�鶹����

O campus de Vigo destaca como un espazo de grande interese arqueolxico, con varios xacementos que revelan a súa riqueza prehistrica, como o do Monte das Cabanas ou o das Xunqueiras/Pedreiras. Este último, na parte alta do campus, est sendo nas últimas semanas obxecto dunha escavacin arqueolxica froito dun convenio de colaboracin entre Consellera de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia e a �鶹���� dotado de 30.000 euros. En concreto, estase a estudar a mmoa número 2 deste conxunto tumular como parte dun programa de investigacin, conservacin e difusin e socializacin do patrimonio arqueolxico do campus olvico.

A intervencin arrancou a finais de agosto e rematar a vindeira semana co tapado e proteccin da mmoa. Antes de proceder a esta última parte do traballo, o conselleiro Cultura, Lingua e Xuventude, José Lpez Campos, visitou este venres os traballos, acompaado pola vicerreitora de Extensin Universitaria, Susana Reboreda, e o director do Servizo de Arqueoloxa da Xunta de Galicia, Roberto Pena. A direccin cientfica dos traballos corre a cargo de Javier Chao, arquelogo con ampla experiencia en escavacins do megalitismo galego, co apoio técnico de Beatriz Comendador, profesora titular da rea de Prehistoria da �鶹���� e investigadora do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEAAT), encargados ambos de guiar a visita. Ademais, o proxecto conta coa participacin de alumnado da Facultade de Historia do campus de Ourense da �鶹����, as como dunha estudante procedente de Alemaa que est a realizar unha estada de prcticas en conservacin e restauracin de patrimonio arqueolxico.

O conselleiro resaltou a importancia da colaboracin entre Xunta e Universidade para “afondar no coecemento deste conxunto e caracterizalo de cara súa futura posta en valor, mis cando se atopa precisamente nunha contorna vencellada ao saber e aprendizaxe”, en referencia pertenza dos terreos ao campus universitario. Neste sentido fixo tamén fincapé a vicerreitora, que apuntou idoneidade de desenvolver no futuro un proxecto “visitable, divulgativo e participativo” para que a cidadana poida coecer todo este patrimonio que atesoura o campus vigués.

Unha necrpole con 6000 anos de historia

A necrpole megaltica das Xunqueiras, erguida por comunidades do Neoltico hai uns 6000 anos, est emprazada nun rechn cunha altitude mxima de 489 metros sobre o nivel do mar, inmediatamente ao sur do cumio do Coto das Xunqueiras (505 m). Esta elevacin forma parte dunha serie de dorsais montaosas que se prolongan cara ao norte, co Alto de Puxeiros e o Coto Lousado, delimitando o Val do Fragoso pola súa banda sueste, e cara ao sur, onde se atopan os Altos de A Xesteira, San Cosme e a Serra do Galieiro. “En todo este territorio localzanse importantes conxuntos arqueolxicos que evidencian a longa ocupacin humana da zona”, explicaba na visita a profesora Beatriz Comendador.

En concreto, o conxunto das Xunqueiras est formada por, polo menos, catro túmulos ou mmoas, de entre 14 e 19 metros de dimetro e entre 0,60 e 1,65 metros de altura, anda que os arquelogos apuntan posible presenza dun quinto enterramento. Os traballos estanse a levar a cabo na mmoa 2 porque, segundo explican os arquelogos, “amosaba en superficie restos visibles das laxes da cmara, o que a converta na mellor candidata para iniciar a intervencin”.

Durante as tres últimas semanas, o equipo de arquelogos avanzou na escavacin deste túmulo para recoecer, delimitar e documentar a cmara funeraria central; o seu sistema de acceso e posible peche; determinar os lmites construdos do monumento; comprobar o tratamento previo do terreo sobre o que se ergue e confirmar o tratamento dado ao volume de terras achegadas para formar a mmoa. Como lle explicou ao conselleiro Javier Chao, os traballos permitiron determinar que do enterramento s se conserva a metade de cmara e que non existe corredor de acceso. 

A vindeira semana rematarn os traballos co tapado preventivo da rea para protexer as o rexistro arqueolxico e a estrutura do monumento, mediante a colocacin dunha manta xeotextil, “unha tea sintética permeable que se estende directamente sobre a superficie escavada para protexela da erosin e do contacto directo coa terra. Por riba colcase unha capa de terra do propio túmulo que actúa como recheo e garante a súa integracin paisaxstica, evitando ao mesmo tempo danos nas estruturas arqueolxicas”.

Todo o traballo levado a cabo dende o 25 de agosto estn sendo divulgando a través das redes sociais de , nas que se comparten imaxes, vdeos e materiais divulgativos que achegan comunidade universitaria e cidadana o valor deste patrimonio milenario situado a poucos metros das aulas.

Avanzar no coecemento dos túmulos 3 e 4

O equipo de investigacin confa en continuar desenvolvendo campaas neste xacemento nos vindeiros anos, en concreto, nas mmoas 3 e 4 e no espazo que hai entre elas, xa que foron obxecto dunha prospeccin previa realizada con xeorradar en 2011 que amosou “certas anomalas” no terreo, uns “resultados moi interesantes, anda que difciles de interpretar sen escavacin”.

En concreto, no túmulo 3 documentouse unha forma ovalada orientada noroeste-sueste e unha posible estrutura circular perimetral de 40 metros, que podera corresponder a un anel delimitador. Tamén se localizaron reflexins que apuntan presenza dun corredor orientado ao sueste, coherente co patrn coecido noutros túmulos galegos. A distintas profundidades apareceron estruturas circulares concéntricas, o que abre a hiptese dunha retumulacin dun monumento mis antigo. 
No túmulo 4 identificouse un posible espazo interno cunha cmara poligonal e pequeno corredor. A anlise conxunta dos datos suxire unha relacin de continuidade entre os túmulos 3 e 4, tradicionalmente considerados independentes. Estes resultados, avanza Comendador, marcarn as pautas da futura intervencin arqueolxica.

A vicerreitora e o conselleiro tamén visitaron estas dúas mmoas e amosronse abertos a abrir unha va de conversas que poida dar pé a novos convenios entre ambas institucins para novas escavacins nestas dúas zonas.