�鶹����

Desde a Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense estn a desenvolverse dous proxectos de investigacin centrados no papel da literatura infantil nas aulas de Educacin Infantil da provincia de Ourense. Dirixidos polas profesoras da �鶹���� Carla Mguez e Nazaret Blanco, centran o seu interese nas seleccins e prcticas lectoras do profesorado, a mediacin lectora, o fomento da lingua galega e a educacin en igualdade, diversidade e perspectiva de xénero.

Seleccins e prcticas lectoras do profesorado

Un dos proxectos titúlase Construndo lectores dende a infancia: seleccins e prcticas lectoras dos docentes de Educacin Infantil na provincia de Ourense e est coordinado por Carla Mguez, do grupo Reflexin, Innovacin, Transferencia e Mellora Educativa (RITME). “Este proxecto pretende realizar entrevistas con profesorado desta etapa para coecer que obras empregan nas súas aulas, con que finalidades pedagxicas se utilizan, que prcticas lectoras desenvolven e en que medida estas seleccins favorecen o contacto coa lingua galega”, explica a responsable da iniciativa. Ademais, recollerase informacin relativa ao contexto do seu centro educativo e ao seu perfil docente, inclundo a súa formacin previa en literatura infantil e mediacin lectora, os hbitos lectores persoais, e as percepcins sobre a lingua galega, co obxecto de analizar en que medida estas variables condicionan as súas prcticas e seleccins lectoras.��

Estas entrevistas levaranse a cabo de xeito presencial, para observar directamente o espazo de aula e a biblioteca e contextualizar as prcticas lectoras que a se realizan. Segundo explica Carla Mguez, “a partir dos datos obtidos, analizaranse as obras literarias empregadas atendendo súa calidade estética, literaria e pedagxica, súa adecuacin etapa de Infantil, contorna sociolingüstica e cultural e capacidade para fomentar o gusto pola lectura, establecendo relacins entre a calidade das obras, os usos didcticos, a formacin previa das persoas docentes e os hbitos lectores, sen esquecer a prioridade de formar un lectorado crtico e reflexivo”.��

A perspectiva de xénero

O outro dos proxectos é De princesas e prncipes a personaxes libres nos contos: un estudo cualitativo sobre a formacin, actitudes e prcticas docentes do profesorado de Educacin Infantil ourensn e est coordinado pola profesora Nazaret Blanco, do grupo Q+ Adolescencias, Identidades, Accin Socioeducativa e Pedagoxas Queer. Neste caso “preténdese estudar a relacin entre a formacin en perspectiva de xénero e as actitudes cisheteronormativas do profesorado de Educacin Infantil da provincia de Ourense, os recursos institucionais dispoibles nos centros e a intencionalidade educativa en valores, coa seleccin da literatura infantil empregada nas aulas. Isto permitir xerar evidencia emprica que permita fundamentar propostas de mellora formativa e intervencin educativa en perspectiva de xénero”.

Os contos empregados nas aulas de Educacin Infantil, comenta a docente, non s compren funcins lingüsticas ou recreativas, senn que actúan como dispositivos de socializacin diferencial do xénero. A literatura infantil, apunta, non é neutra, senn que funciona como un medio de transmisin social e cultural, construndo modelos de comportamento e de relacins de poder que as crianzas interiorizan desde idades tempers. Polo tanto, engade, é preciso prestar atencin e elixir con rigorosidade os contos a empregar na aula, xa que poden ser tamén unha forma de transmisin de estereotipos que fomentan a discriminacin por xénero marcada na cultura patriarcal. O estudo que se realizar quere contribur a “comprender en que medida a prctica educativa contribúe reproducin de esquemas cisheteronormativos ou, pola contra, favorece procesos de socializacin orientados equidade e ao recoecemento e valoracin da diversidade”.

Entrevistas en centros educativos

Para o desenvolvemento destas dúas investigacins estanse a realizar entrevistas a docentes de Educacin Infantil de diferentes centros da provincia de Ourense. Ata o momento, as responsables dos proxectos xa realizaron entrevistas en tres centros educativos e teen previsto continuar co traballo de campo a partir do mes de setembro. “Na sociedade contempornea, marcada pola inmediatez e o consumo masivo de informacin, resulta imprescindible que a escola se converta nun espazo de formacin de lectores competentes e crticos, capaces de interpretar e cuestionar os textos e integralos na súa experiencia e na realidade social na que viven. Este primeiro achegamento lectura debe realizarse dende as etapas mis tempers, inclundo a etapa de Educacin Infantil, a través de lecturas de calidade e actividades que fomenten o interese e a motivacin cara aos textos escritos”, sinala por último Carla Mguez. Os dous proxectos estn financiados pola convocatoria de axudas a grupos de investigacin do campus de Ourense Inou 2026 da vicerreitora do campus de Ourense e apoiada economicamente pola Deputacin Provincial de Ourense.

��