�鶹����

Galicia conta con preto de 2 millns de hectreas de monte, das que preto de 600.000 corresponden a parcelas improdutivas ou pouco propicias para o seu aproveitamento madeireiro, pero que, cunha xestin integral, poderan destinarse a outros usos que suporan un beneficio tanto econmico, como social e ambiental. Esta idea constitúe o punto de partida do proxecto Multi-Forest (Multifuncionalidade e valorizacin integral do monte a través da certificacin da cadea de custodia), un grupo operativo integrado polo grupo de investigacin AF4 da Escola de Enxeara Forestal, a Fundacin Empresa Universidade Galega (Feuga), a Asociacin Galega Promotora da Certificacin Forestal (PEFC Galicia) e a Comunidade de Montes Veciais en Man Común de Baroa (Porto do Son). Ser precisamente nas preto de 870 hectreas xestionadas por esta entidade onde este grupo por a proba un “modelo multifuncional e resiliente” do monte galego, centrado na diversificacin dos aproveitamentos e na revitalizacin, como sinalan, “de zonas pouco produtivas”. 

Multi-Forest é un proxecto financiado polas axudas, xestionadas pola Consellera do Medio Rural, para a execucin de proxectos innovadores dos grupos operativos da Asociacin Europea de Innovacin (AEI), cofinanciadas co Fondo Europeo Agrcola de Desenvolvemento Rural (Feader), no marco do Plan Estratéxico da Poltica Agraria Común (PEPAC) 2023-2027. Cun orzamento de preto de 180.000 euros, o proxecto busca analizar “os beneficios ambientais, sociais e econmicos dunha “xestin multifuncional e integral do monte”, que permita tanto “incrementar a súa sostibilidade” como “achegar valor engadido” aos produtos derivados deste. Neste caso, avaliaranse os posibles beneficios de destinar parcelas do monte a plantacins de froitos do bosque e cogomelos shiitake, vez que acadar a certificacin de xestin forestal sostible PEFC para o mel e a carne de cabalo de Baroa, o que no segundo dos casos sera algo pioneiro en Espaa. 

Novos usos que fagan mis rendibles os montes

Como explica Xana Álvarez, investigadora do grupo AF4 e coordinadora técnica deste proxecto, o grupo operativo traballar con imaxes por satélite de libre acceso, coas que “analizar a grande escala os cambios rexistrados nas diferentes parcelas do monte” e “identificar zonas potenciais para cada uso”, a través do establecemento dunha serie de “indicadores do solo e da contorna”.

Partindo desa identificacin, estudarase a viabilidade de destinar a novos usos “terreos que non poden ser aproveitados con madeira” para a producin, desde a perspectiva dun “aproveitamento ecolxico integrado e compatible do monte”. Ese sera o caso, lembra Álvarez, das “zonas prximas a núcleos de poboacin”, que se deixan sen arborado para “protexelas de posibles incendios”, pero das que podera obterse “unha maior rendibilidade”. Concretamente, neste proxecto est previsto destinar 3500 metros cadrados ao cultivo de shiitake e unha hectrea plantacin de froitos como arandos. 

“O certo é que todos estes aproveitamentos estn pouco valorados e non se introducen de forma compatible coa producin de madeira dos montes”, sinalan desde o grupo operativo que, con ese mesmo obxectivo, levar a cabo unha “anlise da trazabilidade” de dous produtos resultado da actividade agrogandeira que se desenvolve en Baroa, o mel e a carne de cabalo e derivados desta. Para iso, “establecerase a folla de ruta” que permita “certificar a cadea custodia” destes produtos co obxectivo de que poidan obter a certificacin PEFC, que certifica que son resultado dunha xestin forestal sostible. Isto, como explica Álvarez, obrigar en primeiro termo a comprobar que a comunidade de montes “cumpre con todos os criterios e directrices” necesarios para acadala, as como “adaptar aqueles aspectos que non se alcancen”. Trtase, engade, dunha iniciativa innovadora, posto que, de conseguirse, tratarase da primeira certificacin outorgada en Espaa carne de cabalo e tamén do primeiro mel de Galicia en contar con este selo. 

Unha experiencia extrapolable

Anda que o conxunto de actuacins deste grupo operativo desenvolveranse en Baroa, trtase dunha “experiencia piloto extrapolable a calquera monte de condicins semellantes”, como apunta Álvarez dun proxecto no que se definir un “sistema de indicadores especficos do ecosistema forestal”. 

Ao mesmo tempo, tamén est prevista a avaliacin dos “impactos sociais e ambientais” da experiencia levada a cabo, ao igual que dos ambientais. Para iso, realizarase unha cuantificacin da pegada de carbono antes e despois do proxecto, co propsito de coecer o potencial desta “xestin multifuncional do monte” para mitigar os efectos do cambio climtico.