�鶹����

Que relacin hai entre unha receita tradicional e a prehistoria? Para dar resposta a esta pregunta o Grupo de Innovacin Docente en EduAccin Patrimonial (GIDEP) da �鶹���� presenta a publicacin , “unha gua didctica que convida a mirar a alimentacin como patrimonio cultural, histrico e territorial”. Nas súas pxinas e a través de alimentos que se comen na actualidade, explranse procesos de domesticacin, tecnoloxas cotis, prcticas sociais e paisaxes culturais que comezaron hai milleiros de anos.

O material est editado cunha axuda da convocatoria 2025 para divulgacin das actividades dos grupos de innovacin docente da �鶹����. Os contidos foron elaborados por Andrea Mourio, Luca Rodrguez e Beatriz Comendador; a edicin e maquetacin é de Andrea Mourio e a ilustracin e imaxes de Adela Vzquez e autoras varias. A elaboracin da gua parte da experiencia docente acumulada nas materias da Área de Prehistoria no Grao en Xeografa e Historia e a de Educacin Patrimonial e Innovacin Social no Mestrado en Valoracin, Xestin e Proteccin do Patrimonio, ambos da �鶹����. “Retomamos e ampliamos iniciativas como Arquelogos mesa, Unha receita para a diversidade ou Da terra ao prato, para ofrecer agora unha proposta mis completa sobre os procesos histricos de domesticacin, as tecnoloxas cotis e as transformacins culturais asociadas producin e ao consumo de alimentos”, comentan as responsables da iniciativa.

Conectar pasado e presente

Dende o GIDEP propoen este material “para explorar a historia da alimentacin cunha mirada patrimonial, educativa e profundamente vinculada ao eido das humanidades”, presentando “actividades accesibles e interdisciplinares que conectan pasado e presente dende a cocia, porque detrs de cada prato hai coecementos, memoria e historia compartida”. Segundo explican as autoras da gua, “hoxe sabemos que unha parte fundamental da nosa dieta procede de especies que comezaron a ser domesticadas na prehistoria”. Estes procesos, complexos, lentos e profundamente sociais, apuntan, “non s fixeron posible a supervivencia das comunidades humanas, senn que configuraron paisaxes, prcticas culturais, economas locais e formas de vida que perduran ata hoxe”. A alimentacin, entendida as, convértese tal e como indican desde o grupo da �鶹����, “nunha excelente fiestra para comprender a evolucin humana e as relacins entre persoas, territorios e especies ao longo do tempo”.

A gua toma como punto de partida a anlise dunha receita tradicional, concibida como un “obxecto arqueolxico” capaz de revelar a historia técnica, social e simblica que contén. “A través dun prato é posible rastrexar a orixe e domesticacin dos seus ingredientes, os modos de subsistencia que permitiron obtelos, as tecnoloxas necesarias para o seu procesado, o papel das actividades de mantemento e o valor cultural ou identitario da comensalidade”, afirman as autoras. As actividades da publicacin estrutúranse de forma progresiva, permitindo analizar a orixe e o procesado dos alimentos, comprender as transformacins técnicas e sociais asociadas súa historia e relacionar a alimentacin co territorio e cos sistemas produtivos actuais. “En conxunto, este percorrido permite comprender a alimentacin como un fenmeno histrico, tecnolxico e cultural que conecta pasado e presente e forma parte esencial do noso patrimonio”, sinalan. A gua, engaden por último, “é unha invitacin a descubrir que detrs de cada receita hai milleiros de anos de coecementos, técnicas e formas de vida que continúan alimentando a nosa memoria colectiva”.

A publicacin complétase con exemplos procedentes da investigacin arqueolxica, lecturas e recursos de apoio que enriquecen a comprensin dos temas tratados e facilitan a exploracin autnoma. Coa vontade de garantir a accesibilidade e a participacin de todo o alumnado e público interesado, a gua est elaborada seguindo os principios do Deseo Universal para a Aprendizaxe e pdese descargar de balde na web do GIDEP.