�鶹����

Mestres de cantera para o abastecemento de auga e construcin das fontes públicas da cidade de Ourense no século XVI. Con este ttulo preséntase un estudo levado a cabo por Yolanda Barriocanal, profesora do Departamento de Xeografa e Historia da Facultade de Historia do campus de Ourense. A través das fontes documentais de arquivo (actas consistoriais e protocolos notariais), o seu traballo pretende dar a coecer a tipoloxa das fontes ourenss durante o Renacemento, practicamente todas elas desaparecidas na actualidade, o seu deseo, materiais construtivos, os seus elementos auxiliares as como os mestres de cantera que nelas intervieron e as condicins do seu traballo.��

O traballo foi presentado no III Congreso Internacional da Auga, organizado do 25 ao 27 de outubro no marco do proxecto de especializacin do campus de Ourense como Campus da Auga e do que Yolanda Barriocanal foi membro do comité organizador. A súa foi unha das 80 comunicacins e psters de expertos e expertas procedentes de oito pases presentadas nesta cita, que, co lema Auga, sociedade e territorio, estivo centrada no eido da historia, a xeografa e a historia da arte e organizada pola Facultade de Historia ourens e membros do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio, Geaat, da �鶹����.

Reparar e reedificar

Segundo explica Yolanda Barriocanal, “o abastecemento de auga a unha cidade era unha cuestin sumamente importante, tanto polas necesidades de garantir o consumo dos vecios como polo seu uso para a salubridade e industrias locais”. A pesar desta relevancia, engade, e “pese ao continuo manar das Burgas, cos seus mananciais de auga quente usados tanto para usos domésticos, de hixiene, como industriais e terapéuticos, a cidade de Ourense careceu historicamente dun bo subministro de auga”. As súas fontes, xa documentadas ao longo da Idade Media, comenta a historiadora, “eran escasas, con caudais insuficientes para abastecer poboacin e mis ou menos distantes na trama urbana”.

Neste contexto, detalla Barriocanal no seu traballo, “desde comezos do século XVI, as autoridades locais (muncipes e corrixidores) comezaron a manifestar a súa preocupacin e esforzo para o reparo e reedificacin das fontes públicas de vella tradicin, por estar arruinadas, en cuxa composicin se ocuparon boa parte dos canteiros locais, como Jcome de Moure, Gmez Rodrguez, Antonio Daz ou Pedro Álvarez”. Pero, engade a historiadora, nese perodo tamén se promoveu a edificacin de novas estruturas, como a Fonte Arcada, Fonte dos Coiros, Fonte da Porta da Aira, Fonte do Bispo, etc. “cos seus caos, lavadoiros, albercas e sobre as que campeaban nun lugar ben visible escudos coas armas reais, da cidade ou episcopais como smbolo de xurisdicin”.

Para a súa construcin, detalla Yolanda Barriocanal, “deron as súas trazas e presentaron postura” mestres de obras que nese momento estaban ao cargo das grandes obras monsticas, caso de Juan Gonzlez, mestres das obras do mosteiro de Celanova e mestres chegados desde Cantabria que se ocupaban da reedificacin da vella ponte Maior (Juan de las Suertes, Lucas de Cajigal e Juan de la Sierra), as como outros recoecidos mestres de cantera chegados doutras reas de Galicia e Portugal, caso de Mateo Lpez, “un dos mellores peritos e expertos do momento da arte de facer fontes”, segundo explica a investigadora.

Como norma xeral a tipoloxa destas fontes, indica a historiadora, “foi unha solucin parietal, cun ou varios caos, pois as fontes exentas, tipo chafariz, destinronse aos edificios monsticos, onde ademais de servir de ornamento dos seus claustros servan de abastecemento das cocias”. A súa difusin a partir da segunda metade do século XVI, detalla, débese actividade do portugués Mateo Lpez, que as aplicou en diferentes puntos de Galicia.

��