�鶹����

O proxecto europeo Activ-N arrancou este martes no campus de Ourense a súa actividade. Liderado desde a �鶹���� e cun orzamento de 2,88 millns de euros, nel 20 entidades públicas e privadas europeas traballarn para reforzar a resiliencia climtica das comunidades vulnerables, como por exemplo persoas maiores, no Arco Atlntico. 

Actions for Communities in Teleassistance and Integration of Vulnerable Populations Facing Natural Hazards (Accins para as Comunidades en Teleasistencia e Integracin de Poboacins Vulnerables ante Riscos Naturais), é unha iniciativa de cooperacin transnacional financiada polo programa Interreg Atlantic Area 2021-2027, cofinanciado con fondos Feder. Nel participa unha vintena de entidades, das que 12 (de Espaa, Irlanda, Portugal e Francia) contan con financiamento directo. Neste consorcio tamén estn de Galicia a Universidade de Santiago de Compostela e a Direccin Xeral de Maiores e Atencin Sociosanitaria da Xunta. 

O campus de Ourense lidera a iniciativa a través dun equipo interdisciplinar da Facultade de Educacin e Traballo Social, concretamente do grupo de investigacin HC1, con Maribel Doval cabeza, e da Facultade de Ciencias Empresariais e de Turismo, do grupo Gen, encabezado por Francisco Reyes. A xuntanza dos socios en Ourense prolongarase ata o da 5 e foi inaugurada por Francisco Reyes e Maribel Doval; Antn Acevedo, director xeral de Maiores e Atencin Sociosanitaria, e Ana Mara Iglesias, vicedecana da Facultade de Educacin e Traballo Social, asistindo tamén Jesús Vzquez, decano da Facultade de Ciencias Empresariais e  Turismo, e Elona Núez, subdirectora xeral de Envellecemento Activo e Innovacin Sociosanitaria. Nas súas intervencins destacaron a pertinencia de levar a cabo esta proposta desde Galicia tendo en conta aspectos como o envellecemento e a dispersin da súa poboacin.  

Planificacin ambiental inclusiva 

Cunha duracin de dous anos e medio, Activ-N parte da premisa de que a inclusin social e a xestin dos riscos ambientais e climticos deben abordarse de maneira integrada, superando a súa tradicional separacin e considerando que “s combinando a loita contra o cambio climtico coa proteccin e o empoderamento das persoas mis vulnerables ser posible construr unha rea atlntica mis xusta e resiliente”. Á luz dos últimos fenmenos climticos extremos, a iniciativa “propn unha planificacin ambiental inclusiva que, por unha banda, desenvolva mecanismos innovadores para apoiar s poboacins vulnerables fronte a riscos como inundacins, incendios ou secas e, por outra, impulse metodoloxas multidisciplinares que convertan a estes colectivos en actores clave na resposta ao cambio climtico”.

Activ-N, sinalan os seus responsables, est centrado nas persoas mis vulnerables, recoecendo que determinados colectivos (persoas maiores, persoas con discapacidade, residentes en reas rurais e remotas en situacin de exclusin dixital, etc.) son os mis expostos ante inundacins, secas, incendios forestais e outros eventos climticos extremos. “O proxecto sitúa estas persoas no centro da planificacin da resiliencia climtica, integrando tecnoloxa de teleasistencia, servizos sociais, sistemas de proteccin civil e planificacin inclusiva co obxectivo claro de garantir que ningunha persoa quede atrs fronte ao impacto do cambio climtico”, apuntan.

Os obxectivos estratéxicos de Activ-N son integrar a vulnerabilidade social na planificacin dos riscos ambientais; reforzar a capacidade comunitaria de xeracin propia de medidas preventivas; desenvolver mecanismos inclusivos de alerta temper e resposta baseados en teleasistencia e crear ferramentas replicables para os territorios do Arco Atlntico. Durante os seus 30 meses de execucin, o proxecto desenvolver e pilotar novos sistemas de teleasistencia para anticipar, monitorizar e xestionar emerxencias climticas; ferramentas dixitais de comunicacin rpida e alerta temper; protocolos especficos de acompaamento a persoas vulnerables en situacins de risco; mecanismos de coordinacin entre autoridades locais, servizos sanitarios, servizos sociais e redes comunitarias e metodoloxas replicables para integrar estas solucins nas estratexias rexionais de adaptacin. “O proxecto incorpora ademais unha dimensin innovadora baseada na co-creacin comunitaria e na xeracin de capacidade local para a prevencin”, apunta Maribel Doval.

A profesora da �鶹���� sinala que un dos elementos mis innovadores de Activ-N é o cambio de enfoque respecto aos colectivos vulnerables, pasando de “persoas monitorizadas a persoas protagonistas”. O proxecto, detalla, “non se limita a monitorizar ou protexer desde unha lxica asistencial, senn que promove o protagonismo activo das comunidades na toma de decisins”. Isto implica: incorporar s persoas vulnerables nos procesos de planificacin preventiva; favorecer a súa participacin en espazos de co-creacin; recoecer o seu coecemento experiencial sobre o territorio e avanzar cara a unha gobernanza inclusiva e compartida. “A innovacin, polo tanto, non reside s na tecnoloxa, senn nunha reconfiguracin do modelo de resiliencia, onde as comunidades deixan de ser obxecto pasivo de proteccin para converterse en suxeitos activos con capacidade de decisin”, afirma.

Como entidade lder, a �鶹���� asume a coordinacin cientfica, técnica e estratéxica do proxecto e entre as súas funcins principais destacan a direccin e coordinacin xeral do consorcio; o deseo do marco conceptual de integracin entre inclusin social e xestin de riscos; a anlise avanzada de datos de teleasistencia como ferramenta de intelixencia territorial; o desenvolvemento de metodoloxas e ferramentas replicables; o impulso de modelos piloto en cooperacin con entidades públicas e comunitarias e a avaliacin de impacto e difusin cientfica e institucional. “O campus de Ourense consolida as a súa posicin como referente europeo na interseccin entre resiliencia climtica, innovacin social e gobernanza inclusiva”, apunta Maribel Doval.