�鶹����

Son as demandas de secesin o gran motor de cambio da organizacin territorial? Esta foi a pregunta que trataron de responder os diferentes especialistas en Dereito Constitucional e Dereito Comparado que este venres participaron nas Xornadas de Internacionalizacin da Facultade de Ciencias Xurdicas e do Traballo, unha actividade xa clsica no centro que, tras a paréntese da pandemia, volveron ao formato presencial -combinado agora coa retransmisin en lia-, reunindo no saln de actos da facultade arredor dun cento de asistentes, maioritariamente alumnado do centro.

Tal e como explicou a directora, a profesora Noemi Garca Gestoso, durante a presentacin inicial as xornadas centrronse nesta ocasin no federalismo. “Sen dúbida, Espaa atpase nun momento no que a súa estrutura territorial, nunca ben resolta, enfrntase a distintos axentes perturbadores ou adversos, en especial polas demandas secesionistas de Catalua”, explicou Garca Gestoso, docente da Área de Dereito Constitucional, facendo fincapé en que a adaptacin a factores cambiantes que en principio ameazan con desencaixar o sistema, poden servir de “acicate ou motor” para promover unha evolucin mediante solucins innovadoras aos problemas que trae consigo a “complexidade implcita ao federalismo”. 

Os participantes na xornada trataron de levar a cabo unha reflexin conxunta, desde os coecementos tericos e do Dereito espaol e da súa realidade, as como a través da anlise do Dereito Comparado, “de posibles solucins para lograr por fin o ansiado encaixe territorial en Espaa de todas as súas partes e con respecto s súas diferencias”, recalcou Garca Gestoso.

Federalismo resiliente, unha posible solucin organizacin territorial en Espaa

Abriu o programa de relatorios  a catedrtica de Dereito Constitucional da Universidad de Len Esther Seijas, quen avogou pola idoneidade dun modelo federal adecuado singularidade espaola, “flexible na súa implementacin”, ao que se referiu como federalismo resiliente. Na súa intervencin formulou unha reflexin sobre a organizacin territorial do Estado desde unha dobre perspectiva: os parmetros tradicionais e as novas propostas formuladas desde o Dereito Constitucional. Desde esa visin tradicional, que se referiu como “retagarda”, foi analizando as diferentes opcins de modificacin da organizacin territorial cara a propostas unitarias, rexionais, federais, e confederais. Fronte a isto, a formulacin mis innovadora, “vangarda”, ofrece segundo esta experta novos dereitos e principios constitucionais, novos protagonistas, “marcados por unha concepcin tridimensional do Dereito”, e novas formas de participacin dos cidadns nos asuntos públicos.

Visin internacional: o exemplo de Canad

A visin internacional chegou nesta ocasin da man da profesora italiana Sabrina Ragone, da Università di Bologna, que foi a encargada de facer unha anlise das demandas secesionistas na xurisprudencia comparada.  Na súa intervencin fixo un rpido repaso s principais lias de argumentacin empregadas polos diferentes tribunais constitucionais e supremos ao enfrontarse a instancias secesionistas, ofrecendo distintas reflexins crticas sobre o rol que pode desempear o poder xudicial fronte a esas instancias.

Pola súa banda Francisco Javier Romero, investigador senior no Instituto de Federalismo Comparado da Academia Europa de Bolzano/Bozen, empregou o caso de Canad como exemplo de resiliencia e adaptacin. Abordou este caso tendo en conta dúas grandes cuestins: por unha banda, a orixe da crise secesionista en Quebec, as súas consecuencias e as medidas xurdico-polticas postas en marcha polo goberno federal para contrarrestala; e, polo outro, os mecanismos internos de flexibilidade que o sistema constitucional de Canad foi quen de desenvolver para integrar a diferenza quebequesa, evitando a ruptura do sistema constitucional.