No proxecto ‘DEBATrue’, financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovacin
A 鶹 coordina o deseo dunha plataforma automtica de verificacin de informacin orientada ao debate poltico
O obxectivo é que esta ferramenta poida ser tamén aplicable noutros mbitos
Desear unha aplicacin web que permita automatizar o proceso de deteccin de informacins falsas e, mis en concreto, que permita verificar se as afirmacins realizadas polos polticos e polticas participantes nun debate electoral son certas ou non. Este é o principal obxectivo do proxecto DEBATrue, que, co financiamento do Ministerio de Ciencia e Innovacin, coordinan os investigadores do grupo CP2, da Facultade de Ciencias Sociais e da dzܲԾ, Xosé Rúas e Ana Belén Fernndez Souto. 20 investigadores e investigadoras de diferentes mbitos integran o equipo de traballo dunha iniciativa dirixida a contribur, como sinalan os seus responsables, “loita contra a desinformacin”, a través da identificacin de “boatos ou datos falsos que poidan desvirtuar a calidade democrtica e alterar o normal desenvolvemento do proceso electoral”. Nese senso, como recolle a memoria dun proxecto que se desenvolver ata 2023, o seu propsito é tratar de sumar aos “actuais procesos manuais” de verificacin unha aplicacin dixital que automatice parte dese proceso, contribundo a que “se acelere a comprobacin e verificacin da informacin” e poidan rebaterse, “antes de que se viralicen”, as posibles afirmacins falsas ou inexactas realizadas no transcurso dun debate electoral, coa idea tamén de que esta ferramenta poida logo empregarse para a verificacin de informacin noutros mbitos.
Seleccionado na convocatoria Prueba de Concepto do Ministerio de Ciencia e Innovacin, DEBATrue. Lucha contra la desinformacin y criterios de valor en los debates electorales en televisin y medios digitales: plataforma de verificacin y blockchain “é un proxecto de transferencia pura”, como sublia Rúas, que busca pr ao servizo da cidadana unha plataforma de verificacin de acceso libre e gratuto. Trtase, as mesmo, dunha iniciativa derivada da investigacin sobre debates electorais televisados DEBATv, que o grupo CP2 desenvolveu no marco do programa Retos de la Sociedad. “Naquel proxecto haba xa unha parte que comezamos a realizar de xeito manual, que era comprobar se o que dican os polticos nos debates era certo ou non e en que medida”, sinala o investigador principal, xunto con Fernndez Souto, dun proxecto que reúne expertos e expertas das universidades de Vigo, A Corua, Santiago de Compostela, Mlaga, Sevilla e Granada.
Unha plataforma de acceso aberto
Co propsito tanto de identificar posibles afirmacins falsas no propio debate, como aquelas que a raz deste poidan xurdir nas redes sociais, o proxecto abrangue a aplicacin de “técnicas e ferramentas de aprendizaxe automtico ou machine learning” aos procesos de verificacin de datos, as como a creacin “dun bot de anlise conversacional e medicin da actividade e impacto en Twitter” dos debates televisivos. A través destas ferramentas, buscarase tratar de “automatizar ou semiautomatizar este proceso de verificacin de datos”, explica Rúas, que matiza que o proxecto implicar tanto o traballo con “datos de grao 1”, aqueles que poden comprobarse en bases de datos de acceso público, como con informacins “de grao 2”, que obrigaran xa “ súa comprobacin de forma manual”.
Baseado no “uso de tecnoloxa blockchain”, tratarase dun “sistema de verificacin de informacin aberto e descentralizado, creado sobre principios de gobernanza éticos e transparentes” e sustentado en datos de acceso aberto. Deste xeito, como recolle a memoria, proxéctase que esta ferramenta en lia permita non s coecer que informacins son verdadeiras, falsas, incertas ou inexactas, senn poder tamén acceder “ fonte orixinal ou proba de veracidade”, como seran as bases de datos que xustificaran a exactitude ou inexactitude da afirmacin.
Con eses obxectivos, DEBATrue reúne “expertos no desenvolvemento de aplicacins informticas, en minera de datos en redes sociais e modelos de confianza e reputacin, as como no mbito da ciberseguridade e as conspiracins”, recolle a súa memoria. As, xunto a Rúas e Fernndez Souto, forman parte do proxecto os investigadores da 鶹 Manuel Pérez Cota, Montse Vzquez, Ivn Puentes, Yolanda Blanco, Andrés Mazaira, Mnica Valderrama, Tala Rodrguez e Julia Fontenla; xunto cos docentes da UDC Laura Milagros Castro, David Cabrero, Natalia Quintas, José Ángel Holgado e José Manuel Lage; aos que se suman os investigadores Francisco Javier Paniagua, da Universidad de Mlaga; Concepcin Pérez, da Universidad de Sevilla; Paulo Carlos Lpez, da USC; Alejandro Romero, da Universidad de Granada; e o coronel Ángel Gmez, experto en anlise xeopoltica
Creacin dun ndice de calidade
“Estamos nun contexto de desconfianza e o que pretendemos é traballar sobre a economa da confianza a través dunha ferramenta acreditada”, sinala Rúas. Nese senso, o proxecto contempla o desenvolvemento dun “ndice internacional de calidade dos debates electorais”, que partir da revisin e ampliacin dunha relacin de 50 “indicadores de valor”, deseada no marco de DEBATv, xunto co impulso dun “selo de calidade” que distinga aqueles debates “que aposten pola participacin, a transparencia, a loita contra a desinformacin e a participacin democrtica da cidadana”.
Outro dos obxectivos do proxecto, como explica Rúas, “é ver a posibilidade de crear unha spin off” a raz do desenvolvemento desta aplicacin, que se baseara “nun modelo de negocio tokenizado”. Isto contribuira súa vez, a que esta ferramenta poida aplicarse, nunha segunda fase, “ao debate poltico xeral”, as como ao desenvolvemento doutras tarefas, como o asesoramento aos diferentes operadores e axentes implicados.
Formacin e sensibilizacin
Con esa mesma vontade de transferencia, proxéctase a elaboracin dun manual de boas prcticas na organizacin de debate, as como dunha gua escolar de “sensibilizacin, educacin e loita contra a desinformacin no debate poltico”. De feito, co propsito de contribur “sensibilizacin e capacitacin dos futuros votantes, especialmente na contorna das redes sociais”, o proxecto abrangue tamén a realizacin dunha estudo sobre as “necesidades educativas e de traballo na aula” que neste mbito poida requirir a poboacin infantil e xuvenil, as como o deseo e organizacin de talleres e de actividades formativas para educadores.
