No seminario Art at the Edge of Nature – IX Foro Internacional de Creacin na Fronteira
Artistas e investigadores trazan unha panormica do presente e futuro da bioarte en Espaa
O encontro dar lugar a unha publicacin, centrada nas conexins entre arte, tecnoloxa e natureza
Artistas e investigadores de diferentes universidades espaolas participan na sede da Vicerreitora do campus no III Art at the Edge of Nature – IX Foro Internacional de Creacin na Fronteira, que ten como obxectivo reunir diferentes achegamentos idea bioarte e aos procesos e prcticas que conectan arte, natureza e tecnoloxa. Promovida polo grupo de investigacin dx5 da Facultade de Belas Artes, a Escola de Enxeara Forestal e o Campus Crea, trtase dunha reunin cientfica que ten como obxectivo “mapear un pouco o que se est facendo e intentar ver as múltiples visins da bioarte”, como sinala a investigadora Anta Iglesias, coordinadora deste seminario. Dirixido a explorar proxectos e procesos de traballo “que xorden na fronteira entre a arte e o que chamamos natureza”, este encontro dar lugar súa vez a unha publicacin, dirixida a facer balance das tres edicins deste seminario.
Inserido no ciclo de foros internacionais do grupo dx5, este seminario ten como punto de partida as dúas edicins de Art at the Edge of Nature que Iglesias promoveu ao longo deste 2025 en Nova York, ao abeiro dunha estada posdoutoral na School of Visual Arts, como beneficiaria dunha bolsa Fulbright. Nese senso, o obxectivo desta terceira edicin era continuar con esa idea inicial de "mapear" este tipo de prcticas, tratando neste caso de “contextualizar cal é a situacin aqu e xerar un dilogo sobre o futuro destas prcticas en Espaa”. Estas, sinala Iglesias, comprenderan desde proxectos que conectan arte e natureza ou enfocados na “sostibilidade nos materiais”, ata “prcticas de cocreacin” ou propostas que parten “doutras perspectivas, de ver a natureza doutra maneira”. De feito, un dos obxectivos destes encontros é precisamente “ver a propia definicin das e dos participantes” da propia idea de bioarte, xa que “é un termo co que moitos artistas non se identifican”.
Do estado da cuestin aos proxectos en marcha
Baixo o ttulo de Posthumanismos interdisciplinares na arte e a ciencia, este foro arrancou na tarde do mércores cunha conferencia do historiador da arte Daniel Lpez Rincn, da Universitat de Barcelona, quen “achegounos a súa visin de como estn evolucionando” estas prcticas, explica Iglesias. Esta primeira xornada completouse cun relatorio de Esther Pizarro, da Universidad Europea de Madrid, centrada “nos novos materiais e prcticas de creacin sostible”, mentres que este xoves tian lugar unha serie de relatorios nos que diferentes artistas e investigadores afondaban en como “estn aplicando nas súas prcticas”, esa idea de ver as relacins entre arte e natureza “desde outra perspectiva”.
Doutora en Belas Artes e licenciada en Ciencias Ambientais, a investigadora da Complutense de Madrid Paula Bruna abriu esta segunda xornada falando da súa propia transicin da investigacin cientfica artstica, nun relatorio dirixido a afondar na idea “da investigacin artstica como xeradora de coecemento”. Procedente tamén da Complutense, Santiago Murilla presentou os seus procesos de traballo con fungos, mentres que a artista e investigadora Elena Lavellés afondou no seu relatorio no uso da “estratigrafa forense como ferramenta artstica para ler o territorio”. Director do grupo de investigacin Sostenibilidad, Ciencia y Arte, da Complutense, José Carlos Espinel achegou a esta reunin cientfica o seu traballo con impresin 3D, robtica ou videoxogos como ferramentas de creacin para abordar temticas como a ecoloxa ou a xustiza social, nun relatorio titulado Transformar o aire: polticas de sostibilidade na interseccin arte-ciencia.
Nese obxectivo de servir como “punto de encontro” entre artistas, cientficos e investigadores, este foro internacional péchase na tarde deste xoves cunha mesa redonda, sucedida polo acto de clausura, a cargo da directora do grupo dx5, Ana Soler.
