�鶹����

Escenarios de cooperacin, institucional e informal, pero tamén de conflitos, as fronteiras dan lugar a procesos sociais, econmicos, polticos ou culturais que poden reflectir patrns comúns, a pesar de inserirse en realidades moi diversas. Establecer “unha lia de comparacin de fronteiras” que permita identificar tanto os elementos comúns como as diferencias entre as realidades fronteirizas de Galicia e o norte de Portugal e as dos pases que conforman Mercosur foi un dos obxectivos centrais da recente estada do coordinador do Observatorio da Gobernanza G3, Enrique Varela, no Instituto de Estudios Internacionales (Inte), da Universidad Arturo Prat de Chile, promovida polo proxecto ANID/Fondecyt 1230149, financiado polo goberno de Chile. Dando continuidade aos traballos iniciados previamente nunha estada do profesor do Inte Haroldo Dilla na Facultade de Direccin e Xestin Pública, os dous investigadores traballan nunha anlise comparada destas dúas realidades fronteirizas no marco dun proxecto financiado polo Ministerio de Ciencia, Innovacin e Universidades espaol. 

Esta iniciativa permite súa vez dar continuidade aos traballos centrados nas eurocidades da ‘raia húmida’ que Varela desenvolve no marco dun proxecto financiado polo Consejo Nacional de Ciencia y Tecnologa (Conacyt) do goberno de México e que ten como obxectivo definir un modelo de anlise cientfico de comparacin de fronteiras. Liderado polos mexicanos Colegio de la Frontera Norte (Colef) e Centro de ���Ա�����پ����������� en Alimentacin y Desarrollo (CIAD), este proxecto, que se completar neste 2025, deu lugar a publicacins como o libro Fronteras en movimiento. Perspectivas analticas y retos epistemolgicos al inicio del siglo XXI, no que o tamén decano da Facultade de Direccin e Xestin Pública asina, xunto ao investigador do Colef Xavier Oliveras, un estudo sobre “conflito e cooperacin” nos espazos fronteirizos do século XXI. 

Da fronteira entre México e Estados Unidos a Mercosur

A investigacin que Varela desenvolve no marco deste proxecto ten como eixe as tres eurocidades xa constitudas na ‘raia húmida’, Valença-Tui, Tomio-Vila Nova de Cerveira e Salvaterra-Monção, vez que aborda tamén “outras dúas que se atopan en proceso” e que agruparan, por unha banda, os municipios de O Rosal, A Guarda e Caminha e, por outra, As Neves, A Caiza, Arbo, Crente e Melgaço. A fronteira do Mio constitúe nese senso, sublia o investigador, unha rea cunha “altsima densidade de eurocidades” que, a pesar ser “moi pequenas en canto a poboacin”, presentan unha “altsima interaccin”, que fainas "unha das reas fronteirizas de Europa mis dinmicas”. Dirixida tanto a coecer as diferentes vas de cooperacin, formais e informais, como o establecemento dunha “axenda común” entre administracins de diferentes pases, o proxecto busca analizar estas realidades nunha perspectiva comparada. Isto motiva que Varela traballe xunto a investigadores do Colef e da Universidade de Arizona State nun estudo que conecta as realidades destas eurocidades coas das "cidades transfronteirizas de Nogales-Sonora e Nogales-Arizona", en Estados Unidos e México.

Dando continuidade a esta lia de investigacin, o coordinador do Observatorio da Gobernanza participa tamén no proxecto Bores, La resiliencia de las fronteras entre la cooperacin y la securitizacin: retos de las crisis actuales (casos en la UE y Mercosur), liderado pola Universidad Complutense e financiado polo programa de Proyectos de I+D de Plan Estatal 2022. Neste caso, o seu estudo centrarase en pr en relacin as iniciativas de cooperacin entre as eurocidades Galicia e Portugal coas que teen lugar nas fronteiras dos pases que integran do Mercosur, nas que “non teen un marco de seguridade común, como a UE, nin un espazo Schengen”, pero nas que non existen “unhas relacins tan asimétricas” como as da fronteira norte mexicana. Neste estudo comparadado, Varela traballar xunto con Dilla e, no marco destes traballos, Varela e Dilla mantian recentemente unha entrevista coa alcaldesa de O Rosal, Ánxela Fernndez. Posteriormente, o investigador da �鶹���� foi convidado a presentar a súa anlise sobre as eurocidades galegas nun encontro internacional sobre estudos internacionais e fronteirizos promovido polo Inte con motivo do seu 25 aniversario.