�鶹����

As enfermidades neuromusculares caracterzanse, en xeral, por unha perda progresiva de forza muscular, o que provoca situacins de dependencia, algunhas moi graves desde o nacemento e outras de leve a grave ou moi grave. Catalogadas como enfermidades raras, os 150 diagnsticos neuromusculares representan a mis de 40.000 familias en toda Espaa, das que 4000 se sitúan en Galicia, entre unha poboacin especialmente dispersa. Co obxectivo de achegar a pacientes, profesionais médicos, institucins e sociedade en xeral unha informacin actualizada sobre a enfermidade e a evolucin da súa investigacin, a , ASEM Galicia, iniciou en 1997 unha colaboracin coa catedrtica de Traducin e Interpretacin da �鶹���� Elena Snchez Trigo para traducir ao espaol os textos da Association française contre les myopathies, AFM. Creada en 1958 co obxectivo de loitar contra as enfermidades neuromusculares, AFM, conta cun gran recoecemento en Francia, as como cun importante orzamento, o que lle permite financiar centros de investigacin, establecer programas de axuda e realizar numerosas publicacins.

“AFM leva mis de 50 anos loitando con uas e dentes e cunha calidade informativa exquisita. Sendo francés puiden darme conta diso, as como da imposibilidade de encargarme de traducir toda a informacin da que dispoen para familias, afectados e profesionais”, explica Jean-Louis Bouvy, ex presidente e fundador de ASEM Galicia, que en 1997 contactou con Elena Snchez Trigo para proporlle introducir a traducin sanitaria e social dentro da formacin académica, apoindose na documentacin da AFM. “O entendemento foi espontneo”, asegura Bouvy, que tamén agradece a colaboracin, neste proxecto que desenvolven para ASEM a nivel estatal, na supervisin dos textos de profesionais médicos e moi especialmente da xefa do Servizo de Anatoma Patolxica do Chuvi, Carmen Navarro.

Servizo comunidade desde a universidade a través da traducins

Tras case dúas décadas de traducins, nas que tamén participaron, no marco do traballo fin de grao de Traducin e Interpretacin unha vintena de estudantes, as como profesionais da medicina, a fisioterapia ou as terapias ocupacionais, Elena Snchez Trigo explica que no seu da aceptou colaborar con ASEM Galicia e a da de hoxe segue a facelo, por que “a traducin dos textos en francés permite visibilizar estas doenzas e contribur a concienciar sobre a súa existencia e problemas. A situacin actual dos pacientes e a súa contorna s poder ir cambiando cando denominacins como miopata ou distrofia muscular, sexan tan coecidas para un cidadn como cancro, gripe ou Alzheimer. Nesta lia as traducins teen un papel importante”. Un motivo este ao que se engade o do servizo comunidade desde a universidade, xa que, segundo a catedrtica “as traducins permiten establecer unha vinculacin entre a mia actividade académica como docente e investigadora e o contexto social no que se insire para contribur a mellorar a sociedade na que se leva a cabo a nosa accin”.

Rigor e actualidade son as caractersticas mis salientables dos textos que Elena Snchez Trigo e o seu alumnado traducen e que abordan unha temtica moi ampla e de natureza multidisciplinar, habida conta que baixo a denominacin xenérica de enfermidades neuromusculares se inclúen neste intre mis de 150 doenzas diferentes. “As traducins pertencen a diferentes xéneros textuais derivados da diversidade de receptores. Traducimos textos dirixidos especificamente a profesionais do mbito médico, outros dirixidos a pacientes e a súa contorna e outros para ambos colectivos”, explica a docente e investigadora, que lembra que este tipo de traducins fai necesario comprender os conceptos presentes nos textos, as como coecer a terminoloxa e as convencins, tanto textuais como socioculturais do mbito e as culturas coas que se est a traballar. Monografas sobre algunha enfermidade concreta, sobre o conxunto das principais doenzas neuromusculares, unha escala para medir a funcin motora nos nenos, conferencias, convenios e mesmo un vdeo sobre cans gua, son algúns dos tipos de textos traducidos para ASEM Galicia ao longo destes anos.

A diferenza entre moitsimo e case nada

Un proxecto de investigacin sobre a creacin dun motor de busca documental para a extraccin de informacin sobre enfermidades neuromusculares (MYOCOR) e outro sobre a elaboracin de vocabularios sobre diversas doenzas raras ou neuromusculares, as como a elaboracin de numerosas publicacins en revistas de traducin, relatorios en congresos ou teses de doutoramento sobre terminoloxa para tradutores relacionadas con doenzas raras ou centradas nas enfermidades neuromusculares, son outros materiais xurdidos da colaboracin, que hai case dúas décadas mantén ASEM Galicia coa catedrtica Snchez Trigo.

“O traballo que realiza Elena supn para ASEM a diferenza entre moitsimo e case nada. Ela permitiu acadar a meta, ten sido extraordinariamente constante, gastando moitsima enerxa”, explica agradecida Carmen Vilaboa, voceira de ASEM Galicia, que lembra que do formato impreso dos primeiros anos, publicacin on line actual, as traducins realizadas na �鶹���� teen ademais no mundo hispano un dos seus grandes destinatarios.

Unha iniciativa que forma profesionais socialmente responsables

A participacin do alumnado do Grao de Traducin e Interpretacin nas traducins de textos para ASEM Galicia permtelle ao estudantado enfrontarse por primeira vez a un encargo de traducin real e non didctico, que son os que habitualmente realizan durante a súa formacin, aplicando criterios profesionais. “Estas traducins poden inclurse no que se denomina proxectos de Aprendizaxe- Servizo, ApS, que teen a finalidade de vincular a aprendizaxe e o servizo comunidade, contribundo formacin de profesionais socialmente responsables”, explica Elena Snchez Trigo, que considera que por esta razn debera consolidarse dentro do mbito académico. Neste sentido a catedrtica considera que sera moi positivo que na �鶹���� se atopase un marco axeitado que permitise formalizar dun xeito mis institucional este traballo de traducin, que de xeito voluntario e en colaboracin con ASEM e ASEM Galicia desenvolven desde hai case dúas décadas.