�鶹����

“A realizacin de diversas actividades de recuperacin patrimonial, paisaxstica e etnogrfica da rea arqueolxica do Castelo de Lobarzn ou Castro das Laxes das Chs e a súa contorna durante os prximos catro anos”. Con este obxectivo, representantes da �鶹���� e dos concellos ourensns de Ombra e Monterrei, onde se localiza este enclave, asinaron este venres no campus de Ourense un convenio especfico de colaboracin entre as tres entidades.

Durante a presentacin do acordo, Manuel Reigosa, reitor da �鶹����, amosou a súa satisfaccin por iniciativas coma esta “que serven para estreitar lazos cos concellos”, destacando o traballo da Facultade de Historia do campus de Ourense neste senso. Do mesmo xeito, Susana Reboreda, decana desta facultade, agradeceu a confianza depositada no centro e no seu profesorado polos dous concellos implicados e salientou a importancia que ten para esta facultade “a interaccin coa nosa contorna”. Pola súa banda, José Luis Surez, alcalde do Concello de Monterrei, e Ana Mara Villarino, alcaldesa do Concello de Ombra, recalcaron a relevancia que ten para os seus municipios a valorizacin do enclave que se vai a estudar, agradecendo especialmente s comunidades de montes implicadas a “súa xenerosidade” ao permitir o desenvolvemento deste proxecto.

Apuntando a necesidade de “coecer de onde vimos para saber a onde vamos”, Ana Mara Villarino amosou o seu desexo de que con este proxecto se lle dea ao Castelo de Lobarzn “o valor que ten” e que a iniciativa supoa un “complemento mis para que os nosos concellos poidan seguir mellorando”. Do mesmo xeito, José Luis Surez subliou a importancia desta iniciativa recalcando como é “un punto e seguido” na valorizacin “dos moitos recursos que temos e que estamos coa idea de promocionar e conservar”. O proxecto, lembraron os responsables municipais, é posible grazas a unha subvencin Leader do Programa de Desenvolvemento Rural de Galicia (GDR O9 Asociacin Monteval), contando cun orzamento total de 46.222 euros concedido a ambos concellos.

Un enclave “único”

A arqueloga do Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (Geaat) da �鶹���� Beatriz Comendador foi, como directora do proxecto do Castelo de Lobarzn, a encargada de explicar os detalles do convenio especfico de colaboracin presentado este venres. As, indicou, esta iniciativa é froito da colaboracin existente nos últimos anos cos concellos de Monterrei e Ombra, cos que a �鶹���� ten asinados convenios marco de colaboracin desde os anos 2016 e 2017 respectivamente. Deste xeito, apuntou a profesora, parte do equipo que participa neste proxecto de Lobarzn realizou no ano 2018 o informe ���Ա�����پ����������� arqueolxica e histrica sobre as orixes do Concello de Ombra, donde precisamente se destacaba o valor do Castelo de Lobarzn.

Este castelo, indicou a arqueloga, “é un enclave único no Tmega, cunha unin de valores a protexer”, recalcando a súa riqueza como espazo histrico pero tamén natural, tanto botnico como xeolxico. “Atopmonos neste lugar cun poboado fortificado en altura cuxa excepcionalidade consiste na súa ocupacin prolongada no tempo de maneira ininterrompida no transcurso de tres milenios: desde un lugar de asentamento calcoltico e na Idade do Bronce ata o castelo medieval (séculos X- XV)”. A pesar deste interese Beatriz Comendador lembrou como “o conxunto foi moi escasamente estudado e nunca antes escavado”.

O proxecto de intervencin que se levar a cabo ter dúas fases diferenciadas, segundo dixo a arqueloga responsable. Unha primeira, de prospeccin no recinto e na contorna facendo unha anlise da configuracin de Lobarzn e da relacin cos xacementos da contorna, e unha segunda de intervencin propiamente no terreo. Esta intervencin, que agardan poida ter unha primeira campaa este vern arredor do mes de xullo, consistir “en traballos en ambos outeiros primando a súa limpeza exhaustiva para coecer a configuracin tanto da plataforma da necrpole (Ombra) como do monte do Castelo (Monterrei)”. Tamén inclúen a intervencin a “limpeza e escavacin de sectores puntuais para maior informacin e levantamento dixital” fundamentalmente “vinculada na primeira campaa ao pasado medieval do recinto”. Nas accins que se leven a cabo cada ano, indicaron por último desde a organizacin, tamén se far fincapé na divulgacin e na implicacin da comunidade de cada concello na iniciativa.

O equipo que desenvolver o proxecto est formado, ademais de por Beatriz Comendador, por Vctor Rodrguez, Eduardo Breogn Nieto, Beatriz Vaquero e Elena de Ua, estando implicados ademais do Geaat, as reas de Historia Medieval, Historia Moderna e Ciencia e Técnicas Historiogrficas da �鶹����, entre outros equipos.