�鶹����

A �鶹���� colaborou cun equipo do Centro Oceanogrfico de Vigo do Instituto Espaol de Oceanografa (IEO-CSIC) para presentar un novo modelo conceptual que permite comprender mellor a dinmica e a sucesin das comunidades de fitoplancto nas Ras Baixas, un elemento fundamental para o equilibrio dos ecosistemas marios. Concretamente, o traballo é froito dunha tese de doutoramento do Programa DoMar e usou os datos do proxecto Remedios, liderado pola investigadora do Centro de ���Ա�����پ����������� Maria da �鶹���� Beatriz Mourio.

Ata o de agora, os estudos sobre a sucesin estacional do fitoplancto nas Ras Baixas analizaban estes cambios como procesos homoxéneos en toda a columna de auga. Porén, este novo enfoque, baseado en observacins de alta resolucin espacial e temporal, demostra que a dinmica do fitoplancto é moito mis complexa, variando tanto no tempo como en profundidade, especialmente en resposta aos episodios de afloramento costeiro caractersticos da zona.

Novo enfoque

O estudo, publicado na revista Progress in Oceanography, analiza as comunidades de fitoplancto por capas de profundidade e revela que distintas comunidades poden coexistir simultaneamente en diferentes niveis da columna de auga. A partir destes resultados, os autores propoen unha nova hiptese que describe unha forte conectividade entre tres capas principais —superficial, intermedia e profunda—, cuxa interaccin est directamente condicionada polos episodios de afloramento. Durante estes eventos, establécese un sistema de circulacin vertical que cambia de sentido segundo as condicins oceanogrficas, funcionando de maneira semellante a unha cinta transportadora que move organismos entre capas.

Esta publicacin deriva da tese de doutoramento de Esther Velasco Senovilla, dirixida por Enrique Nogueira, investigador do Centro Oceanogrfico de Vigo, e defendida na �鶹���� en xuo de 2025 no marco do Programa de Doutoramento en Ciencias Marias, Tecnoloxa e Xestin, DoMAR.

As observacins proveen das mostras especficas deseadas no marco do proxecto Remedios, coordinado pola investigadora do CIM Beatriz Mourio, e que incluron un seguimento semanal estacional e no que se inscribiu o contrato predoutoral (FPI) do que gozou Esther Velasco.

Un reservorio ou “banco de sementes” de especies��

Durante a primavera e o vern, o aumento da radiacin solar favorece a estratificacin da columna de auga. Nestas condicins, establécese entre a ra e as augas de mar aberto (plataforma costeira) unha circulacin en dúas capas forzada polo vento: unha superficial e outra de fondo, que circulan en direccins opostas e estn separadas por unha capa intermedia con caractersticas propias. Cada vez que hai cambios na direccin dos ventos dominantes, e polo tanto na direccin da circulacin, altérase o frxil equilibrio dinmico previo entre especies, o que pode dar lugar a unha nova sucesin.

Un dos achados é o papel da capa intermedia, onde se forma un mximo subsuperficial de clorofila que actúa como un reservorio ou “banco de sementes” de especies. Dende esta zona, as especies poden ser transportadas tanto cara superficie como cara ao fondo, favorecendo o intercambio continuo entre comunidades. Por este motivo, os ecoloxistas identifican esta capa intermedia como unha capa ‘hub’, é dicir, un punto central de conexin que regula a distribucin e sucesin das especies en toda a columna de auga.

“A variacin espazo-temporal das comunidades de fitoplancto e das estratexias adaptativas das especies que as integran é esencial para comprender o funcionamento dos ecosistemas marios e anticipar os cambios nos bens e servizos que prestan sociedade, especialmente nun contexto de fitoplancto txico, cambio climtico, sobreexplotacin de recursos e contaminacin”, explica a autora deste traballo. “Noutras palabras, trtase de anticipar que especies poden ser as gaadoras e cales as perdedoras na dinmica competitiva de axuste s condicins ambientais cambiantes”, sinala Velasco.
��