�鶹����

A “súper proteccin” penal da Coroa, os ataques súa imaxe e o exercicio do dereito liberdade de expresin. Estes son os puntos de partida do novo libro do profesor de Dereito e Deontoloxa da ��dz��ܲԾ����������� Fernando Ramos que presentou este xoves na sede de Torrecedeira da Escola de Enxeera Industrial, nun acto patrocinado polo Consello Social da Universidade e o Departamento de Psicoloxa Evolutiva e ��dz��ܲԾ�����������. O acto, no que estivo acompaado pola vicerreitora de ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais, Mnica Valderrama, contou coa presenza do catedrtico xubilado da �鶹���� Luis Rodrguez Ennes, que asina o prlogo, e do ex decano do Colexio Oficial de Avogados de Pontevedra, Modesto Barcia, responsable do colofn. O volume, titulado Libertad de expresin y daos a la Corona��forma parte das monografas da Sociedade de Estudios Institucionales que dirixe a catedrtica da UNED Dolores del Mar Snchez, tamén presente no acto.

Trtase, como explica o seu autor, recentemente xubilado, “dun libro de dereito e xornalismo” e, ao longo das súas 368 pxinas, recolle unha “recapitulacin sobre o proceso seguido para que a Lei de Sucesin de Franco se cumprise, os seus problemas e a propia poltica posterior de furtar ao coecemento dos espaois os trapos sucios da Coroa, ata que os xornalistas deixan de mirar para outro lado, ao sucederse, por outra parte, os escndalos sucesivos dos que daba conta a prensa estranxeira. O volume complétase cunha revisin dos procesos que se foron sucedendo por causa da Coroa ou con relacin a esta”, como explica o seu autor. Ademais, con esta publicacin Ramos retoma o debate sobre o dilema república-monarqua, “recordando que o referendo previo Constitucin sobre este aspecto que demandaban as forzas democrticas estivo a punto de ser convocado, pero finalmente, Adolfo Surez no se atreveu ante as consecuencias de que triunfara a opcin republicana”.

Historia en primeira persoa

O profesor Fernando Ramos foi xornalista durante 30 anos e docente universitario durante 23 e, durante o primeiro perodo da súa vida profesional, explica, viviu “intensamente a chamada Transicin e o proceso que se puxo en marcha para impedir todo debate sobre a alternativa república-monarqua”. Á imposibilidade de celebrarse un referendo sobre a Constitucin, uniuse a modificacin da Lei de Prensa na que se estableca que “seran secuestrados os impresos que cuestionaran o papel do Exército, a unidade de Espaa e supuxesen desdouro para a monarqua”. Isto permitiu, segundo Ramos, que se “entronizase sen discusin a Juan Carlos I como sucesor de Franco a ttulo de rei”. Pero co paso dos anos foron coecéndose determinados comportamentos do rei honorfico, “que non emérito”, as como escndalos como o de Urdangarn, a aparicin da herdanza de don Juan en Suza, as comisins do petrleo, as contas de familiares de Juan Carlos en parasos fiscais, etc. temas todos eles que foron “un acicate para volver sobre o asunto” neste volume.

Crtica poltica ou crtica persoal

No libro, o profesor Ramos analiza como a proteccin lexislativa da que a Coroa se beneficia choca frontalmente co exercicio da liberdade de expresin. De feito, o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos xa corrixiu en varias ocasins ao Tribunal Constitucional espaol ditaminando, por exemplo, que a queima de fotos do monarca non son constitutivas dun delito de inxurias Coroa, senn que estn amparadas pola liberdade de expresin, xa que “forman parte da lextima crtica poltica, non da persoal”. O profesor Ramos engade que, “pese forma extrema de manifestalo, a queima da foto, non se trata dun ataque persoal ao rei de Espaa dirixido a insultar e vilipendiar súa persoa, senn a unha denuncia do que o rei representaba como cabeza e smbolo do aparato do Estado, o que debe situarse no eido da crtica poltica ou a disidencia e corresponde expresin do rexeitamento monarqua como institucin”. Polo tanto, conclúe o xornalista, enténdese que o Tribunal Constitucional espaol “errou ao entender que os actos cuestionados contivesen elementos que incitaban ao odio”.

Outro dos aspectos que se abordan no libro é que a actual proteccin penal do rei e a súa familia esténdese aos seus antepasados “e mesmo a prncipes non nacidos”, algo que historiadores de prestixio consideran “puro dadasmo”. O artigo 146 do Cdigo Penal de 1973 impoa pena de prisin maior (entre seis anos ��un da e doce anos) a quen inxuriase ou ameazase ao xefe do Estado, pero como explica Ramos, “en 1995, con maiora socialista, refrmase o Cdigo Penal e as inxurias e calumnias ao rei aparecen nos artigos 490 e 491 cunha redaccin sorprendente, xa que as inxurias (graves ou leves) e as calumnias persoa do rei, os seus familiares mis directos ou incluso ascendentes ou descendentes son accins punibles da mesma importancia”. A este respecto, diversos especialistas na materia sosteen que estes preceptos son “absurdos e inaplicables”, sobre todo, tendo en conta “o peso considerable da historia e a conducta de determinados personaxes reais que incluso chegaron a incorrer no delito de traizn, como foi o caso de Fernando VII, que felicitaba a Napolen polas vitorias das tropas francesas”, puntualiza o docente.

Docente xubilado, xornalista activo

Tras mis de 20 anos como profesor, este curso 2018-2019 é o primeiro que Ramos pasa afastado das aulas, pero na súa outra faceta profesional, “un xornalista non se xubila nunca” e segue a escribir na prensa diaria e en medios dixitais. O que si recoece que bota en falta é o contacto diario co alumnado, do que “tanto se aprende humanamente”. Con todo, agarda poder seguir colaborando coa �鶹���� para poder darlle continuidade ao curso complementario de protocolo, que via organizando dende hai 18 anos, sendo o de maior antigüidade e alumnado da �鶹����.��
��