�鶹����

Xerar coecemento sobre as relacins entre o poético e o poltico e o seu impacto nas sociedades occidentais actuais. Este foi o obxectivo co que en 2010 se creou un grupo de especialistas internacionais e, dez anos despois, os propsitos, en esencia, seguen a ser os mesmos. Lidera este equipo o profesor da Facultade de Filoloxa e Traducin Burghard Baltrusch, director da I Ctedra Internacional José Saramago e, se inicialmente non chegaban a unha ducia de investigadores e investigadoras, pouco a pouco esta particular familia foise ampliando e hoxe son xa unha vintena de profesionais de procedencias tan dispares como Galicia, Oxford, Ciudad de México, Porto, Santa Brbara ou Lancaster... O Ministerio de Ciencia, Innovacin e Universidades –agora dividido en dous- concedeulles este ano unha nova subvencin –neste caso de preto de 60.000 euros- para pr en marcha o proxecto, continuacin directa de tres traballos de investigacin previos, tamén financiados polo Plan Nacional de I+D.

“A consecucin deste novo proxecto é un recoecemento dun traballo intenso e dunha longusima colaboracin dende hai xa mis dunha década”, explica Baltrusch, ao que engade que a resolucin do ministerio “confirma a solvencia dun grupo moi internacional e a validez das nosas propostas tericas e dos nosos estudos de caso”. 

Desde que se puxeron en marcha ampliaron a anlise terico-prctica do poético e da súa interpretacin co poltico, comprobando que os resultados das anlises de fenmenos poéticos na actualidade poden ser extrapolados para os estudos socio-culturais  e econmico-polticos en xeral. Traballan sobre multitude de temas: a poesa e o conflito social; a revitalizacin dos graffiti, da arte pública e o seu vnculo co fenmeno poético; sobre cuestins varias ao redor do eixo poesa e xénero; as poéticas da marxinalidade e o exilio; os rexistros  argumentativos e  autoanalticos en poesa; a anlise da recepcin en distintas modalidades da poesa pública; corpo e  performance; poesa e redes sociais; poesa e traducin; poesa e hibridacin discursiva e xenealxica; o privado e o ntimo; sobre dereitos civs, identidade e erotismo na poesa rabe actual; a expresin poética en relacin co espazo público global e dixital; etc.  

Consideran que a poesa est cada vez mis relacionada cos movementos sociais

Desta vez, inician o proxecto partindo de catro hipteses. Consideran que a poesa contempornea cuestiona e tende a exclur voces, suxeitos, cosmovisins e ideoloxas que teen un carcter único e uniforme e que iso abre precisamente espazos dialxicos con diferentes posicins, percepcins e linguaxes; con espazos de imaxinacin poética e poltica que estn cada vez mis relacionados con movementos sociais, como aqueles asociados ao feminismo e ecoloxa. “Neste sentido, parécenos que moitas protestas sociais na actualidade poden ser analizadas como accins poéticas que expresan a posibilidade de considerar a imaxinacin como axente de cambios estruturais na realidade”, recalca o responsable do proxecto. 

A partir destas hipteses iniciais formulan catro grandes preguntas de investigacin s que lles gustara responder “cando menos en parte”. A primeira sera, se existen correlacins entre esta atencin progresiva que a poesa contempornea presta s diversas formas de conflitos sociais e as diferentes formas dialxicas. Outra cuestin é en que medida un discurso poético de oposicin ao capitalismo globalizado e s polticas públicas é posible. “Pensamos sobre todo nas  ecocrticas,  ecopoéticas, nas poéticas feministas, etc. Queremos saber se podemos falar do que chamamos unha ‘reactivacin poética do corpo social’, e que obras ou expresins poéticas dialogan con movementos ou accins polticas actuais nos mbitos culturais e lingüsticos que estamos a estudar”, sublia Baltrusch, ao que engade que tampouco se esquecern de “describir que formas o realizan e con que consecuencias”.

A maiores de todo isto seguirn tamén ampliando a base de datos , un rexistro dixital público de prcticas e anlises poéticas en circulacin efectiva no espazo público local e global. “Queremos consolidala como un marco de referencia para o estudo e a anlise das expresins poéticas das culturas urbanas europeas e latinoamericanas”, explica o investigador principal do proxecto.

Novas incorporacins para un equipo cada vez mis internacional

A iniciativa de pr en marcha este traballo partiu dun reducido grupo de especialistas no que, ademais do propio Baltrusch, estn Arturo Casas e Ana Choucio, da Universidade de Santiago de Compostela; Isaac Lourido e Iria Sobrino, agora na Universidade da Corua; Alba Cid, da Oxford University; Cornelia Gräbner, da Lancaster University, e Iratxe Retolazza, da Universidad del Pas Vasco/Euskal Herria. Este núcleo orixinal permanece intacto, pero a el fronse engadindo outros expertos e expertas. Dende o proxecto anterior seguen tres especialistas de referencia en Portugal, Rosa Maria Martelo e Joana Matos Frias, da Universidade do Porto; Joana Meirim, da Universidade Ctolica Portuguesa; Alethia Alfonso e Kenia Aubry, de universidades mexicanas; Geneviève Fabry, da Université Catholique de Louvain en Bélxica, e Carlos Nogueira e Anta Monteagudo, da �鶹����.

Co novo proxecto chegan tamén novas incorporacins. “Estamos moi orgullosos de poder contar con Antonio Méndez Rubio, poeta e profesor da Universitat de València, unha das grandes referencias do mbito das Ciencias da ��dz��ܲԾ����������� e da Socioloxa nos estudos de poesa”, apunta Baltrusch, quen tamén salienta o caso da catedrtica da University of California – Santa Barbara, Silvia Bermúdez, e de Margarita Garca Candeira, da Universidad de Huelva.

A poesa como evento

Entre as principais conclusins que extraen destes anos de traballo destacan que as novas formas de subxectivacin que constataron na poesa contempornea favorecen ademais unha idea da poesa como evento, como acontecemento dentro dun espazo concreto, “a miúdo público, a miúdo tamén poltico”.

Ademais foron distinguindo tamén sete aspectos interdependentes da poesa contempornea: unha nova disposicin para a recepcin; unha presenza do poltico capaz de abrir novos espazos de subxectivacin; o carcter de evento dunha poesa deseada directamente para o público; o discurso que elabora este evento;  e que manifesta unha discursividade que xa non se axusta ao que se consideraba habitualmente como cannico; e finalmente, o vnculo entre poesa e lugar, entre espazos públicos, espazos traducidos e espazos intermediais. “Puidemos comprobar a efectividade e aplicabilidade analtica da nocin do espazo público, procedente da filosofa poltica e da historia cultural europeas no campo dos estudos literarios, tanto no sentido clsico do concepto, como na súa adaptacin s coordenadas da globalizacin e a cibercultura, moi relevantes para o desenvolvemento das Humanidades Dixitais, por exemplo”, remarca o director da I Ctedra Internacional José Saramago.