�鶹����

Arredor do ano 1900 coincidiron en Espaa dúas correntes literarias: a tendencia protagonizada polas creacins de Benito Pérez Galds, Emilia Pardo Bazn ou José Echegaray, e a nova literatura, representada pola obra de Juan Ramn Jiménez, Ramn del Valle-Incln ou Carmen de Burgos. Entre estes dous movementos xorde a obra do xornalista e escritor José Montero Iglesias, mis prximo por idade segunda xeracin pero moi unido a Galds e José Mara de Pereda.��

Co obxectivo de “devolver historia da literatura espaola un autor que por circunstancias diversas non entrou nela” e baixo o ttulo , o decano da Facultade de Filoloxa e Traducin e catedrtico en Literatura Espaola e Teora da Literatura José Montero Reguera acaba de publicar un libro no que recolle o percorrido vital e artstico de José Montero Iglesias, o seu bisav.��

A edicin, levada a cabo polo Centro de Estudios Mirobrigenses co gallo do aniversario do falecemento de Montero Iglesias, reconstrúe a traxectoria do escritor a partir dun rexistro exhaustivo da súa producin literaria e periodstica. Montero Reguera propn un esquema biogrfico organizado en catro bloques nos que incorpora os textos de forma secuencial, abordando o nacemento e a infancia do autor en Ciudad Rodrigo, a súa xuventude en Cantabria, a incorporacin vida periodstica e o seu traslado a Madrid.��

Montero Iglesias, expoente da literatura de principios de século

Comentando a pertinencia do seu traballo, Montero Reguera sinala que “o devir da literatura ou dun perodo de tempo concreto coécese moitas veces mellor a partir de figuras secundarias”. Neste senso, cre que o protagonista desta monografa é un bo exemplo para descubrir o “feito literario espaol dos primeiros 20 anos do século pasado ou, polo menos, dalgún dos seus elementos mis salientables: cruzamento de literatura e periodismo, poesa e ilustracin grfica, novela curta de gran difusin, adaptacins teatrais de obras clsicas, teatro poético, etc.”.��

Ademais do enfrontamento xeracional entre o movemento de Galds e o seguinte, o da xeracin do 98 e os modernistas, o profesor explica que o primeiro terzo da centuria pasada destacou, entre outros aspectos, pola ntima relacin entre xornalismo e literatura. Montero Iglesias serve para ilustrar esta interdependencia porque, ademais de exercer como periodista, “cultivou a poesa, o teatro e a novela curta e longa, e boa parte destes produtos literarios apareceron nos xornais e revistas nos que traballou: El Cantbrico, El Diario Montaés, El Pueblo Cntabro, Mundo Grfico, etc.”. No eido dramtico, Montero Iglesias asinou textos como crtico e autor, como demostran “as obras e adaptacins da obra de Galds, algunhas editadas e representadas”.��

Tendo en conta todas as publicacins do seu antepasado, o docente decntase por subliar “as biografas de Pereda, Velarde e Ángel Fernndez de los Ros, e a súa poesa, espallada en xornais e revistas de entn, hoxe moi difcil de atopar”. Sobre a obra poética do autor, Montero Reguera afirma que “a poesa acompaouno toda a vida” xa que son lricos os seus primeiros documentos, recollidos na investigacin, e “é poesa o último que escribe, xa en véspera do seu falecemento”.��

Froito dun proceso longo e pausado

Anda que Montero Reguera recoece que “a proximidade do centenario do seu falecemento (1920-2020) precipitou un pouco as cousas, sobre todo na fase final de redaccin”, a xestacin desta obra foi pausada e laboriosa. A orixe da publicacin tivo lugar na década de 1990, cando o catedrtico da �鶹���� “traballaba na Biblioteca Nacional de Espaa, catalogando manuscritos poéticos dos séculos XVI e XVII”. Nese mbito, o investigador descubriu gran cantidade de documentos reveladores que foi recompilando ata acadar un número “suficientemente importante como para escribir un libro”. Posteriormente, grazas consulta fsica e virtual das hemerotecas de bibliotecas e arquivos diversos, o autor conseguiu “toda unha serie de materiais que conforman a base desta monografa”.��

Material para futuras investigacins

Montero Reguera recalca que Periodismo y literatura en el cruce de dos siglos: José Montero Iglesias (1878-1920) non é un libro de crtica ou anlise literaria, senn de historia. Por iso, comenta, pretende xuntar os datos necesarios “para recordar e dar a coecer a un escritor cunha producin literaria que require dun estudo pormenorizado para a súa cabal comprensin”. As mesmo, indica que a publicacin, inserta no grupo de investigacin Ediciones y estudios de literatura espaola, ten o nimo de “promover indagacins posteriores, mis profundas, sobre algún aspecto concreto da obra de Montero Iglesias”. ����

A pesar da orientacin académica do volume, no que “hai moita erudicin e informacin”, os datos recollidos aparecen “presentados de maneira axeitada para que un lector non necesariamente especialista poida sentirse atrado polo contido”. Alén dos rexistros histricos, a investigacin revela, por exemplo, a relacin epistolar entre o seu bisav e Galds, smbolo da súa amizade con escritores “da vella e da nova literatura de comezos do século XX”, e a proximidade con outras moitas personalidades da época, como a actriz Margarita Xirgu.

Xa inmerso en proxectos derivados desta monografa inicial, José Montero Reguera, que conxuga o seu labor como decano coa docencia e o estudo da literatura dos séculos XVI e XVII, confa en “sacar tempo” para afrontar unha edicin da poesa e dos relatos curtos do seu antepasado.��

��