�鶹����

Un marteloscopio é unha rea de bosque, xeralmente dunha hectrea, na que todas as rbores foron xeorreferenciadas, catalogadas e numeradas, o que fai posible desenvolver nela diferentes actividades formativas, desde a simulacin de intervencins silvcolas ata prcticas de medicin con diferentes sistemas. No marco dun proxecto piloto de innovacin docente, a Escola de Enxeara Forestal impulsou a creacin dunha infraestrutura deste tipo na paisaxe protexida do Corno do Bico, no municipio portugués de Paredes de Coura, onde se asenta o Laboratorio Rural do que forma parte este centro. Coa participacin do alumnado, levronse a cabo os traballos de medicin e catalogacin dunha masa de cipreses de Lawson (Chamaecyparis lawsoniana), seguindo a metodoloxa empregada polo Instituto Forestal Europeo (EFI), co obxectivo de poida incorporarse a súa rede de marteloscopios. Isto converterao no primeiro de Europa centrado nesta especie de orixe americana, as como no segundo marteloscopio de Portugal en ser includo nunha que reúne os datos de 267 masas arbreas de 27 pases.

“A idea é que esta infraestrutura poida utilizarse en diferentes materias e con distintas aproximacins”, sinala o subdirector da EE Forestal, Juan Picos, coordinador dunha iniciativa seleccionada na convocatoria de proxectos piloto de innovacin docente en facultades e escolas da �鶹����. 

Unha parcela formativa e un xemelgo dixital

Coa participacin das investigadoras Julia Armesto e Laura Alonso, este proxecto abrangueu tamén a creacin dun “xemelgo dixital” da parcela, a partir do procesamento dos datos obtidos con tecnoloxa LiDAR, tanto cun dispositivo porttil, como a través dun dron. “Fomos un paso mis al. A metodoloxa supn que xeorreferencias cada rbore e ns, ademais, reconstrumolas dixitalmente”, salienta Picos. Este , explica, “ampla o potencial educativo” do marteloscopio, “ao trasladar o bosque fsico a unha plataforma visual interactiva”, na que o estudantado pode acceder informacin detallada de cada rbore, “simular intervencins, visualizar os resultados en  tempo real e explorar distintos escenarios de xestin forestal”.

Deste xeito, o marteloscopio constitúe unha “infraestrutura docente” que permite a formacin do alumnado tanto en técnicas cartogrficas, como en materia de xestin forestal, xa que a recoleccin de datos sobre o dimetro, altura e estado sanitario das rbores posibilita replicar “diferentes escenarios de toma de decisins” e simular “tratamentos silvcolas” con diferentes obxectivos.  Do mesmo xeito, fai posible ir “comparando tecnoloxas de medicin sobre un patrn que xa est perfectamente medido e xeorreferenciado”, sinala Picos, 

De feito, este proxecto de innovacin integra inicialmente tres materias do Grao en Enxeara Forestal, Expresin grfica e cartogrfica, Silvicultura e Dasometra, nas que o estudantado pode ir traballando sucesivamente, en diferentes cursos, “sobre unha mesma contorna e uns mesmos datos, de tal xeito que adquiran distintas competencias de xeito complementario”. 

Un laboratorio nunha paisaxe protexida

Na creacin deste marteloscopio participou tamén o estudante da escola Carlos de Castro, que avaliou “diferentes fontes de medicins” no marco do seu traballo de fin de grao. Tras unha primeira presentacin do proxecto no Rural Camp, celebrado o pasado mes de marzo no Laboratorio Rural, en maio levouse a cabo o traballo de sinalizacin das mis de mil rbores presentes nesta parcela, situada nun espazo protexido pola Rede Natura, no que a EE Forestal levou a cabo diferentes actividades formativas nos últimos anos. De feito, a �鶹���� foi unha das dez institucins e entidades que en 2021 asinaron o convenio para a creacin deste laboratorio rural, que ten como núcleo un espazo protexido integrado por preto de 2400 hectreas e o seu Centro de Educacin e Interpretacin Ambiental. Isto posibilita que no uso docente do marteloscopio poida combinarse o traballo cos datos obtidos e na propia parcela, vez que este é tamén “unha infraestrutura docente” a disposicin das outras universidades que forman parte deste laboratorio.  

Para a xeracin deste recurso, recoece Picos, optouse súa vez por “unha masa bastante singular”, conformada por “rbores moi rectas e moi fciles de medir con LiDAR”. Non obstante, o investigador apunta tamén posibilidade de ampliar este proxecto no futuro “nunha zona de carballos” deste espazo protexido, que é por outra banda a especie que pode atoparse no único marteloscopio existente en Galicia, situado en Labio (Lugo).