�鶹����

Cos últimos traballos de conservacin e restauro, o Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEAAT) da �鶹���� completaba recentemente as escavacins, financiadas pola Xunta de Galicia, que permitiron reconstrur os 18 séculos de ocupacin do xacemento de Adro Vello, no concello de O Grove. Iniciado no ano 2022, este proxecto permitiu reconstitur as diferentes fases de ocupacin dun espazo no que no século I construuse unha fbrica de salga romana e que permaneceu ocupado ata o século XVIII. Nesta última fase, os traballos desenvolvidos ao longo do vern polos investigadores e investigadoras da �鶹���� “cinguronse sobre todo a traballos de conservacin e restauro” do xacemento, xunto cunha “pequena campaa de escavacin arqueolxica”, centrada nunha parte do antigo vertedoiro da fbrica de salga, que achegou novos datos sobre a primeira ocupacin deste espazo. As o explicaba o investigador Adolfo Fernndez, director cientfico do proxecto, quen abordaba este martes os resultados desta campaa arqueolxica nunha visita do director xeral de Patrimonio Cultural, Ángel Miramontes ao centro de interpretacin deste enclave.��

“A da de hoxe, xa temos todas as fases de Adro Vello reconstitudas en base a datos cientficos bastante slidos”, sinala Fernndez respecto dos resultados deste proxecto financiado con preto de 335.000 euros polas conselleras de Cultura, Lingua e Xuventude e Educacin, Ciencia, Universidades e Formacin Profesional. Os traballos desenvolvidos ao longo dos últimos tres anos, engade, permitiron “interpretar toda a evolucin dun xacemento moi complexo, que ten 18 séculos de vida ininterrompida e do que non exista unha interpretacin, nin publicacins”, salienta este investigador da rea de arqueoloxa do grupo GEAAT. Localizado na praia de O Carreiro, trtase dun xacemento con moitas fases, que comezan coa construcin da fbrica de salga de peixe, sobre a que logo se construu unha casa baixoimperial tardorromana, que na época altomedieval transformarase nun lugar eclesistico, que deu lugar a unha extensa necrpole, acollendo finalmente igrexa parroquial de San Vicente do Grove, trasladada no século XVIII ao seu actual emprazamento.

Novos datos sobre a primeira ocupacin

Con Patricia Valle como directora da escavacin e Marta Lago como directora de conservacin e restauro, a intervencin que o grupo GEAAT desenvolveu ao longo deste vern tia como obxectivo central “completar os traballos de conservacin e restauro das estruturas, tanto muros como tumbas, para que puidesen quedar ao aire libre e non se degradasen”. Estes labores completronse posteriormente cos traballos de restauracin dos catro tanques da fbrica de salga, que estanse a someter a un “tratamento de conservacin”, centrado sobre todo “no recebo a base de morteiro de cal que teen as paredes das piletas e que estaba moi degradado”, explica Fernndez

Por outra banda, a escavacin arqueolxica realizada nesta fase do proxecto centrouse nunha “pequena zona da necrpole que quedara sen completar” e na que “recuperouse un vertedoiro, con moito material asociado aos niveis mis antigos” do xacemento, “que é moi interesante porque danos moita informacin sobre a fbrica de salga”, recoece Fernndez. Trtase, sinala, dun “espazo moi rico en materiais”, no que atoparon principalmente “restos orgnicos da limpeza do peixe”, pero tamén restos de cermica ou moedas, “que axúdannos a datar moi ben” o perodo de uso desta fbrica de salga do perodo altoimperial, que o equipo investigador estima que estivo operativa durante os séculos I e II d.C “e probablemente abandonouse xa no século III”.��

Tres anos de traballo 

Unha vez concludos estes labores de restauracin, pecharase tamén os traballos de campo desenvolvidos polo grupo GEAAT ao longo dos últimos tres anos en Adro Vello, co financiamento da Xunta de Galicia, anda que o obxectivo do grupo é poder continuar traballando o vindeiro ano neste xacemento, en mbitos como a musealizacin. De feito, o Goberno galego impulsaba este vern a apertura dunha aula de interpretacin nun espazo anexo igrexa de San Vicente do Grove, onde se reúnen un conxunto de informacin e materiais derivados das escavacins levadas a cabo polo grupo da �鶹����.

Como lembra Fernndez, tratbase da última fase dun proxecto de escavacin e investigacin que permitiu “interpretar o xacemento, restauralo e conservalo” co obxectivo de “poelo en valor e abrilo ao público”, despois de preto de 30 anos sen intervencins no xacemento, que fora obxecto de varias actuacins de escavacin arqueolxica entre 1983 e 1990.

Non obstante, alén dos traballos de campo, o proxecto englobou tamén un conxunto de estudos que, en varios dos casos, atpase en fase de publicacin. Como explica Fernndez, as investigacins desenvolvidas en Adro Vello abrangueron “estudos de materiais, dos solos, dos restos humanos da necrpole”, xunto con “datacins de tumbas, esqueletos, restos orgnicos ou estruturas”. Tamén se levou a cabo unha prospeccin xeofsica da contorna do xacemento “para ver ata onde se estenda” e outra serie de investigacins paralelas, como “estudos de ictiofauna e malacofauna” ou a anlise dos morteiros, co propsito de coecer “como se construa en cada fase do xacemento”.��

Traballos que, como lembra Fernndez, levronse a cabo coa colaboracin dun importante número de especialistas de diferentes mbitos, entre os que se atopan tanto investigadores e investigadoras de diferentes departamentos da �鶹���� ou especialistas das universidades de Santiago de Compostela, A Corua, Aveiro, Minho, Porto ou Len, as como do CSIC. Este conxunto de colaboracins deron pé a investigacins como o estudo realizado polo grupo GEAAT con investigadores da Universidade do Porto e que permitiron “recuperar o xenoma antigo da sardia”. Neste caso, este achado é froito dunha “pequena intervencin previa” realizada no ano 2017 na fbrica de salga, “onde recuperamos restos ictiolxicos de sardias” que deron lugar ao estudo recentemente recollido nun artigo publicado na revista cientfica Antiquity.��

Este conxunto de estudos insrense súa vez noutro dos “grandes eixes do proxecto” que a �鶹���� desenvolve coa Xunta de Galicia, a redaccin dun plan director, “un documento de investigacin e de pautas a seguir sobre o xacemento para anos futuros, que atpase en fase de finalizacin”, explica Fernndez .