�鶹����

O proxecto Polbio, que botou a andar en decembro de 2022, ten como obxectivo caracterizar e avaliar diferentes procesos de biodegradacin de bioplsticos (principalmente PLA e PHB) e comparalos cos dos polmeros sintéticos convencionais como o polipropileno (PP). Os investigadores do Grupo de Bioloxa Ambiental da �鶹���� e do centro tecnolxico EnergyLab levan dous anos traballando para incrementar o coecemento existente sobre as caractersticas fisicoqumicas do proceso, o potencial efecto txico dos materiais e o impacto que poden ocasionar en ambientes terrestres e acuticos en forma de microplsticos e este martes presentaron algúns dos avances obtidos.��

Á fronte do proxecto est Salustiano Mato, catedrtico e investigador do grupo BA2, que foi o encargado de abrir a xornada, que se celebrou en Citexvi. Salientou que “a dos microplsticos é unha lia de investigacin emerxente” e, anda que existen “moitos estudos que se centran na situacin e nos efectos dos plsticos convencionais, hai moi poucos estudos que se fixen nos que veen a ser os seus substitutos, os biopolmeros”. Neste sentido, Mato considera que “dende o punto de vista cientfico” é preciso “garantir que os biopolmeros que se poen no mercado son de verdade inocuos e biodegradables e debemos constatar que ese proceso de biodegradacin non afecta ao medio natural de ningunha maneira”. Esta é precisamente a lia de traballo do proxecto Polbio (Implicacins medioambientais, efecto ecotoxicolxico e valorizacin de polmeros convencionais e biodegradables), que conclúe tras dous anos de traballo contando co financiamiento do programa Proyectos Estratégicos Orientados a la Transicin Ecolgica y a la Transicin Digital 2021.��

Pola súa banda, Fernando Val, director xeral de EnergyLab remarcou o interese social deste proxecto e lembrou que dende EnergyLab levan anos traballando en analizar como inflúen os procesos de dixestin anaerobia neste tipo de compostos para minimizar o impacto ambiental.

Tarefas en laboratorio, no ro Louro e na illa de Slvora

Polbio artellouse arredor de dous subproxectos. Por unha banda, Polenv, coordinado dende a �鶹���� e enfocado implicacin ecolxica dos bioplsticos. Este bloque centrouse en aspectos relacionados coa trazabilidade, ecotoxicidade e biodegradabilidade destes materiais tanto en ambientes naturais como en condicins de laboratorio. Por outra banda, o subproxecto AD-Bio, coordinado por EnergyLab, tia como obxectivo caracterizar e avaliar os procesos de biodegradacin dos biopolmeros mediante dixestin anaerobia. Para o estudo empregronse os dous biopolmeros mis utilizados actualmente, o Polihidroxibutirato (PHB) e o PLA, un biopolmero formado a partir de cido polilctico. Para comparar os resultados empregouse un polmero convencional, o polipropileno (PP).��

Os traballos do grupo BA2 da �鶹���� foron tanto no medio natural como en laboratorio. No medio natural levouse a cabo un estudo no ro Louro, co obxectivo de determinar os niveis de contaminacin por microplticos, para o que se desenvolveron oito campaas de mostraxe entre 2023 e 2024 que permitiron determinar a ubicuidade destes contaminantes tanto en auga como en sedimentos. Os investigadores localizaron microplsticos en todas as mostras analizadas en concentracins similares s doutros traballos similares noutros ros europeos, e moito mis baixas que as reportadas por traballos realizados nalgúns dos ros mis importantes de Asia.

Tamén se realizou un experimento na illa de Slvora, para avaliar o impacto dos microplsticos nos exemplares de lontra (Lutra lutra) que habitan a illa. Para iso levronse a cabo cinco campaas de mostraxe e recolléronse 250 excrementos, que foron analizados para determinar tanto a súa dieta como o contido en MPs. A anlise das feces mostrou que o 67 % dos excrementos analizados contian MPs, indicativo de que “estas partculas non afectan s aos niveis mis baixos da cadea trfica, senn que tamén poden chegar a representar unha ameaza para depredadores, na cima das redes trficas”, explican os investigadores. De forma complementaria analizouse o contido de MPs no aparato dixestivo de catro especies de peixes, que forman parte da dieta da lontra para tratar de determinar se existe relacin entre os niveles de MPs presentes en especies de distintos elo da cadea trfica, pero os resultados anda non estn dispoibles.��

Resultados de biodegradacin,��compostabilidade e��dixestin anaerobia

Para avaliar a biodegradacin dos polmeros no medio edfico realizronse dous experimentos. Por unha banda, un ensaio da biodegradacin dos materiais mediante respirometras en laboratorio, que permitiu constatar que soamente o PHB é biodegradable en solos alcanzando o 80% de biodegradacin tras 100 das, mentres que as taxas de biodegradacin do PP e PLA foron prximas a cero. Por outra banda, realizouse un experimento de degradabilidade no medio natural, enterrando os plsticos en solo natural e condicins de campo durante 3, 5, 6 e 12 meses. Observouse que o PHB degradouse completamente tras un ano de enterramento, o PLA sufriu cambios estruturais e fragmentacin e o PP permaneceu practicamente inalterado.

En canto biodegradacin de PHB, PLA e PP en auga doce, determinouse que o único dos polmeros biodegradable neste tipo de medio é o PHB. As tarefas do proxecto permitiron esclarecer que o composto testado acada valores de degradacin de arredor do 75 % en catro semanas. Con todo, destacan os investigadores, a pesar de ser un composto que se degrada facilmente neste tipo de ambientes, “as súas caractersticas fsicas non permiten que poida ser utilizado como unha alternativa aos polmeros convencionais, ao tratarse dun material en desenvolvemento”.

En cuanto s tarefas relacionadas coa compostabilidade, por unha parte, deseouse un equipo mediante o cal testar estes procesos de compostaxe a escala de laboratorio, “o que ser de grande utilidade en futuros ensaios”. Polo momento, puideron comprobar que o PLA é un biopolmero compostable, acadando unha degradacin do 100 % aos 42 das. Non obstante, actualmente est en proceso unha proba na que se avaliar este proceso de biodegradacin en fase mesoflica (25 ºC), mis propia de vertedoiros e acumulacins de lixo no medio natural. asura en el medio natural.��

No relativo aos procesos de dixestin anaerobia, por parte de EnergyLab realizronse ensaios nun sistema en discontinuo, para avaliar o efecto da temperatura (a 37 ºC e 55ºC) as como as interaccins que se producen entre a FORM (fraccin orgnica de residuos municipais) e os plsticos (PP, PLA e PHB). Observouse que “a maior biodegradabilidade obtense na codixestin dos substratos ricos en lpidos e os bioplsticos a 55 ºC, e que a descomposicin mis clara dos bioplsticos obsérvase a partir de 19 das. Os ensaios indican que a operacin en rango termfilo pode presentar certas inestabilidades e que os valores de producin de biogs en codixestin con PLA foron lixeiramente superiores ao de PHB”. ����

Finalmente, realizronse dous experimentos de ecotoxicidade, un con miocas de terra (Eisenia andrei), que est actualmente en desenvolvemento, e outro con larvas de tricptero da especie (Sericostoma vittatum).��
��