�鶹����

“Quin”, “augas de pilla pillota e de torna a torna”, “serventa”, “esteiro”, “petrglifo”, “choupn” ou “fungo” son palabras que teen en común, ademais de pertencer aos mbitos xurdico, medio ambiental e micolxico, que reflicten un vnculo entre o coecemento especializado e a identidade galega. Estes termos sumados a outros 26 integran o primeiro glosario , un mini-diccionario de vocabulario cientfico e técnico, unha iniciativa da Unidade de Cultura Cientfica e da Innovacin (UCC+i) da �鶹����, co obxectivo de recoller e conservar termos cientficos enxebres, procedentes de distintas reas de coecemento e vinculados co territorio propio.

Os docentes e investigadores da �鶹���� Xosé Manuel Pacho, Manuel Ángel Pombal e Mara Cabaleiro son os autores da escolma de termos nos mbitos do dereito, o medio ambiente e a micoloxa, respectivamente, que se corresponden coas súas reas de investigacin e que escolleron pola súa relacin co territorio, a cultura, as tradicins ou a historia. “Normalizar o uso do idioma propio no mbito educativo, facer visible o traballo investigador que se realiza na �鶹���� en galego e apoiar a investigacin cientfica nesta lingua”, son os obxectivos da publicacin, segundo explicou a vicerreitora de ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais, Mnica Valderrama, no acto de presentacin do volume, que tivo lugar este ma no edificio Redeiras.��

Pola súa banda, a vicerreitora de ���Ա�����پ�����������, Transferencia e Innovacin, Belén Rubio agradeceu aos autores o seu traballo e manifestou a súa preocupacin “porque teo a sensacin de que o galego se est a perder e anda que é unha lia estratéxica da �鶹����, na rúa non se fala”. Ante esta situacin, Rubio, parafraseando a Álvaro Cunqueiro, contrapuxo a achega que supn esta Escolma de termos cientficos “como unha oportunidade para manter viva a lingua e que dure 1000 primaveras mis”.

A publicacin, que se prevé sexa a primeira dunha serie que continuara no marco do Plan de Ciencia de Ida e Volta 2025-2026, compleméntase coa edicin de medio milleiro de almanaques con fotografas de Lus Dorado, Manuel Ángel Pombal, Vinctoriano da Ghorea, Josefina Fangúndez, Ricardo Bara e Fernando J. Costas e nos que se destacan unha ducia das palabras seleccionadas da Escolma de termos cientficos. Os almanaques foron repartidos entre os centros, facultades e servizos da �鶹����.

Termos de seu nos mbitos xurdico, medioambiental e micolxico

A terminoloxa xurdica galega é a protagonista da primeira parte do libro, autora de Xosé Manuel Pacho, que foi o responsable da escola do vocabulario relacionado coa súa rea de investigacin, ben pola súa relacin co territorio, a cultura, as tradicins ou a historia. O profesor da Facultade de Ciencias Xurdicas e o Traballo recompilou unha ducia de conceptos entre os que se atopan termos como “quin”, “montes veciais en man común” ou “serventa”. Neste captulo, Pacho ofrece ademais unha lia cronolxica de fitos na historia de Galicia, que van do Foro do Burgo de Castro Caldelas ata o III Congreso de Dereito Galego celebrado no ano 2002 e con especiais mencins s Irmandades da Fala e ao Seminario de Estudos Galegos. “Somos diferentes e temos unha mirada singular”, dixo Pacho, que defendeu esta obra como un exemplo da singularidade de Galicia, as como da necesidade de que esta se recolla nun volume coma este.

O termos relacionados co medio ambiente centran a segunda parte da escolma. O docente e investigador do Departamento de Bioloxa funcional e ciencias da Saúde Manuel Ángel Pombal desprega nesta seccin termos asociados s tradicins gastronmicas como o “millo” ou a “lamprea”, complementados coas receitas dos “petotes” ou das “bolas de tixola”. O resto de palabras abranguen desde o “Mio” e outras relacionadas con el, como “pesqueira” ou “esteiro” a outras centradas na semntica da “besta” e os “curros”. “Xuntei algúns dos termos relacionados coas mias actividades dentro e fra da Universidade co obxectivo de divulgar”, explicou Pombal en relacin coa súa achega, lembrando, que por exemplo, no caso da lamprea, “acompame como modelo de experimentacin desde hai 37 anos”.

Pola súa banda, Mara Cabaleiro, docente e investigadora do Departamento de Bioloxa vexetal e ciencias do solo é responsable da escolma de termos da terceira parte do volume, centrada na micoloxa. Ademais de ofrecer unha gua sobre os tipos de fungo, abordasen as partes que os forman, afondndose na Macrolepiota procera, coecida como “choupn” ou “cogomelo”. O uso dos fungos da cocia, as súas propiedades curativas ou ditos populares relacionados con eles completan este captulo. Cabaleiro, que lembrou que abordou este proxecto tras rematar a súa tese, defendeu o coecemento en galego, “porque o mundo da ciencia pode facerse e transmitirse en galego”.

Coa colaboracin da FECYT

A publicacin deste volume insrese nas actividades vencelladas celebracin do Da da Ciencia en galego, que forma parte o plan anual de actividades Ciencia de Ida e Volta da UCC+i, que conta coa colaboracin da Fundacin Espaola para a Ciencia y la Tecnologa- Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades.��
��