sentido, fixo tamén referencia ao cumio Unin Europea-Celac, Comunidade de Estados de América Latina e o Caribe que se vai celebrar en Bruxelas o vindeiro mes de xullo e no que se afondar no tema dos intercambios estudants e a homologacins de ttulos, entre outros.

Microcredenciais para impulsar a reciclaxe de profesionais

Na súa comparecencia ante os medios o ministro tamén anunciou a vindeira posta en marcha dun Plan de Microcredenciais dirixido a impulsar a reciclaxe profesional, un programa dotado con 50 millns de euros -a distribur entre todas as universidades espaolas- e que se presentar o luns 19 de xuo en Mlaga. Con este programa búscase, segundo explicou o ministro, impulsar as microformacins para profesionais que queiran reciclar os seus coecementos. “É importante estar ao da dos cambios constantes que se estn a producir en dimensins dixitais, tecnolxicas e de outro tipo”, subliou o ministro, quen adiantou que estas microcredencias sern cursos curtos -de 1 a 15 créditos ECTS- que deben facerse sobre a base da propia demanda social, “é dicir, que respondan non a vontade da propia universidade, senn a problemas formativos detectados desde as empresas, entidades, administracins... e que, ademais, permitan o acceso de persoas que non cumpran o requirimento de bacharelato necesarios para entrar nunha universidade, pero si un desenvolvemento profesional acreditado”.

Doutoramentos industriais e outros temas

Tamén informou ao reitor do plan de doutoramentos industriais, que segundo avanzou Subirats, o ministerio ten intencin de lanzar nos prximos das e que busca conectar academia e tecido econmico coa posta en marcha de programas de investigacin que traten de resolver unha pregunta ou demanda de empresas, institucins ou entidades sociais. O estudante estara traballando nesa lia ao longo de catro anos buscando solucins directamente aplicables. Na actualidade existen 300 programas deste tipo e o ministro avanzou que o obxectivo é chegar a 1000 nos prximos 2-3 anos.

Subirats tamén adiantou que existen “acordos especficos do Consello de Ministros que se van desenvolver nos prximos das que permitirn que a �鶹���� e outras universidades poidan ter acceso a recursos en relacin s redes de intelixencia artificial e xeracin de ctedras vinculadas con microchips e semicondutores”. Isto forma parte, engada, do plan de desenvolvemento tecnolxico e dixital que o Goberno de Espaa est despregando e no que as universidades teen un papel moi importante.

A preguntas dos medios de comunicacin, tamén se referiu paralizacin de algúns dos decretos que “despregan normativamente a LOSU” e decisin de continuar con outros. “Dadas as circunstancias monos concentrar en tratar de aprobar en Consello de Ministros, polo menos dous”: o Real decreto de doutoramento, “xa que a súa tramitacin estaba moi adiantada e o Real decreto de acreditacin e avaliacin, “porque é clave” no que atinxe ao acceso de novo profesorado e a súa acreditacin.

Tras atender aos medios de comunicacin, o ministro mantivo unha xuntanza con representantes dos tres colectivos que conforman a comunidade universitaria: PDI, PAS e estudantado. Esta reunin foi demandada polo propio Subirats, dentro dunha estratexia que vén despregando polas universidades espaolas para coecer de primeira man as impresins, demandas e suxestins dos membros de cada institucins.

Compromiso das universidades espaolas coa ciencia aberta

��

Tras esta intensa ma no campus de Vigo, ��o ministro de Universidades Joan Subirats presidiu esta tarde na sede do Consorcio Zona Franca de Vigo, antiga reitora da rúa Oporto, a apertura das I Xornadas sobre Open Science, un encontro no que a Conferencia de Reitores das Universidades Espaolas, CRUE, deixou patente o seu compromiso coa Ciencia Aberta, pondo como mximo exemplo desta filosofa o proxecto de Plataforma Transversal de Impulso Ciencia Aberta, Platica, impulsado por Crue-Universidades Espaolas.

Xunto ao ministro participaron na apertura do encontro, o reitor da �鶹����, Manuel Reigosa, e a vicerreitora de Investigacin, Transferencia e Innovacin, Belén Rubio, coordinadora do comité organizador das xornadas; a presidenta da Comisin de Ciencia Aberta da CRUE e reitora da Universidad de Alicante, Amparo Navarro; a secretaria xeral de Investigacin do Ministerio de Ciencia e Innovacin, Raquel Yotti, e o secretario xeral de Universidades da Xunta de Galicia, José Alberto Dez de Castro.

“Estamos tentando avanzar na lia que nestes momentos é a mis xusta e, tamén, a mis conveniente para o progreso cientfico da humanidade e do pas”, salientou na súa intervencin o ministro, facendo as fincapé en que non se trata dun “proxecto suicida, non imos a contracorrente”, senn que “é un proxecto que vén avalado por unha evolucin dos tempos, da necesidade de facelo e do compromiso da Unin Europea en avanzar nesa lia”. Referndose ao coecemento como “un ben común” e “un elemento central de progreso”, amosouse convencido de que, “pese s dificultades”, agora mesmo hai un “vento a favor”, que chega, sobre todo de Europa e, polo tanto, “hai que aproveitalo”, tal e como se fixo coa entrada en vigor da Lei da Ciencia e da LOSU, “que apuntan claramente cara esa direccin”.

Pola súa banda, o reitor da �鶹����fixo fincapé na importancia da existencia dunha estratexia de Ciencia Aberta a nivel nacional e agradeceu ao Ministerio de Ciencia e Innovacin a súa aprobacin. “Esta estratexia, xunto co plan para todas as universidades liderado desde CRUE co proxecto Platica, permitir avanzar conxuntamente na direccin correcta”, afirmou o reitor, que tamén puntualizou que a ciencia aberta é un dos obxectivos do plan estratéxico da �鶹����, que concorda coas novas directrices que marca a LOSU e a modificacin da Lei da Ciencia e que iso “axudar a promover a igualdade e a xustiza na investigacin cientfica”.

O reitor insistiu tamén en que o acceso libre aos resultados da investigacin podera axudar a mellorar a calidade da investigacin e especificou que “ao fomentar a colaboracin entre investigadores e investigadoras de diferentes disciplinas, pdese contribur a atopar solucins a problemas complexos que doutro xeito poderan ser difciles de abordar”. Con todo, Reigosa advertiu que “no estado actual da ciencia aberta, isto ten anda limitacins, como o pago s editoriais, a proteccin de datos persoais e/o a propiedade intelectual”, desafos que –sinalou– abordaranse ao longo da xornada.

Pola súa banda, a presidenta da Comisin de Ciencia Aberta de CRUE, Amparo Navarro, recalcou neste acto a importancia de “promover o acceso libre e gratuto aos resultados da investigacin cientfica e aos datos xerados por ela, co obxectivo de fomentar a transparencia, a cooperacin e a innovacin” e agradeceu o traballo realizado para poder presentar nestas primeiras Xornadas Open Science o proxecto Platica. Con esta iniciativa de CRUE Universidades Espaolas, en colaboracin con RedIris, “búscase a creacin dunha contorna da ciencia aberta en Espaa que integre diferentes ferramentas para axudar aos investigadores na difusin do concepto da Ciencia Aberta, a xestin e publicacin dos datos de investigacin e o seguimento actualizado e detallado do desenvolvemento da Ciencia Aberta no noso pas”.

A secretaria xeral de Investigacin, Pilar Yotti, fixo referencia na apertura das xornadas a que “estamos diante dun cambio de paradigma” e ante situacins as, “fai falla valenta, liderado e unha chamada accin”. ��Menos optimista amosouse o secretario xeral de universidades da Xunta de Galicia, quen salientou que este proceso “vai requirir moito tempo, debido súa complexidade”, pero que o goberno galego ser “un colaborador entusiasta”.

Durante estes dous das -xoves e venres-, contarase coa presenza de especialistas que compartirn os seus coecementos e experiencias sobre Open Science e analizaranse as últimas tendencias. A axenda das xornadas inclúe, ademais, charlas, mesas redondas e talleres prcticos nos que se debatern temas como a Estratexia Nacional de Ciencia Aberta, recentemente aprobada, e as directrices neste mbito reflectidas na LOSU e a Lei de Ciencia e Tecnoloxa, as como as dinmicas no resto de Europa, a xestin de datos, a publicacin en acceso aberto e a avaliacin da investigacin, entre outros.