�鶹����

Neste 2021 aprobronse dúas novas lei que afectan aos dereitos de dous dos colectivos mis vulnerables da sociedade: as persoas con discapacidade e as os menores de idade. Os cambios que traen consigo, a súa aplicacin prctica e as súas eivas estn sendo analizados estes das por expertos e profesionais na Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo no marco do Congreso Internacional Retos do dereito de familia ante a nova regulacin en materia de discapacidade e proteccin da infancia e adolescencia fronte violencia.

O encontro, que ten lugar en formato presencial e tamén virtual, arrancou este xoves e desenvolverase ata última hora de ma venres e xorde da colaboracin entre as reas de Dereito Procesual da �鶹���� e a UNED, como explicaban no acto de apertura as súas organizadoras, as catedrticas Esther Pillado, da �鶹���� e Sonia Calaza, da UNED. Ambas docentes apostaron por vincular os seus dous proxectos de investigacin, un relacionado cos menores e outro coas persoas con discapacidade, e desa cooperacin nace o simposio, que se desenvolve no marco dos Proxectos de investigacin do MICINN e do Programa de Doutoramento Xestin e Resolucin de Conflitos. Menores, Familia e Xustiza Terapéutica.��

Como explican as catedrticas organizadoras, tras a aprobacin -e subseguinte entrada en vigor- dunha “relevantsima e impactante regulacin normativa en materia de persoas”, en concreto, a Lei Orgnica 8/2021, de 4 de xuo, de proteccin integral infancia e a adolescencia fronte violencia e a Lei 8/2021, de 2 de xuo, pola que se reforma a lexislacin civil e procesual para o apoio s persoas con discapacidade no exercicio da súa capacidade xurdica, “xorden múltiples interrogantes aos distintos profesionais comprometidos no seu exercicio de interpretacin hora de proceder a súa mis fiel aplicacin”. A estes interrogantes trata de responde o congreso, que pretende “ofrecer ao cidadn, ao investigador e ao profesional unha visin transversal de todas estas materias nucleares”, explican. ��

O programa conta coa participacin de catedrticos e profesores de universidade “de todas as ramas do ordenamento xurdico -tanto substantivas como procesuais- comprometidas e un bo número de destacados profesionais do Dereito, con especial incidencia dos profesionais da notara galega, representados polo decano, José Grao”. De feito, como recalcaba Pillado na inauguracin, “a eleccin dos contidos e dos poentes foi realiza con moito coidado e atencin, porque é unha temtica cunha gran relevancia, non s no eido universitario, senn para a sociedade no seu conxunto”.��

Un fito normativo sen precedentes

Na súa intervencin, a profesora Calaza destacou a importancia destas dúas “novas leis estruturais da xustiza civil e penal que afectan aos sectores mis vulnerables da nosa sociedade”, como son a infancia e a adolescencia e a discapacidade. Considera que a súa aprobacin marca “un fito normativo sen precedentes, son leis modernas, ambiciosas, disruptivas, son leis que emprenden un proxecto novo de humanizacin e de dignificacin da xustiza”. Pero anda que o balance global, segundo a catedrtica, é positivo, “presentan algunhas disfuncionalidades que os académicos e profesionais debemos analizar”. As, por exemplo, no que se refire tutela procesual civil da discapacidade, as persoas asistentes analizarn o expediente de xurisdicin voluntaria ou o proceso contencioso e tamén se abordar o papel do notariado e os poderes preventivos ou o internamento non voluntario. Outras mesas redondas achegaranse s reivindicacins internacionais sobre a proteccin da infancia e a adolescencia tras a pandemia; aos dereitos dos menores con discapacidade; distincin entre as situacins de risco e desamparo na LO 8/2021; regulacin do acollemento transfronteirizo na LO 8/2021 ou ao dereito do menor a ser escoitado. Tamén se debater sobre a proba de exploracin xudicial dos menores nos procesos de familia ou sobre as orixes e perspectivas da figura do coordinador de parentalidade.

Dos dereitos aos feitos

O acto de apertura do simposio contou tamén coa participacin de Rafael de Lorenzo, secretario do Consejo General da ONCE, que quixo lembrar que este cambio lexislativo comezou coa convencin de 2006 de Nacins Unidas, “o primeiro tratado de dereito internacional vinculante en materia de discapacidade”. A partir da súa sinatura, produciuse un “despregue lento pero inexorable” sobre o conxunto dos ordenamentos xurdicos dos pases que a ratificaron. En Espaa “o traballo foi incesante dende a súa entrada en vigor en 2008, provocando, dende unha posicin moi propositiva do movemento asociativo da discapacidade, un senfn de normas e de adaptacins do ordenamento xurdico, o que permitiu grandes avances en dereito civs importantsimos, como o dereito ao voto para as persoas con discapacidade intelectual, a participacin nun xurado ou o dereito eutanasia”. Para De Lorenzo, a entrada de vigor destas dúas novas leis supn “un broche de ouro”, pero remarcou que agora “o importante é que se aplique, e que se aplique ben, porque non hai que esquecer que a inercia do funcionamento das institucins vai a tender a repetir as cousas do xeito no que se vian facendo antes”. Nese sentido, considera necesario que, tanto “a academia como o movemento asociativo, en colaboracin dos colexios profesionais, esteamos moi atentos para que de verdade este cambio de modelo de cara ao recoecemento da plena capacidade xurdica das persoas con discapacidade non se vexa freado por prcticas que retornen a posicins anteriores. Hai que pasar dos dereitos aos feitos, e non é sinxelo, porque esta é a maior reforma do Cdigo Civil dende a súa promulgacin”.��

Finalmente, a vicerreitora de Responsabilidade Social, Internacionalizacin e Cooperacin, Maribel Doval, quixo aproveitar a súa intervencin para reafirmar o compromiso da �鶹���� coa diversidade, cuxa celebracin “é case como un lema”. Lembrou que, con mis de 20.000 estudantes na institucin, arredor de 300 deles contan con exencins nas taxas por pertencen a algún colectivo “vulnerable ou vulnerado, algúns con historias de vida complicadas, xente valente, traballadora e loitadora que conseguiu chegar ata a universidade e estamos moi orgullosos de que elixisen a de Vigo”.��
��