�鶹����

Noticias falsas e desinformacin sobre cuestins de xénero, acoso s mulleres nas redes sociais, ameazas s feministas, algoritmos machistas nas plataformas web ou empregos tecnolxicos masculinizados. Todas estas realidades conforman un patriarcado dixital que vén a unirse s tradicionais desigualdades de xénero que as mulleres levan sufrindo historicamente. Estes novos comportamentos sexistas e discriminatorios relacionados coas novas tecnoloxas centraron a segunda edicin do workshop ��organizado no marco da Ctedra de Feminismos 4.0 Depo-�鶹���� en formato virtual.

Ao longo da xornada deste xoves, mulleres expertas en economa dixital, TIC e contorna virtual crearon un espazo de reflexin colectiva arredor do denominado “patriarcado dixital”. O acto de apertura comezou coa condena conxunta polo asasinato machista dunha vecia de Gondomar onte mércores. A presidenta da Deputacin de Pontevedra, Carmela Silva, amosaban o seu “rexeitamento e indignacin” e lembraba que son 42 as mulleres asasinadas no que vai de ano e 1075 dende que hai rexistros. O reitor da Universidade, pola súa banda, denunciou que unha sociedade que “non é quen de protexer metade da súa poboacin é unha sociedade enferma”.

O��60% de nenas e adolescentes sofren acoso en lia

Carmela Silva, xunto con Manuel Reigosa, como representantes das entidades impulsoras da Ctedra de Feminismos 4.0, foron os encargados de inaugurar a xornada e alertaron de que queda moito por facer para acadar unha igualdade real. Silva alertaba sobre as “novas formas de exercer violencia sobre a mulleres” que aparecen no mundo dixital e referiuse a un estudo da ONG Plan Internacional que sostén que o 60% de nenas e adolescentes sofren acoso en lia. Delas, o 25% delas sinte que est en perigo fsico como resultado dese acoso; o 42% manifesta ter perdido a confianza a raz do acoso e unha de cada dúas sinte que o acoso en internet é mais forte que o que sofren na rúa. Revela tamén o estudo, como destacaba Silva, que as nenas enfrntanse a experiencias de acoso dende os 8 anos, pero é entre 14-16 cando o sofren con mis frecuencia. Estas formas de violencia inclúen a recepcin de mensaxes explcitas, imaxes de contido sexual, ameazas de violencia fsica e sexual, comentarios racistas e anti LGTBI, humillacins e burlas e ataques polo aspecto fsico. Antes estes datos, a presidenta da Deputacin preguntbase “por que non hai medidas explcitas para protexer s mulleres destes ataques nas redes? Como podemos combatelos? Como podemos visibilizar os traballos da mulleres? Como podemos organizarnos en rede?” Moitas desta preguntas analzanse nesta xornada con mesas redondas, relatorios e talleres, cuxa organizacin Silva quixo agradecer �鶹����, que “leva o compromiso coa igualdade no seu ADN”.

O reitor da �鶹����, Manuel Reigosa, recoeca que “temos certa igualdade formal, pero a real est moi lonxe, incluso en institucins públicas e universitarias”. Neste sentido referiuse ao estudo publicado pola �鶹���� sobre o impacto da pandemia na I+D+i que demostra que mentres os homes incrementaron a súa producin cientfica con respecto ao mesmo perodo do ano anterior, a das mulleres decreceu. “Isto significa que os homes aproveitamos para o noso beneficio en termos curriculares e de promocin profesional” a situacin de confinamento, remarcada Reigosa, o que demostra a persistencia da fenda de coidados que fai que sobre as mulleres recaia o labor de coidado “dos nenos, os maiores ou as persoas enfermas”. Quixo tamén o reitor recoecer o traballo realizado polos investigadores e investigadoras que traballan no eido da igualdade e o feminismo lembrando que os “estudos de xénero non son estudos menores” e animou a “non afrouxar, erguer a bandeira ben alta e aproveitar a vaga de cor violeta para seguir loitando pola igualdade”.��

“O sistema patriarcal est hackeando s mulleres”

A xornada abriuse coa intervencin da xornalista Montserrat Boix sobre sexismo e desinformacin nos novos escenarios dixitais. Boix traballa dende 1986 nos servizos informativos de TVE, na seccin Internacional, ademais de dar clase en mestrados universitarios en igualdade, tecnoloxas, comunicacin e desenvolvemento con perspectiva de xénero. En 1996 creou Mujeres en Red, xornal dixital feminista e ten sido recoecida con diversos premios polo seu traballo a favor dun xornalismo mis igualitario.

Boix comezou deixando un titular moi claro: “non estamos hackeando o patriarcado, en realidade o sistema patriarcal est hackeando s muller e ao feminismo porque baixamos a garda”. Segundo a xornalista “non somos capaces de protexernos e unha das nosas vulnerabilidades son as emocins e os sentimentos, porque tiramos de vivencias individuais e isto fai que perdamos a perspectiva do colectivo que tiamos hai 15 ou 20 anos”. Dende o seu punto de vista, o feminismo cra que as novas tecnoloxas podan axudar a que se escoitase a voz das mulleres pero, lonxe diso, o que se produciu foi unha “democratizacin da desinformacin”.��

Outra das vulnerabilidades s que se referiu é o feito de que as mulleres son tratadas “como consumidoras, non como usuarias, perdemos a tensin de analizar como estamos consumindo as tecnoloxas, utilizamos moitas plataformas que funcionan en contra nosa e son hosts para as mulleres en xeral, e para as feministas en especial”. Neste sentido remarcaba o perigo que supn non verificar a informacin e analizou os perigos da desinformacin, das noticias falsas e da manipulacin das redes, poendo a Trump como exemplo, “porque existen un antes e un despois da campaa electoral de 2016 en EEUU”. Trasladado a Espaa, referiuse s campaas que levan anos tratando de desautorizar s mulleres feministas e s polticas de igualdade, como as que sosteen a existen de multitude de denuncias falsas por violencia de xénero, cando segundo o Consejo General do Poder Judicial s representan o 0,1%.

Algoritmos machistas e problemas de privacidade

Para Boix, “cda vez costa mis identificar o que é verdade e o que non, polo que verificar a informacin debe ser unha funcin esencial do feminismo”. Neste sentido, remarcou que un dos principais problemas “é que nos fomos acomodando, permitimos que plataformas como Google nos dean as respostas sen cuestionarnos o que nos devolve s preguntas que facemos” en referencia ao uso de algoritmos “pouco transparentes” con nesgos “machistas e racistas”. É por iso polo que considera Boix que Google e outras plataformas “poden ser unha importante ferramenta de desinformacin se non prestamos atencin e non somos crticos”.

A experta tamén quixo alertar de que “estamos aceptando que se invada a nosa privacidade, se acumulen datos sobre ns e se organicen modelos de negocio con eles”. Como consecuencia, engada, recibimos propaganda poltica personalizada, ofertas de emprego clasificadas por xénero e mesmo poden xerarse situacins de perigo, xa que “os abusadores poden conseguir detalles das súas ex-parellas a través dun mercado de compra-venda de datos”. Para responder a todo isto, remarcaba a xornalista, “é preciso tomar conciencia, empoderarnos, establecer lmites e loitar contra os monopolios das grandes tecnolxicas e a prol da neutralidade da rede”.��

Para conclur, Boix fixo un chamamento para “seguir poendo en valor o coecemento colectivo e libre, temos que aprender a defendernos do ciberacoso contra as feministas, de insultos, noticias falsas, ameazas, intimidacins, etc. Non podemos esperar a que nos maten para tomar medidas, temos que establecer mecanismos para defendernos e esixir unha resposta contundente da xustiza”.

Fenda salarial

Tras a conferencia de apertura foi a quenda da catedrtica da �鶹������Coral del Ro que se centrou nas diferencias entre homes e mulleres no mercado laboral. Segundo explicou, a fenda��salarial vai en aumento a partires do nacemento do primeiro fillo ou filla no seo dunha parella heterosexual, o que representa unha especie de��‘imposto maternidade’ que ten que ver mis con factores culturais que naturais. As, a relacin salario/hora é un 12,74% mis alta para os homes que para as mulleres en postos con ocupacins similares, o que quere dicir que “as mulleres estn sobrerepresentadas en sectores que pagan menos ou en ocupacins con salarios mis baixos”.

A xornada da ma completouse coa intervencin da enxeeira Ana Freire sobre estereotipos de xénero vencellados aos estudos cientfico-tecnolxicos e��unha mesa redonda sobre a fenda dixital, os nesgos de xénero en tecnoloxa e as nova formas de fascismo. Xa apola tarde est previsto un wikimaratn feminista para xerar biografas de mulleres e poer en valor o seu traballo e un obradoiro virtual para combater machitroles, que achegar ferramentas para dar respostas aos comentarios machistas e misxinos nas redes.
��