A ciencia escolar foi un dos temas abordados nun ciclo virtual sobre innovacin en didctica
Un garavanzo é un ser vivo?
Afondouse tamén nas metodoloxas de investigacin e na aprendizaxe integrada de idiomas
Un proxecto centrado en levar as aulas de infantil ou primaria propostas de experimentacin cientfica, unha anlise de como a combinacin de metodoloxas de investigacin permite dar resposta a problemas reais e exemplos de como diferentes contidos curriculares poden ser abordados dunha forma conxunta. Con estas tres propostas botou a andar, na tarde deste mércores, o ciclo de conferencias virtuais promovido polo Mster en Investigacin e Innovacin en Didcticas Especficas para Educacin Infantil e Primaria. Dirixido a achegar experiencias concretas en diferentes mbitos abordados no mestrado, o ciclo coordinado por Uxo Pérez abriuse cos relatorios da profesora da Universidad de Almera Mara Rut Jiménez, dos docentes da Universidade da Corua Belén Toja e Miguel Ángel Gonzlez e da profesora do IES Valle-Incln Ana Santos.
Xerar nos nenos aprendizaxes “que non se esquecen”
Organizado coa colaboracin da profesora da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Mara Álvarez Lires, o primeiro relatorio estivo centrado no proxecto , que desde 2013 promove o grupo de Investigacin e Innovacin en Educacin Cientfica e Matemtica da Universidade de Almera. Dirixido a fomentar o desenvolvemento de competencias cientficas nos diferentes niveis de ensino, esta iniciativa articúlase a través dunha serie de “sensopldoras”, preguntas relacionadas con ciencias e matemticas s que nenas e nenos dan resposta a través da experimentacin. Unha delas, a de ser un garavanzo é ou non un ser vivo, foi formulada por Jiménez aos e s participantes nesta actividade. “É algo para o que non temos unha resposta que alguén nos ensinara, temos que pensar”, salientou a docente, que a través das diferentes preguntas que se foron formulando foi guiando a actividade ata unha proba final, comprobar que os garavanzos respiran empregando un sensor que mide o CO2.
Sensociencia busca “a investigacin chegue a aula” a través de experiencias que amosan “que é posible facer ciencia con nenos desde idades moi tempers” e que buscan contribur ao labor que realizan as e os docentes “para que os nenos aprendan de maneira vivencial”. Non en van, no mbito das ciencias, lembrou Jiménez, “moitas veces quitmoslles a sorpresa e a paixn que supn experimentar ao contarlles nada mis que a resposta final, que para eles non é nada significativo”, mentres que unha metodoloxa centrada en “aprender ciencia facendo” achégalles coecementos “que non se lles esquecen nunca”·
Combinar metodoloxas para entender unha realidade
Nun segundo relatorio, Belén Toja e Miguel Ángel Vzquez abordaron o proxecto sobre hbitos de vida saudables das e os escolares galegos, que desde hai anos desenvolven xunto coa profesora de Ciencias da Educacin e do Deporte Marin Fernndez Villarino. Esta lia de investigacin caracterizouse co paso dos anos por “un modelo de enfoque metodolxico de carcter mixto”, coa que buscaban “dar resposta a unha realidade”, salientou Toja. Nun primeiro momento, levouse a cabo un estudo lonxitudinal a través de cuestionarios en diferentes centros de ensino, dirixidos a coecer os ndices de actividade fsica do alumnado de primaria e secundaria. “Partimos dunha metodoloxa mis cuantitativa, que logo fomos acoutando a traballos mis cualitativos, empregando os mesmos suxeitos”, explicou a conferenciante, que incidiu en como esta “metodoloxa mixta” lles permite abordar “a globalizade dun obxecto de estudo afectado por moitos aspectos e coecer mellor o que est pasando”.
Deste xeito, aos cuestionarios sumronse anlises de casos concretos que abranguan non s o alumnado e o profesorado, senn tamén s familias e contorna do centro, vez que se abra, “case en paralelo”, unha segunda con alumnado universitario e profesorado de Educacin Fsica. Non en van, a mellora dos niveis de actividade fsica das e os escolares pasa tamén, lembrou, por “saber tamén que pensa ese futuro docente e que concepto ten da educacin fsica e do que é un alumno alfabetizado fisicamente, con hbitos de actividade fsica saudables”.
“Transversalidade” nos centros de ensino
Coa colaboracin do profesor Carlos Valcrcel, a xornada pechouse cun relatorio no que Ana Santos deu conta das súas vivencias coa metodoloxa AICLE (Aprendizaxe Integrada de Contidos e Lingua Estranxeira), no seu caso, impartindo en francés a materia de educacin fsica. A profesora do IES Valle-Incln buscou as mesmo pr o foco no valor da “transversalidade no campo das seccins bilingües”, a través dunha serie de experiencias de proxectos levados a cabo neste instituto e que implicaron a diferentes departamentos. Concretamente, Santos falou dun proxecto levado a cabo, cos departamentos de xeografa e historia, coas escolas embaixadoras do Parlamento Europeo, dun proxecto de innovacin educativa Erasmus K3 e dúas iniciativas levados a cabo na plataforma Etwinning, “nas que implicamos aos departamentos de tecnoloxa, xeografa, bioloxa e informtica”. Con estes exemplos, Santos buscaba subliar como “a colaboracin con outros departamentos faite ver que a ensinanza non son materias illadas”.
Tras esta xornada, o ciclo continúa o mércores 11 coa conferencia-taller do profesor da Universidade de Santiago de Compostela Ramn Lpez Facal, Investigar en Didctica das Ciencias Sociais: alén da innovacin educativa, e pechase o 26 de novembro cun relatorio sobre busca de recursos, a cargo de Marta Gutiérrez, subdirectora da Bibliorteca Centrla do Campus.
