�鶹����

A , impulsada pola �鶹���� e a Deputacin de Pontevedra, presentou este luns no edificio Redeiras o , que analiza a violencia machista dixital a través da prensa galega. Este novo estudo conclúe que no último ano experimentouse un incremento as novas sobre violencias sexuais e dixitais contra menores, con especial incidencia nos casos de pornografa dixital, que medra ante o aumento de plataformas en lia e o avance da IA. Dos 238 artigos analizados, o 41,6% estn relacionados coa pornografa dixital e a intelixencia artificial, o que representa un aumento do 33,8% con respecto as datos recollidos no informe no ano 2023, no que as novas sobre pornografa e intelixencia artificial supuan un 7,8%.��

A encargada de presentar as conclusins do estudo foi a directora da Unidade de Igualdade da �鶹���� e da Ctedra de Feminismos 4.0 DEPO-�鶹����, Águeda Gmez, que estivo acompaada pola deputada de Benestar Social e Igualdade da Deputacin Pontevedra, Sandra Bastos e pola xornalista Marga Tojo, vogal da Asociacin Xornalistas Galegas. Gmez lembrou que esta investigacin exploratoria analizou, entre outubro de 2023 e setembro de 2024, un total de 238 artigos e de pezas xornalsticas aparecidas nos xornais dixitais da prensa galega (La Voz de Galicia, Faro de Vigo, El Correo Gallego, Atlntico Diario, Diario de Pontevedra, El Progreso de Lugo e La Regin de Ourense), as como no principal diario de tirada estatal (El Pas), “por se o único xornal que conta cunha relatora de xénero”. O informe recolle a informacin aparecida sobre todos os actos violentos que afectan ou se dirixen s mulleres e s nenas polo feito de seren mulleres, no ciberespazo ou a través de canles dixitais, tanto se se articulan como violencias especficas como se interseccionan con outras violencias.

No 32,4% das novas as vtimas son menores

Do total das novas analizadas, o 60,9% abordan casos de violencias machistas dixitais e o 39,1% en accins para combatelas. Isto supn unha diminucin respecto do informe de 2023, no que se analizaron 315 novas sobre estas temticas, das cales o 48,4% sobre violencias dixitais e o 51,6% sobre propostas de prevencin.��

Respecto dos artigos que se centran nas violencias machistas dixitais no informe de 2024, “o 20% fai referencia chamada manosfera, a rede misxina dixital organizada formada por foros como Forocoches ou creadores de opinin como os youtubers Un To Blanco Hereto ou Roma Gallardo”, explicaba Águeda Gmez. Outro 32,4% son novas nas que estn implicadas como vtimas menores; o 38,6 son novas que abordan temticas relacionadas co sexo ou o xénero e o 9% xira arredor de mulleres con presenza pública que recibiron algún ataque deste tipo.

IA para crear ‘deepfakes’

A responsable da Unidade de Igualdade fixo fincapé na irrupcin da intelixencia artificial xerativa empregada para crear deepfakes de carcter pornogrfico como imaxes de falsos nus, xa que do total dos artigos seleccionados, un 41,6% estn relacionados coa pornografa dixital e a IA. No informe de 2023, lemrbaba, xa se faca fincapé nesta "tendencia alza que estaba a impactar social e mediaticamente" e, nesta nova edicin do estudo, corrobrase que as plataformas dixitais “supoen un espazo para a reproducin de maior número de violencias ante as cales mulleres e nenas son mis vulnerables”.��

Da anlise das novas tamén se detecta o menor peso a violencia contra mulleres con presenza pública provocadas pola manosfera, o que mostra que se est a producir unha invisibilidade meditica desta violencia estrutural. Detéctase tamén que as propostas institucionais para protocolarizar e frear o ciberacoso, resultan insuficientes e que nos medios non hai unha lia de contidos que nos permitan considerar que este tema forma parte da axenda meditica. Neste sentido, Águeda Gmez recalcou que anda que os datos oficiais sobre violencias dixitais por razn de xénero “son alarmantes, o peso en tanto a feitos noticiables non é proporcional”. Citando varios informes publicados pola Unesco ou polo Instituto das Mulleres, incidiu en que “hai unha prevalencia cada vez maior de violencias machistas dixitais, que algúns informes elevan ao 87% das nenas e mulleres afectadas”, pero esa prevalencia “non se traslada aos medios do mesmo xeito”. ��

A responsable da ctedra concluu a presentacin dos resultados lembrando que “as violencias machistas dixitais son un fenmeno que atravesa a sociedade e que son a punta do iceberg das múltiples violencias que sofren as mulleres”.

A violencia dixital, un problema socioestrutural

Na presentacin do informe a deputada de Benestar Social e Igualdade da Deputacin Pontevedra, Sandra Bastos, agradeceu o “intenso e valioso labor” da Ctedra de Feminismos 4.0 DEPO-�鶹���� e do seu Observatorio Stop Machitroles para “analizar a ciberviolencia, a violencias dixital e a pornografa” na prensa. Na súa anlise dos datos, a deputada puxo o foco na “gran preocupacin que supn o uso de ferramentas de IA como unha nova forma de exercer a violencia contra as nenas e as mulleres”. Tamén incidiu na “falta de recoecemento social das experiencias de violencia dixital que sufrimos as mulleres” e convidou a realizar unha reflexin sobre “as razns que motivan que isto siga a acontecer, porque nos preocupa que intereses hai detrs de que se normalicen estas violencias”.

Pola súa banda, a xornalista Marga Tojo, vogal da Asociacin Xornalistas Galegas, fixo unha anlise sobre o tratamento da violencia de xénero nos medios de comunicacin e incidiu en que “os dispositivos biopolticos da dixitalizacin exercen o disciplinamento a través de mecanismos complexos e dispersos” e asegurou que “o discurso meditico produce e reproduce a ciberviolencia”. A xornalista lembrou que “os medios de comunicacin teen a obriga de incorporar a perspectiva de xénero s súas informacins de maneira transversal e que non chega con ter boas intencins, é necesaria formacin nas redaccins”. Neste sentido, reclamou a incorporacin da figura da redactora ou editora de xénero s redaccins e salientou a importancia da formacin en xénero das e dos profesionais da comunicacin.��

A xornalista concluu a súa intervencin destacando que “este tipo de alianzas entre o mundo académico e o mundo profesional son necesarias para avanzar cara unha igualdade real e neste caso concreto pode ser unha oportunidade para facer un xornalismo de calidade que desmonte a desinformacin de xénero”.
��