No marco das súas cuartas xornadas internacionais, que arrancaron este luns en Pontevedra
A Ctedra Saramago une 16 entidades nunha rede de estudos galego-lusfonos
O evento pon en relacin ao escritor cos desafos ambientais e sociais
A creacin de sinerxas e de proxectos de colaboracin no mbito dos estudos lusfonos, a través da docencia, da investigacin e das actividades culturais. Este é o obxectivo xeral da rede internacional de ctedras, centros de investigacin e asociacinspresentada este luns nas. As seis ctedras dedicadas a este escritor existentes no mundo, xunto con outra serie de ctedras, centros de investigacin e colectivos forman parte dunha rede que finalmente recibe o nome de Jaricca e que parte da idea de que “os estudos lusfonos piden na actualidade transversalidade, internacionalizacin e interdisciplinariedade”. As o puxo de relevo o director da CJS, o profesor Burhard Baltrusch, na inauguracin das xornadas internacionais que ata este mércores se desenvolven na Vicerreitora do campus de Pontevedra e que poen en relacin a obra e o pensamento do Nobel portugués coas problemticas sociais e ambientais.
Saramago e os desafos do noso tempo é o ttulo das xornadasnas que participan investigadores e investigadoras de Espaa, Portugal, Alemaa, Arxentina, Brasil, Israel, Italia, México e Portugal, as como parte dos e as responsables das diferentes entidades que integran Jaricca. “Nesta cuarta edicin, queremos destacar a ética do compromiso poltico e social coa realidade que nos ensinou o autor”, salientou Baltrusch no acto inaugural, no que puxo de relevo como na obra e pensamento de Saramago "dialogan literatura, arte, filosofa e ética”. Nesa lia, o alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernndez Lores, puxo de relevo a importancia de reunir a especialistas “de diferentes territorios e disciplinas” para dialogar sobre desafos “como a igualdade, a ecoloxa ou as culturas minorizadas”, aspecto no que tamén incidiu o vicerreitor do campus, Jorge Soto, que avogou por facer da “memoria de Saramago un camio sobre o que buscar a xustiza, a solidariedade e o ben común”. O acto contou taméncoas intervencins da conselleira de Educacin, Universidade e Formacin Profesional, Carmen Pomar, quen salientou a importancia desta “rede internacional de colaboracin interuniversitaria”, as como do director da Fundaçao José Saramago, Sérgio Letria.
Unha rede que reúne s ctedras Saramago do mundo
Promovida pola CJS, Jaricca agrupa as ctedras Saramago das universidades de Vigo, Autnoma de Barcelona, Granada, Università degli studi Roma Tre, Autnoma de México e Nacional de Crdoba (Arxentina), xunto coas ctedras Mrio Césariny, da Universitat de les Illes Balears; Solange Parvaux, da Université Sorbonne Nouvelle de Pars; Sophia de Mello Breyner Andersen, da Universidade Catlica Portuguesa do Porto, e Fernando Pessoa, da Universidad de los Andes. Completan a rede o Center for Portuguese Studies da University of California; o grupo de investigacin Ehum2m, da Universidade de Minho; o grupo de estudos sobre o romance da Universidade Federal Rural do Semi-Árido brasileira, a rede da GaliLusofona, o Instituto Galego de Anlise e Documentacin Internacional (Igadi) e a asociacin cultural e pedagxica Ponte...nas Ondas! Esta nova rede, explicou Baltrusch, ter un dos seus eixos de actuacin no“transiberismo, dentro do que consideramos primordial salientar as minoras e mis nomeadamente a Galicia como un verso cultural e literario non s do mundo lusfono senn tamén do contexto ibérico”. Tamén, a defensa e promocin da Carta Universal de Deberes e Obrigas dos Seres Humanos, elaborada pola Fundaçao José Saramago, e “a conciencia de que as mudanzas verdadeiramente importantes s se alcanzan se nos levantamos do chan ao que nos atan fronteiras e sistemas”.
Tres eixos para o debate
As catro mesas de debate e sesins de presentacin de comunicacins que integran o programa destas xornadas teen como eixos, “tres grandes desafos do noso tempo”, lembrou Baltrusch. Por unha banda, “a crise climtica”, eixo ademais da conferencia inaugural.Por outra, “a cuestin da responsabilidade individual”, centrada na carta dos deberes e obrigas que a Fundaçao Jose Saramago entregaba recentemente a ONU, xa que estes deberes “son necesarios para que os dereitos non desaparezan”. O terceiro desafo en torno ao que se articula este foro de debate é “a crise sen precedentes das humanidades”, xa que, denunciou Baltrusch, “o que antes representaba o fundamento da civilizacin occidental, hoxe tornouse prescindible”.
O programa das xornadas complétase coa representacin teatral 3991: paisaxe sen horizonte, que esta tarde ten lugar no IES Valle Incln, e coa estrea das curtas A Desforra e O Embargo, realizadas, a partir de contos de Saramago, por alumnado de Belas Artes, xunto coa exposicin dos materiais elaborados para estes traballos, coordinados polos docentes Sol Alonso e José Chavete.
Un 5% de probabilidade de extincin
Escritor, educador, investigador e activista, Grian A. Cutanda, un dos impulsores en Espaa do movemento Extinction Rebellion,foi o responsable, na conferencia de apertura, de pr en relacin Saramago e mis concretamente idea da “insurreccin ética” que recolla no seu libro Ensaio sobre a lucidez, coa crise climtica e a “rebelin como sociedade civil” que defende este movemento. Nese senso, Cutanda deu a coecer un movemento xurdido dun manifesto de 94 cientficos e cientficas britnicos que chamaban “ rebelin contra os gobernos pola neglixencia criminal que supn non abordar a crise climtica, que pode chegar a provocar milleiros de millns de mortes”. O activista e divulgadorincidiu en que os obxectivos deste “movemento horizontal” pasa por dar a coecer “o que ocorre realmente e do que non se est informando”, motivo polo que un dos propsitos da súa intervencin foi presentar estudos como un publicado recentemente “na revista da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos, que di que neste momento hai unha probabilidade entre 20 de extincin para a especie humana”. Nese senso, a segunda misin deste movemento é reclamar “cero emisins de gases de efecto invernadoiro para 2025”, mentres que o terceiro eixo de actuacin de Extinction Rebellion pasa por promover “a creacin de asembleas cidads” que controlen a accin dos gobernos neste mbito, relatou Cutanda.
