�鶹����

Financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovacin y Universidades, o proxecto Climability busca analizar os coecementos e actitudes respecto do cambio climtico dos futuros e futuras docentes que se forman en diferentes universidades espaolas, para logo desear e pr en prctica accins formativas que favorezan a comprensin e abordaxe educativa dos múltiples impactos do cambio ambiental global. Coordinado polo profesor da Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte Uxo Pérez, Climability pon o foco en dúas competencias clave en materia de sostibilidade, como son o desenvolvemento do pensamento sistémico e do pensamento crtico. Estas sern avaliadas a través do cuestionario que se trasladar a preto dun milleiro de universitarios e universitarias e que permitir identificar as dificultades e necesidades de formacin do estudantado de diferentes titulacins do mbito das Ciencias da Educacin. Isto levar a súa vez ao deseo de actividades e recursos educativos abertos que permitan abordar os “procesos complexos vinculados ao cambio climtico” e as súas “interconexins” con outros “fenmenos globais”, como a perda de biodiversidade ou a acidificacin ocenica, segundo apuntan desde o equipo investigador. 

Estudos previos, lembran, teen sinalado que unha “pobre comprensin dos problemas socioambientais” por parte do profesorado pode provocar “a promocin de ideas errneas” nas aulas ou a súa abordaxe dunha forma “inadecuada”, obviando as “dimensins sociais, polticas e econmicas” dun fenmeno como o cambio climtico, “un dos retos mis urxentes e complexos aos que se debe enfrontar” a sociedade actual. “O clima é algo moi complexo e é preciso ver as diferentes conexins”, sublia Pérez respecto do eixe central do proxecto 'Formacin docente en desarrollo de competencias clave en sostenibilidad para la accin por el clima y la descarbonizacin (ODS 13) en el marco del cambio ambiental global'. Xunto o investigador de Ciencias da Educacin e do Deporte, en Climability participan tamén as e integrantes do grupo Cies Mercedes Varela, Mara Lorenzo e Nuria Castieira, os tamén docentes da facultade Roco Araújo, Daniel Gonzlez e Javier Lpez e os investigadores Pedro Vega, da Universidade da Corua, e Isabel Baos, da Universidad de Murcia.

Pensamento sistémico para mudar a educacin

“As competencias son coecementos habilidades, actitudes e valores que tes que pr en movemento para enfrontar situacins”, sinala Varela respecto dun dos propsitos centrais de Climability, o desenvolvemento do pensamento sistémico por parte das e dos futuros docentes, que lles permita ver como no cambio ambiental global “interveen moitos procesos, que estn interrelacionados”. Ao mesmo tempo, ademais de comprender “a complexidade dos problemas ambientais”, é preciso tamén que, “a través do pensamento crtico entendan que a principal causa deses problemas son as actividades humanas”, salienta Varela. Nese senso, o proxecto busca contribur a un profesorado “mis comprometido coa abordaxe dos problemas ambientais”, que poida introducir estas cuestins no seu traballo nas aulas. 

Nese senso, o primeiro obxectivo deste proxecto, que se estender ata finais de 2026, é “investigar os coecementos e actitudes do profesorado en formacin sobre o cambio climtico, a descarbonizacin e a súa abordaxe educativa”. Con esa idea, o equipo investigador traballa no deseo e validacin dun cuestionario que permita avaliar estas cuestins e que as aborde ademais desde unha perspectiva de xénero, vista da influencia que esta “soe ter sobre as actitudes e o compromiso coas causas ambientais”. O cuestionario realizarase inicialmente con profesorado en formacin, “pero a idea é que poidamos logo aplicalo a diferentes colectivos”, sinala Varela.

Implicacin de colectivos sociais

A partir dos resultados deste cuestionario, o segundo bloque de traballo do proxecto centrarase en desear, implantar e avaliar accins formativas que favorezan a abordaxe das problemticas ambientais “desde unha perspectiva sistémica e crtica”. O proxecto contar nesta fase coa colaboracin da ONG Amigas da Terra e da Confrara de Pescadores de Vigo, que “vannos axudar ao deseo e posta en marcha das accins de aula”, apunta Varela. Concretamente, a súa participacin permitir conectar a complexidade dos “problemas socioambientais” cunha realidade prxima, as como afondar nas “interrelacins entre o problema do cambio climtico e a xestin dos recursos naturais”, contribundo a pr o foco en “como os problemas globais aféctannos na vida diaria, nas nosas actividades humanas e econmicas”, sublia Varela. 

Neste caso, as accins inseriranse en materias das titulacins que se imparten na Facultade de Ciencias da Educacin e do Deporte. Previstas para o vindeiro curso, estas veranse precedidas nos prximos meses por unha primeira “experiencia piloto”, explica Castieira, que por en relacin o cambio climtico “coa perda de biodiversidade e as habilidades de pensamento sistémico”. 

Finalmente, o proxecto Climability pretende tamén ofrecer na súa materiais e recursos educativos abertos, posibilitando as a participacin doutros axentes na “accin educativa climtica”.