�鶹����

Tras catro anos de traballo, o proxecto europeo acaba de rematar e faino demostrando a efectividade das solucins baseadas na natureza (SBN) para mitigar os efectos do cambio climtico nos ecosistemas marios. Estas solucins reúnen enfoques, accins ou procesos que empregan os principios da natureza para dar respostas a distintos problemas relacionados coa xestin territorial e urbana, como por exemplo, a adaptacin ao cambio climtico, a xestin dos recursos, a seguridade alimentaria, etc. De feito, para o Ministerio para la Transicin Ecolgica y el Reto Demogrfico, nunha sociedade cada vez mis urbana, as SBN son “ferramentas útiles, econmicas e con valor engadido no aforro de custes e xeracin de emprego local”, que ademais axudan a crear cidades mis sostibles, resilientes, saudables, habitables e vivas.

O proxecto contou cun orzamento de mis de 8 millns de euros no marco do programa Horizonte 2020 da Unin Europea. Liderado pola Universidade de Hamburgo e o Stichting Nederlandse Wetenschappelijk Onderzoek Instituten de Utrecht, participaron en total 32 institucins de 17 pases, entre as que se atopa o Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹���� (CIM), cun equipo liderado polos investigadores Juan Bueno e Elena Ojea. 

Como explica Elena Ojea “identificronse as prioridades de conservacin e restauracin de especies e espazos naturais, os mellores momentos para levar a cabo estas actuacins e os axentes sociais que poden ser de interese para o desenvolvemento de SBN”. Tamén se desearon varias ferramentas “para a avaliacin da efectividade das SBN, no noso caso baseadas en indicadores e opinins de expertos”. No que atinxe parte prctica, no marco do proxecto levronse a cabo experimentos de restauracin in situ, o que permitiu mellorar diferentes protocolos de avaliacin de impacto do cambio climtico en organismos marios e axudou a desenvolver técnicas de medida de estrés fisiolxico in situ.

Aplicacin no Atlntico

O obxectivo do proxecto era avaliar o risco e a vulnerabilidade climtica de distintas especies, hbitats, servizos ecosistémicos e grupos sociais marios. Para conseguir isto, Juan Bueno deseou unha que se basea en indicadores universais que categorizan diferentes caractersticas do medio mario importantes para o impacto do cambio climtico. Unha vez os indicadores foron definidos, o seu valor foi calculado empregando proxeccins de variables fsicas de modelos e a opinin de expertos. Como explica a investigadora Elena Ojea, tras medir os indicadores “puidemos ensamblalos para calcular un ndice xeral de risco climtico para cada especie, servizo ecosistémico e grupo social”.

Ademais, a cientfica destaca que “a nosa metodoloxa pode ser aplicada en calquera mbito mario. De feito, acaba de ser emprega nunha rea maria protexida xigante” que o Convenio para a proteccin do medio ambiente mario do Atlntico Nordeste, OSPAR, localizou no medio do Atlntico norte, entre Islandia e as illas Açores, bautizada co acrnimo NACES. “Nas nosas costas atlnticas a metodoloxa podera ser aplicada para entender mellor o impacto positivo que as reas marias protexidas poidan ter en distintas especies ou grupos sociais, como determinados grupos de pescadores ou mesmo sector turstico”. 
Por outro lado, no marco do proxecto, o investigador do CIM Juan Bueno desenvolveu unha que permite aplicar a metodoloxa en calquera lugar para avaliar a efectividade da conservacin, restauracin e pesca sostible como medidas ante o cambio climtico. 

Colaboracin internacional

Segundo Elena Ojea, “o proxecto avanzou en varias frontes de coecemento: mellorou a compresin que temos como sociedade dos nexos que existen entre as especies marias, as súas caractersticas e o rol que desempean nos sistemas socioecolxicos; proporcionou proxeccins fsicas e bioxeoqumicas das condicins ambientais futuras para escenarios de cambio climtico; desenvolveu diferentes ferramentas para a avaliacin da efectividade das SBN; e implicou nos seus estudos a axentes sociais de relevancia, tanto a nivel europeo como nacional, de maneira que a utilidade dos seus produtos est contrastada desde diferentes perspectivas como a conservacin, a poltica común europea e o eido cultural”.

A investigadora salienta que o proxecto permitiu “ampliar en gran medida a nosa rede de colaboradores internacionais. Esta cooperacin ntase na nosa produtividade cientfica e permtenos ter acceso a datos de moi diversas reas de Europa (o que implica moi diversas realidades sociais e naturais), o que é fundamental para levar a cabo traballos de integracin de coecemento e comparativa de casos de estudo. A visibilidade que acadamos durante estes anos de proxecto servir, sen dúbida, como alicerce para o estabelecemento de novas redes de investigacin e axudaranos a continuar avanzando na ciencia multidisciplinar maria desde Galicia”.

Últimos pasos

A reunin final do proxecto tivo lugar este vern na illa de Texel (Pases Baixos), na sede do Royal Netherlands Institute for Sea Research (NIOZ), institucin coordinadora do proxecto.  Durante o evento organizronse sesins para que o equipo cientfico discutira os principais resultados acadados e os dous últimos das acudiron representantes de institucins públicas de toma de decisins para discutir sobre a sensibilidade climtica e resiliencia da biodiversidade maria. De especial interese resultaron as estratexias mis eficaces de conservacin e restauracin de especies e hbitats marios, as como as posibilidades de explotacin maria sostible nun clima futuro. Neste último foro participou o investigador do CIM Haritz Ayarza.

Coincidindo co peche do proxecto publicouse un “” onde se detalla a potencialidade da metodoloxa e a súa utilidade a actores do sector de toma de decisins e polticos. Elena Ojea incide en que “este tipo de documentos adoitan estar escritos cunha linguaxe mis clara e directa ca nos artigos cientficos e ten un formato moi visual, de maneira que a nosa mensaxe poida chegar a un público non académico”. Por outro lado, engade, “realizamos un e traballamos nunha segunda publicacin na que empregaremos os datos fornecidos polos grupos de investigacin europeos participantes no proxecto e que servir para identificar as fortalezas e debilidades das distintas SBN analizadas, desde un punto de vista ecolxico, social e poltico”.