�鶹����

Anda que o descubrimento remntase ao ano 2021, non foi ata onte cando a revista Archaeological and Anthropological Sciences publicaba o achado realizado por integrantes do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEAAT) da �鶹����, que hai anos traballan no xacemento ourensn de Arema, na parroquia ourens de Santa Maria de Augas Santas (Allariz), do primeiro trilobite confirmado da época romana. Foi nunha estancia utilizada como vertedoiro das vivendas romanas, entre miles de obxectos recuperados, sobre todo cermicos, onde o equipo liderado polo docente e investigador Adolfo Fernndez descubriu o que se confirma como o undécimo trilobite coecido, localizado nun contexto arqueolxico, procedente dun asentamento romano, que data dos séculos I-III d.C, escavado na Cibd de Armea.��

“O espécime representa o primeiro trilobite confirmado de época romana e é o terceiro do rexistro arqueolxico mundial recollido e utilizado por humanos hai mis de 1000 anos. As súas caractersticas paleontolxicas e de conservacin permiten situar a súa probable orixe no afloramento de esquisto del Ordovcico Medio no centro-sur da pennsula ibérica, a mis de 430 quilmetros do xacemento onde se atopou”, explican as e os investigadores. Sobre as modificacins que o exemplar, un membro da familia Reedocalymeninae (Colpocoryphe sp.), de entre 453–460 milln de anos e orixinario da zona centroibérica meridional do macizo ibérico, presenta na súa parte inferior, interprétanse como indicadores do seu posible uso dentro dun colgante ou pulseira, probablemente servindo como amuleto con propiedades mxicas ou protectoras.

Interese polos fsiles na época romana

As e os autores do artigo��sinalan o interese de emperadores romanos como Augusto e Tiberio polos fsiles de gran tamao, ao tempo que as fontes clsica tamén mencionan fsiles de organismos mis pequenos, como moluscos, artrpodos ou equinodermos, que os romanos coecan e consideraban como elementos mxicos e protectores, tanto nos seus lugares de orixe, como no lugar onde se comercializaban.��

“A miúdo, acababan servindo como ofrendas ou depsitos votivos en lugares relixiosos, templos ou simples lugares de veneracin. Lamentablemente s se coecen uns poucos casos de fsiles de invertebrados recuperados en contextos arqueolxicos romanos, o que limita a nosa comprensin do fenmeno”, sinalan os autores do artigo que confirman que “o descubrimento presentado neste traballo representa o primeiro trilobite documentado no mundo romano e referencia mis antiga coecida a este grupo fsil, e manipulacin intencionada dun espécime de trilobite, en toda a antigüidade clsica”.

Funcins mxicas, protectoras e incluso medicinais

A escasa presenza de trilobites en arqueoloxa, motivada pola dificultade para desprenderse dos seus restos das duras rochas silceas ou as calcarias masivas nas que se xeralmente se atopan e que fixo que pasaran desapercibidos para os coleccionistas en épocas pasadas, é unha das cuestins que confirman os investigadores da �鶹���� no seu traballo, ao tempo que inciden no feito de que nos dez rexistros arqueolxico de trilobites anteriores, coma neste, se lle atriburon funcins mxicas, protectoras ou mesmo medicinais similares s atopadas noutros grupos de invertebrados en xacementos arqueolxicos de diversas épocas, mitos, tradicins e farmacopeas antigas.��

“O feito de que non existan fsiles deste tipo na zona e nas rexins prximas compostas por rochas gneas ou con forte metamorfose, respalda a existencia dun comercio insospeitado destas pezas dentro da pennsula ibérica, que se desprazaba de sur a norte ao longo de centos de quilmetros”, sinalan os autores do artigo, que tamén destacan o valor como “obxectos sagrados con forte calidades protectoras” que os romanos outorgaban a estes animais ancestrais. “Neste sentido, o aspecto torcico dos trilobites podera inspirar toda unha serie de obxectos protectores e curativos, como as ‘doas de trilobites’ de acibeche, utilizadas principalmente como elementos de proteccin por mulleres e nenos”, detallan os e as arquelogas, que afirman que o estudo arqueolxico confirmou a recoleccin e uso do fsil en época romana, posiblemente engastado nun brazalete ou como colgante de banda nun colar e datado o seu abandono entre os séculos I e III d.C., anda que a finalidade exacta do seu uso segue a ser obxecto de especulacin.

“Non obstante, é plausible considerar que o trilobite de Armea puidera ser percibido como posuidor de poderes mxicos e protectores para o seu portador, como ocorre con fsiles ou mesmo trilobites noutros contextos arqueolxicos coecidos”, explican as e os autores do traballo, que na súa consideracin final refren unha coincidencia histrica “simple pero paradoxal”, aseguran. “O trilobite de Armea foi atopado no nivel arqueolxico xunto a unha moeda de bronce de Augusto, quen, segundo o historiador romano Suetonio, era un coleccionista de fsiles e fundou o primeiro museo paleontolxico coecido”, conclúen.��
��