�鶹����

As persoas maiores, as mulleres e a cidadana con menor nivel educativo e de ingresos son os colectivos sociais que “externalizan” en maior medida a presentacin da súa declaracin da renda por canles dixitais. Esta é a principal conclusin dun estudo desenvolvido polo profesor da Facultade de Direccin e Xestin Pública Bruno Gonzlez, centrado en coecer que colectivos sociais recorren tanto a asesoras como a familiares ou amizades hora de realizar a súa declaracin do IRPF. “As ferramentas dixitais poden ser unha barreira para aqueles cidadns cun menor nivel de experiencia e recursos dixitais”, sostén o investigador do Observatorio da Gobernanza G3, que alerta que se ben “a dixitalizacin é necesaria e pode facer mis eficiente as interaccins entre algúns grupos da sociedade e a administracin, ao mesmo tempo pode tamén crear barreiras para algúns sectores da sociedade”.

Dirixido a analizar como os “factores sociais e demogrficos” inflúen hora de recorrer a terceiras persoas para a realizacin da declaracin da renda, Gonzlez Cacheda analizou os datos reunidos na enquisa sobre equipamento e uso de tecnoloxas da informacin e da comunicacin en fogares do INE do ano 2022. Concretamente, o investigador traballou cos “microdatos” obtidos en 14.839 vivendas. A partir destes extraeu “doce variables que, dentro dun marco conceptual, poden axudarnos a comprender porque a xente externaliza ou non” a realizacin da declaracin. Estas estaban relacionadas tanto coa experiencia no uso de ferramentas dixitais e na autoeficacia, a forma na que “as persoas se perciben a si mesmas en relacin ao seus desempeo coas novas tecnoloxas”, como coas caractersticas sociodemogrficas, co obxectivo de “identificar unha serie de factores asociados fenda dixital”, que poderan dificultar o acceso e o uso da plataforma dixital para a presentacin da declaracin. Desenvolvida no marco da Ctedra Jean Monnet European Institutions and Citizens, os resultados desta investigacin recllense nun artigo publicado na revista cientfica Journal of Public Affairs.

Nel, Gonzlez Cacheda pon o foco na idea dunha “terceira fenda dixital”, pola que poden existir “sectores sociais que estn sacando partido dixitalizacin”, ao permitirlles un aforro de tempo e desprazamentos nos seus trmites coas institucins públicas, mentres que outros poderan verse “excludos” e perder a súa “autonoma fronte s administracins, porque necesitan dun terceiro para relacionarse” con esta. Polo tanto, conclúe, “se as canles dixitais son consecuencia de que se estn pechando as tradicionais, o que ests creando é unha barreira”.

“Importantes diferencias no acceso s canles dixitais”

Os resultados deste estudo, recoece Gonzlez, “amosan importantes diferencias no acceso e uso das canles dixitais”. Nese senso, a anlise deste conxunto de variables permitiu constatar, en primeiro termo, que as persoas “que externalizan con maior frecuencia as súas declaracins da renda en lia son aqueles que estn menos familiarizados con internet no seu da a da”. Ao mesmo tempo, os resultados desta anlise amosan que “as mulleres son mis propensas a buscar apoio de terceiros”, circunstancia que dse tamén entre as persoas de maior idade, as como naquelas que residen en “zonas con menor densidade de poboacin”. No referido s mulleres, Gonzlez apunta que estes resultados poderan estar conectados aos estereotipos asociados “diferente socializacin entre mulleres e homes”, que poderan provocar nas primeiras un menor nivel de “confianza na relacin coas administracins públicas e no uso de ferramentas dixitais”.

Coincidindo con investigacins previas sobre a fenda dixital, o estudo sinala tamén que o nivel educativo determina en boa medida “o uso de servizos de asesoramento profesional e asistencia de terceiros”, ao rexistrase unha diferencia de preto do 40% entre as persoas cun doutoramento que derivaban a presentacin da súa declaracin fronte s persoas sen educacin formal. Por outra banda, as persoas con maiores recursos econmicos solicitan en menor medida ese “apoio externo” para presentar a renda, rexistrndose unhas diferencias do 12% entre os fogares con maiores e menores niveis de renda. Isto leva a Gonzlez a pr de relevo os “efectos regresivos” que podera ter que as persoas con menos ingresos sexan as que mis “externalizan” a renda, “anda que os datos do CIS non permiten diferenciar se o apoio foi prestado por profesionais ou por amizades e familiares.

Coexistencia dos servizos dixitais e presenciais

En conxunto, os resultados desta anlise amosan que a plataforma dixital para a presentacin da renda segue presentando “problemas de acceso e uso” para parte da cidadana, que poderan “estar reducindo a autonoma destes grupos nas relacins coa administracin pública”, o que “aconsella a coexistencia” dos servizos públicos dixitais e presenciais. Isto lévao súa vez a propor unha serie de recomendacins, como a que a Axencia Tributaria “atendese de xeito presencial durante todo o perodo de presentacin da declaracin do IRPF e non unicamente no último mes” ou mesmo que se puidese dar prioridade a “determinados colectivos”, as como que “deberan reconsiderarse certas barreiras de acceso atencin presencial, como a cita previa”.