�鶹����

Expertos e expertas procedentes de diferentes universidades espaolas, portuguesas, italianas e brasileiras participan desde este mércores na Facultade de Ciencias Sociais e da ��dz��ܲԾ����������� no XII Congreso Internacional da Refat, da rede cientfica para o estudo dos fascismos, autoritarismos, totalitarismos e transicins democracia. Analizar as estratexias de comunicacin de diferentes ditaduras e movementos totalitarios é o obxecto central deste congreso organizado polo grupo de investigacin en Propaganda e Técnicas de ��dz��ܲԾ�����������, que ademais de promover unha anlise, desde unha perspectiva comparada, dos discursos e narrativas das ditaduras que o pasado século padeceron Espaa, Portugal, Italia e Brasil pon tamén esta anlise en relacin con discursos autoritarios que se poden observar na actualidade.

��dz��ܲԾ����������� social e opinin pública nas ditaduras: narrativas, idearios e representacins é o ttulo deste congreso que “pretende subliar a importancia da comunicacin nos contextos ditatoriais e autoritarios, realizada por gobernos e movementos de todo tipo co propsito de tentar conquistar o poder ou conservalo”, como sinalou o profesor Alberto Pena, presidente do comité organizador. “Este é un momento importante para este tipo de encontros, que teen que ver co control meditico, cos medios de comunicacin de masas e como estes nos axudan ou non hora de ter criterio sobre o que nos move como sociedade”, engadiu o vicerreitor Jorge Soto, na apertura deste congreso organizado co apoio do Consello Social da Universidade, da Vicerreitora do campus e da Vicerreitora de ��dz��ܲԾ����������� e Relacins Institucionais. “Estamos vivindo unha época de auxe do autoritarismo”, engadiu o decano, Xosé Baamonde, quen incidiu na importancia de que “sexamos coecedores destas estratexias de comunicacin” na inauguracin dun congreso que, lembrou, coincide co 25 aniversario da facultade. Este acto contou tamén coa intervencin do presidente do Consello Social, Ernesto Pedrosa, quen reivindicou o papel da universidade como “unha factora de solucins”, nun mundo caracterizado “pola propensin posverdade e no que a mentira vence porque est deseada para ter mis éxito”. 

Da propaganda nazi s redes sociais

Na primeira das sete sesins que integran o programa do congreso, o investigador da Facultade Csper Lbero de Sao Paulo Marcos Guterman puxo en relacin a “narrativa para as masas” do nazismo coa actual “diseminacin de informacins falsas polas redes sociais”. Guterman lembrou nese senso que a propaganda da Alemaa nazi “foi a primeira en percibir que canto maior sexa o alcance que quero que a mia mensaxe tea, mis simple e mis directa ten que ser”, e que esta debe apelar s emocins da poboacin, anda que isto implique “unha reinvencin do real”. No contexto actual, Guterman observa unha estratexia similar na difusin de mensaxes a través de redes sociais que buscan igualmente apelar s emocins dunha comunidade, facer que “se sintan ligadas por pertencer a unha mesma realidade, anda que esta non sexa real”. Deste xeito, xéranse nas redes comunidades nas que “todo o que ameace a lxica proposta pola mensaxe sexa rexeitado”, explicou Guterman, quen denunciou que “grupos polticos, esquerda e dereita, estn utilizando as redes sociais para simplificar o mundo”. 

A ultradereita de onte e hoxe comparten discurso

“Antes levaban camisas negras, pardas ou azuis e agora van con gravata, pero o discurso é o mesmo”, salientou na sesin sobre narrativas autoritarias o catedrtico da Universidad Complutense de Madrid Alejandro Pizarroso, quen sumou ao debate unha anlise da “propaganda de ultradereita” que pua en comparacin as ditaduras do perodo de entreguerras co momento actual. Pizarroso Quintero, que foi decano comisario de CCSS e da ��dz��ܲԾ����������� no curso previo súa posta en funcionamento, incidiu en que partidos como Vox, a Liga Norte italiana ou a Fronte Nacional francesa baséanse nun “discurso identitario, coa identificacin cunha terra que é elevada categora de deus”; un discurso que, engadiu “penetra moi facilmente”, xa que “apela túa identidade, a aquilo que viches no espello desde pequeno” e que os “partidos tradicionais son incapaces de contrarrestar”. 

Xunto a Guterman e Pizarroso, esta mesa contou coa participacin do tamén profesor Complutense Pablo Sapag, quen se centrou o labor propagandstico da ditadura de Pinochet en Chile. “A idea central é que se ben a ditadura militar resultou derrotada na súa imaxe internacional, desde o punto de vista da imposicin do seu modelo econmico, social e poltico, resultou vitoriosa”. Sapag explicou que a ditadura chilena “fracasou claramente na proxeccin da súa propaganda exterior porque houbo dúas imaxes que lle afundiron” o propio da do golpe de estado, o ataque aéreo do Palacio da Moeda e a morte do presidente Salvador Allende. Pola contra, a “propaganda de integracin” si contribuu internamente ao establecemento no pas dun “modelo neoliberal” que, salienta, “si triunfou”, como amosa o feito de que o pas “segue rexido hoxe pola constitucin que se aprobou en plena ditadura, no ano 1980”.

Sete mesas de debate

Xunto s narrativas, a retrica do poder na prensa, o uso propagandstico da poltica social e cultura de masas, as representacins da historia e da memoria, a opinin pública, a censura e represin e as perspectivas transnacionais da propaganda poltica centran as sete sesins debate que se desenvolven nas xornadas de mércores e xoves, no marco dun congreso que se celebra por segunda vez en Espaa despois da edicin que o propio Pena coordinou en 2013 na illa de San Simn. Este evento abriuse cunha conferencia do catedrtico da Universidade de Boloa e coordinador da Refat, Alberto de Bernardi, sobre como a Italia fascista fixo uso da propaganda para converter unha dieta baseada na escaseza nun modelo de “dieta austera” vinculada ao progreso do pas. A investigadora da Autnoma de Barcelona Carme Molinero, cunha conferencia sobre a poltica social na propaganda franquista, ser este xoves a encargada de clausurar un congreso que inclúe tamén no seu programa unha recepcin institucional, esta tarde, na Vicerreiora do campus.