�鶹����

O marco legal das persoas con discapacidade foi o tema central dunha conferencia que este venres acolleu a Facultade de Dereito do campus de Ourense a través do Campus Remoto da �鶹����. Carlos Lasarte, catedrtico emérito de Dereito Civil da UNED, foi o encargado de falar ao alumnado e profesorado asistente sobre este “tema extraordinariamente difcil”. Na súa intervencin abordou os pasos normativos que se estn dando no eido do recoecemento da capacidade xurdica propia das persoas con discapacidade.

A conferencia formou parte da programacin do Curso de Actualizacin Xurdica que este curso académico celebra a Facultade de Dereito e que est destinado a abordar temas de interese transversal no eido xurdico. A sesin foi presentada por Susana Álvarez, profesora e vicedecana do centro, que destacou como o tratamento xurdico das persoas con discapacidade “é un tema moi complexo pero de sumo interese”, e por Fernando Franco, profesor da Área de Dereito Civil da �鶹����, que salientou do convidado o seu “curriculum extraordinario” e o feito de que “é un dos civilistas mis coecidos do dereito espaol”.

Evolucin histrica

Carlos Lasarte explicou durante a súa intervencin como a abordaxe deste tema “ten sido encarada nos ordenamentos xurdicos sempre cunha notoria desgana, sen saber moi ben que facer”. O seu percorrido por estes ordenamentos arrancou nas súas orixes nos cdigos civs de principios do século XIX, apuntando como “todos os cdigos civs do mundo, non s o espaol, caracterizronse dalgún xeito por sinalar que todas as persoas sobre as que pesaba unha incapacidade de obrar, unha falla de habilidade para despregar a súa propia vida na sociedade, deberan ser incapacitadas”. Esta incapacidade, apuntou, non se aplicaba como un castigo e haba unhas causas taxadas de incapacidade, como por exemplo a loucura ou a xordomudez absoluta acompaada da falta de saber ler e escribir.

No ano 1983, comentou o catedrtico emérito de Dereito Civil da UNED, modificouse o cdigo civil espaol e estableceuse “unha regulacin mis acorde cos tempos” de entn. Nel “psase a non establecer de maneira taxativa unha causa de incapacitacin senn que xenericamente se identifican como enfermidades ou deficiencias persistentes de carcter fsico ou psquico que impidan persoa gobernarse por si mesmas”. A seguinte parada no percorrido pola historia do marco legal das persoas con discapacidade que fixo Carlos Lasarte foi a lei 41/2003, de proteccin patrimonial das persoas con discapacidade e de modificacin do cdigo civil, da lei de enxuizamento civil e da normativa tributaria con esta finalidade. Esta lei, indicou, supuxo “un xiro importante” xa que non se trataba s de persoas incapacitadas senn de persoas que podan ter algún tipo de discapacidade (sendo polo tanto necesario establecer cunha certa nitidez cal era o tipo de discapacidade). En todo caso, recalcou, esta lei “s procuraba a proteccin patrimonial do que fose titular a persoa con discapacidade”.

O catedrtico emérito apuntou como o panorama internacional na proteccin deste colectivo mudou cando se aprobou a convencin internacional sobre os dereitos das persoas con discapacidade de Nova York de 2006, ratificada entre outros moitos pases por Espaa. Nela, apuntou, recllese que os estados partes reafirman que as persoas con discapacidade teen dereito en todas partes ao recoecemento da súa personalidade xurdica e que recoecern que as persoas con discapacidade teen capacidade xurdica en igualdade de condicins en todos os aspectos da vida coas demais persoas. Como adaptacin a esta convencin, Espaa puxo en marcha a lei 26/2011 na que se “traballou con profundidade e pretendendo fundamentalmente favorecer e fortalecer o acceso aos bens e servizos das persoas con discapacidades”, afirmou o relator.

Proxecto de lei actual

Xa na actualidade, Carlos Lasarte explicou que est en discusin no Senado, tralo seu paso polo Congreso, un proxecto de lei, polo que se pretende reformar a lexislacin civil, para o apoio das persoas con discapacidade no exercicio da súa capacidade xurdica, recollendo da convencin de Nova York a consideracin de que “as persoas con discapacidade, tean a discapacidade que tean, o que si que teen é capacidade xurdica propia”. Neste proxecto, na exposicin de motivos, lembrou o experto, indcase que a lei que se pretende aprobar “supn un fito fundamental no traballo de adaptacin do noso ordenamento convencin de Nova York e ten por obxecto fundamentalmente o respecto ao dereito de igualdade de todas as persoas no exercicio da súa capacidade xurdica, que vén sendo obxecto de atencin constante tanto por parte das Nacins Unidas como polo Consello de Europa ou o propio Parlamento Europeo”.

A futura lei, detallou o relator durante a súa intervencin, supn a modificacin de numerosas disposicins do marco xurdico estatal, desde a lei notarial e hipotecaria ata a de enxuizamento civil a de proteccin patrimonial das persoas con discapacidade, sendo a reforma mis profunda a do cdigo civil. A idea central do novo sistema, engadiu Lasarte, “é a de apoio, na medida na que o precise, persoa con discapacidade”, un apoio amplo que engloba todo tipo de actuacins, desde o acompaamento ata a eliminacin das barreiras. Trtase neste novo ordenamento, apuntou, “de resaltar que as persoas con discapacidade son titulares do dereito toma das súas propias decisins, dereito que ten que ser respectado” no marco dos dereitos humanos. Nel, engadiu o experto, retmase o concepto de ‘curatela’ e elimnase o de tutela e patria potestade prorrogada ou rehabilitada.