�鶹����

Promovida polo Parque Nacional Martimo-Terrestre das Illas Atlnticas de Galicia, da Consellera de Medio Ambiente e Cambio Climtico, investigadores e investigadoras do grupo GEAAT da �鶹���� desenvolveron nas últimas semanas unha nova campaa arqueolxica en Ons, que permitiu obter novos datos respecto da ocupacin do castro do Castelo dos Mouros na época romana. As escavacins realizadas nestas semanas permitiron documentar “unha grande estrutura con tres estancias”, no exterior da muralla do castro, explican desde o Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio. Este achado permite confirmar que a ocupacin deste enclave na época romana estendase pola ladeira que conecta o Castelo dos Mouros coa praia do Canexol, onde intervencins previas permitiron identificar restos de fbricas de salgadura e peixe.

Baixo a direccin cientfica do profesor de Arqueoloxa Adolfo Fernndez, a primeira fase desta campaa arqueolxica, que continuar en outono, tia como obxectivo obter novos datos respecto da ocupacin deste enclave, tanto na época romana como na castrexa. Realizadas coa colaboracin dos axentes e vixiantes da illa, as como da empresa Tragsa, as escavacins destas dúas semanas centrronse en dúas reas que foran obxecto de sondaxes previas por parte da seccin da arqueoloxa do GEAAT, que traballa neste xacemento desde 2021. Nomeadamente, abrangueron tanto nunha zona situada no exterior da muralla do castro como na terraza intermedia dun enclave que, como confirmaron en traballos previos, estivo densamente poboado tanto na época castrexa como na romana, estendéndose a súa ocupacin ao longo de nove séculos.

A ocupacin romana estendase mis al do castro

As sondaxes realizadas en 2025 permitiran localizar fra da muralla do castro “unha pequena parte dun edificio de época romana”, explica a investigadora Alba Rodrguez, directora dunha intervencin na que participan tamén as integrantes do grupo GEAAT Patricia Valle, Nerea Ruanova e Raúl Méndez. De a que un puntos centrais desta campaa fose unha zona situada ao leste do castro, na que localizaron unha “grande estrutura con tres estancias”, que data da época romana. “A importancia desta sondaxe est en que se confirma a ocupacin desta ladeira, mis al dos limites da muralla”, salienta Rodrguez.

Ademais, coa colaboracin de Tragsa levronse a cabo traballos de roza e limpeza da vexetacin “dunha nova terraza detectada anteriormente no modelo dixital do terreo e que podera, igualmente, estar ocupada”, explica a investigadora. Neste punto Rodrguez, sinala que ser preciso “seguir escavando” para obter novos datos deste espazo situado mis al da terraza inferior do castro. “Cremos que todas estas estruturas poderan ter relacin coas factoras de salga” de época romana da praia do Canexol, “ben como vivendas ou mesmo como almacéns”, engade.

Ánforas do sur da pennsula e de Italia

O outro punto que centrou as actuacins do equipo investigador foi a terraza intermedia do castro, na que localizaran previamente estruturas de época castrexa. Neste caso, “os traballos consistiron en continuar exhumando a cabana redonda que xa se detectara na campaa anterior, quedando case visible por completo”, apunta a directora da intervencin. Neste punto, “documentouse parcialmente un vestbulo de entrada”, que agardan poder escavar na seguinte fase da campaa, as como “estruturas internas que poderan corresponder con lareiras ou apoios e soportes para anaqueis ou postes”. Neste espazo atopouse tamén “abondoso material”, dentro do que destaca a cantidade de restos de nforas localizadas, “tanto do sur da Pennsula Ibérica como de Italia”, o que permite datar a ocupacin desta casa “en torno ao Cambio de Era, aproximadamente entre o ano 50 antes de Cristo e o 50 despois de Cristo”. 

A campaa completarase en outono

“En xeral, pensamos que foi unha campaa moi frutfera, que permite esbozar como se configura internamente o poboamento no xacemento”, salienta Rodrguez dos traballos realizados nas últimas semanas, aos que o equipo investigador dar continuidade no outono. Nesta segunda fase, continuarn coas tarefas de escavacin e a estas sumaranse os labores de conservacin e restauracin, dirixidos a “protexer as estruturas e permitir a visita con seguridade a estes dous novos puntos do xacemento”.