�鶹����

Estado de alarma, limitacins mobilidade, toque de queda, militarizacin do orde público, peches perimetrais… A actualidade poltica e social vén marcada desde o pasado mes de marzo por termos de carcter xurdico dos que non sempre se coece ben o seu significado e o alcance que poden chegar a ter. Conscientes desta realidade a Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo organizou para este venres, a través do Campus Remoto da �鶹����, unha Xornada de Internacionalizacin coa que darlle a oportunidade ao seu alumnado de prse ao da sobre todas as particularidades do denominado Dereito de excepcin, tanto en Espaa como en dous dos seus pases vecios: Portugal e Italia.��

Dirixidas pola profesora da Área de Dereito Constitucional Noemi Garca Gestoso e coa participacin de mis de medio cento de persoas matriculadas, as xornadas contaron coa intervencin de tres recoecidos xuristas. O catedrtico da Universidade de Santiago de Compostela Roberto Blanco Valdés analizou os problemas que xurdiron en Espaa tras o decreto do estado de alarma o pasado mes de marzo, mentres que o caso italiano foi exposto por Sabrina Ragone, profesora da Universidade de Boloa e investigadora do Instituto Max Planck de Dereito Público Comparado e Internacional de Heidelberg, e o de Portugal por Luisa Neto, docente da Universidade do Porto e asesora en diferentes organismos, entre eles, o propio goberno de Portugal.��

Ante situacins de emerxencia, dereito de excepcin��

“O dereito de excepcin, en sentido amplo, é aquel que se pode adoptar conforme o previsto nas Constitucins e nas Leis que o desenvolven, en situacins de emerxencia poltica, econmica ou social, isto é, en situacins de anormalidade constitucional, co fin de que os poderes públicos dispoan dos medios para facer fronte a estas situacins e restablecer a normalidade canto antes”, explicou na presentacin da xornada a profesora Garca Gestoso. Pode tratarse, segundo foi explicando a docente, de situacins de crises internacionais nas relacins entre pases que ameazan a súa soberana como unha guerra ou, crises internas orixinadas por feitos de moi diversa ndole, ben de orixe natural, tales como graves inundacins ou incendios; de carcter social, inclundo crises sanitarias ou desabastecemento masivo de produtos de primeira necesidade, ou de tipo poltico, desde crisis de orde pública a rebelins internas.��

A posta en marcha deste dereito supn a entrada en vigor dunha orde xurdica distinta do que existe nunha situacin de normalidade, substitundoo mentres dure a situacin que o orixina. Xeralmente conleva un reforzamento dos poderes do executivo para facer fronte a situacins excepcionais, que se estima non poden resolverse sen adoptar medidas extraordinarias. Estas medidas poden conlevar, segundo foron expondo os relatores, a limitacin ou suspensin de determinados dereitos fundamentais na medida e durante o tempo necesario para restablecer a normalidade. Os Parlamentos interveen autorizando a declaracin dos devanditos estados nos supostos mis graves e para impedir un uso polo executivo desproporcionado e exento de control do aumento dos seus poderes.

Do estado de alarma ao de sitio

En Espaa o Dereito de excepcin est regulado no artigo 116 da Constitucin, en conexin co artigo 55.1, ��que permite a suspensin xeral de determinados dereitos fundamentais limitada temporalmente na declaracin dos estados de sitio e de excepcin, pero non define os supostos que poden dar lugar declaracin dos distintos estados de excepcin, remitindo Lei Orgnica 4/1981, do 1 de xuo, dos estados de alarma, excepcin e sitio, ( LOEAES)-. ����

O estado de alarma, o menos grave, ser declarado polo goberno por un prazo mximo de 15 das e para prorrogalo é necesario a autorizacin do Congreso dos Deputados; o estado de excepcin é tamén decretado polo Consello de Ministros pero ten que ser previamente autorizado polo Congreso dos Deputados e, finalmente, o estado de sitio ten que ser declarado pola maiora do Congreso dos Deputados a proposta exclusiva do goberno. O estado de alarma est pensado para casos de catstrofes ou desgrazas públicas, tipo terremotos, inundacins ou crises sanitarias; o de excepcin para alteracins graves do orde público, e o de sitio cando se produza ou ameace producirse unha insurreccin ou acto de forza contra a soberana ou a independencia de Espaa ou a súa integridade territorial.

Blanco Valdés alerta das “deficiencias” que existen en Espaa sobre a regulacin deste dereito

O catedrtico da USC Roberto Blanco Valdés afondou na súa intervencin nos problemas que se estn formulando na actualidade en relacin coa aplicacin do Dereito de excepcin en Espaa e que “poen de relevo as deficiencias da regulacin constitucional que existen no noso pas”. Segundo foi explicando, a partir do da 14 de marzo, cando se declarou o primeiro estado de alarma, xurdiron diferentes problemas motivados, sobre todo, porque existe unha clara contradicin entre as previsins do artigo 116 e as do art.55, que establece taxativamente que s se poden suspender os dereitos fundamentais recollidos neste propio artigo –entre os que est a liberdade de circulacin e o dereito de reunin- cando se declare o estado de sitio ou de excepcin, non cando se declare o estado de alarma. “Non obstante, como a lei orgnica dispn que no caso de que se produza unha grave pandemia o estado que procede declarar é o estado de alarma o que se produciu é unha situacin na que se restrinxiron dereitos a través ��do estado de alarma, e non como di a Constitucin a través do estado de excepcin ou de sitio”, explicou o catedrtico composteln.

“É certo que a Constitucin fala de suspensin e en Espaa non se produciu isto en estrito senso, pois incluso no perodo mis duro de confinamento o dereito de liberdade de circulacin e de reunin non estaban suspendidos, senn restrinxidos. O problema é delimitar cando unha restricin equivale suspensin”, subliou o experto, quen non considera viable decretar un posible toque de queda sen a declaracin previa de estado de alarma.

��