�鶹����

O Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹���� (CIM) e o Centro de ���Ա�����پ����������� en Tecnoloxas da Informacin e as ��dz��ܲԾ�����������s (CITIC) da Universidade da Corua estableceron unha colaboracin estratéxica para levar a cabo un estudo sobre a contaminacin luminosa nas ras de Vigo e Pontevedra. Ambas institucins, pertencentes Rede de Centros de ���Ա�����پ����������� do Sistema Universitario de Galicia (Rede CIGUS), únense co obxectivo de avaliar o impacto da luz nocturna na produtividade biolxica destes importantes ecosistemas. Trtase dun novo exemplo de creacin de sinerxas dentro da rede fomentada pola Xunta de Galicia, que est orientada ao fortalecemento da investigacin de excelencia no mbito nacional e internacional e da que s forman parte oito centros de investigacin galegos.

A contaminacin luminosa, un problema en crecemento nos últimos anos, non s impide gozar do ceo estrelado, senn que tamén afecta a numerosas especies nocturnas e pode ter consecuencias prexudiciais para a saúde humana. Neste contexto, o proxecto Gaia4Sustainability, coordinado polo CITIC e a Universitat de Barcelona, desenvolveu un modelo de brillo nocturno baseado nos datos do satélite Gaia da Axencia Espacial Europea (ESA). Ademais, crearon un fotmetro de baixo custo, chamado FreeDSM, para medir a contaminacin luminosa de maneira estandarizada e accesible para a cidadana.

A participacin do CIM neste proxecto permitir inclur medidas de contaminacin luminosa na monitorizacin continua que se realiza das condicins fsicas e qumicas nas ras galegas. Para iso, instalarn unha unidade de FreeDSM na plataforma de experimentacin e observacin maria da ra de Aldn e outra no pantaln da Estacin de Ciencias Marias de Toralla (Ecimat) do CIM, lugares ambos representativos da intensa actividade pesqueira na zona. O obxectivo é medir o grao de contaminacin luminosa e avaliar a súa posible influencia na producin biolxica.

O uso do modelo de brillo nocturno baseado nos datos de Gaia, combinado coas medicins precisas da contaminacin luminosa mediante FreeDSM, permitir obter unha avaliacin mis completa e precisa do impacto da luz artificial nos ecosistemas. Esta informacin ser fundamental para tomar medidas axeitadas que reduzan a contaminacin luminosa e promovan sistemas de iluminacin mis efectivos, respectuosos co medio ambiente e seguros para a saúde humana.

O potencial das sinerxas

O director do CIM, Daniel Rey, explica que “este tipo de sinerxas de traballo entre centros de investigacin da Rede CIGUS son de grande importancia para, non s abrir novas lias de estudo vinculadas con necesidades actuais da sociedade, senn tamén para evidenciar a calidade da investigacin que se realiza na nosa comunidade”. Igualmente, sublia que “para a conservacin dos ecosistemas marios e, como non, para o benestar da comunidade local, é imprescindible monitorizar a afeccin que supn unha cuestin tan de actualidade como a contaminacin luminosa”. Neste sentido, o director do CIM engade que “unha vez a comprendamos poderemos mitigala” e, para iso, todo o persoal investigador implicado no proxecto, Ana Ulla e o propio Daniel Rey por parte da �鶹���� e do CIM; e Carlos Dafonte e Minia Manteiga do CITIC da UDC, ofrecern cadansúa visin desde diferentes reas de estudo para, entre todos, analizar a realidade na que se atopan a da de hoxe as nosas ras.

Rey insiste en que “as infraestruturas de investigacin de última xeracin do CIM demostran que son de grande utilidade para multitude de estudos. De a a importancia de continuar cos investimentos na súa mellora e ampliacin para que as súas capacidades sexan cada vez maiores e manter as a posicin do CIM como referente na investigacin maria a nivel nacional e internacional”.

Pola súa banda, o director do CITIC, Manuel F. Gonzlez Penedo, destaca que “este proxecto supn outro avance mis na transferencia de coecemento sociedade desde o CITIC da UDC. Neste caso, ponse de manifesto a utilidade de determinadas solucins tecnolxicas (un fotmetro) na industria do mar, en concreto a producin de mexilln, no contexto de contaminacin luminosa e, en definitiva, do desenvolvemento sostible”. Ademais, Gonzlez Penedo remarca que esta iniciativa destaca “pola súa versatilidade e aproveitamento de recursos, algoritmos, datos e outras investigacins dun programa como o de GAIA, de investigacin espacial, para a investigacin maria mis innovadora”.

Respecto da colaboracin co CIM, o director do CITIC mostrouse moi satisfeito porque “podemos fusionar talento e coecemento con centros e universidades de referencia, sumando valor en proxectos de longo percorrido e por poer o noso traballo ao servizo da sociedade demostrando, unha vez mis, a nosa capacidade de resposta s súas necesidades”. Proxectos coma este poen de relevancia “a importancia estratéxica de conectar centros de investigacin como o CITIC e o CIM co tecido produtivo e social, unha conexin que debe ser impulsada desde as administracins como transmisor dos recursos públicos en beneficio de todos”.

Gaia4Sustainability, unha iniciativa de ciencia cidad

O proxecto Gaia4Sustainability ten como obxectivo fomentar a participacin cidad na compilacin de datos sobre a contaminacin luminosa. O dispositivo FreeDSM, de fcil fabricacin e baixo custe, estar dispoible para institucins educativas, administracins públicas, empresas de astro-turismo e cidadns interesados en contribur ciencia cidad. Esta iniciativa busca concienciar poboacin sobre o problema da contaminacin luminosa e promover un cambio de actitude cara a unha iluminacin mis responsable.