�鶹����

Na teora, seguindo a definicin do dicionario, un piropo é unha “palabra ou dito amable con que se gaba a alguén coa intencin de agradarlle”. Na prctica, nunha sociedade na que a igualdade de xénero non est acadada, esa palabra “amable” pode levar consigo a obxectivizacin sexual da muller e representar unha expresin de “sexismo benevolente”. Co obxectivo de afondar no seu uso tanto na poboacin adulta como nas futuras xeracins, investigadoras da �鶹���� desenvolven un proxecto pioneiro en Espaa centrado no acoso sexual a través dos comentarios sobre o corpo nas relacins interpersoais.

O proxecto, denominado IgualaMÁS, est financiado pola convocatoria de 2019 de Proxecto de I+D+i, na modalidade Retos de ���Ա�����پ�����������, do Ministerio de Ciencia e Innovacin. Iniciado en 2020, ten unha duracin de tres anos e as súas responsables son as investigadoras do Grupo de ���Ա�����پ����������� en Sexualidade, Xénero e Saúde da Facultade de Educacin e Traballo Social do campus de Ourense Mara Lameiras e Yolanda Rodrguez. Con el dse continuidade a unha lia de investigacin neste eido iniciada en 2015 por Mara Lameiras, investigadora principal do  proxecto e catedrtica da Área de Personalidade, Avaliacin e Tratamento Psicolxico, coa especialidade en Sexualidade e Estudos de Xénero.

Do xefe parella

Segundo explican as responsables de IgualaMÁS, “a obxectivizacin sexual a través dos comentarios que as mulleres reciben sobre o seu corpo ou partes do seu corpo en forma de piropos representan as mis frecuentes expresins de sexismo benevolente, mis encuberto e sutil fronte s expresins de sexismo hostil (Glick & Fiske, 1996, 2001), que converte a estas experiencias de obxetivizacin en mis difciles de identificar e en consecuencias de combater”. Tendo en conta que “os prexuzos teen que ser primeiramente percibidos para poder ser posteriormente desafiados”, o proxecto, comentan as investigadoras, mrcase como obxectivo xeral identificar, “por primeira vez no contexto espaol”, a presenza e impacto nas mulleres dos comentarios sobre o seu corpo en forma de piropos (tanto relativos aparencia como ao corpo sexuado) nos mbitos de estudo/traballo, emitidos por docentes/xefes e/ou compaeiros/colegas; na rúa/espazos públicos, emitidos por descoecidos, e no espazo das relacins ntimas, emitidos por noivos ou parellas, “anda escasamente estudado a pesar da frecuencia coa que poden ser vividas as experiencias de obxetivizacin nestes contextos”.

No estudo, engaden Mara Lameiras e Yolanda Rodrguez, “incorprase por primeira vez aos homes como participantes dunha investigacin sobre obxectivizacin para determinar como estes usan e perciben o impacto que os piropos teen nas mulleres nos diferentes espazos (laboral-académico/na rúa/relacional), e en segundo lugar en que medida o acto de facer piropos est vinculado construcin hexemnica da masculinidade e ao sexismo (hostil/benevolente), e se este vnculo se mantén nas xeracins mis novas”. Trtase, apuntan, de “determinar en que medida os comentarios sobre o corpo das mulleres en forma de piropos seguen ancorados ao modelo de feminidade e masculinidade hexemnicas que perpetúan as desigualdades e as violencias que sofren as nenas e mulleres”. A obxectivizacin das mulleres, explican as investigadoras da �鶹����, “est intimamente conectada cos estereotipos de xénero que describen e prescriben a identidade e condutas de homes e mulleres, o que permite manter ancorada a identidade das mulleres (receptoras pasivas de comentarios sobre o seu corpo) e os homes (emisores activos de comentarios sobre o corpo das mulleres), ao substrato da heteronormatividade, e perpetúa a construcin dunha masculinidade txica que mantén a asimetra de poder e, con iso, a desigualdade e a violencia contra as mulleres”.

A investigacin baséase nun estudo multimétodo. A dimensin cuantitativa estar composta por dúas mostras representativas no mbito estatal: a primeira centrada no colectivo de adolescentes espaois (participando 2000 estudantes de Educacin Secundaria) e a segunda centrada na poboacin xeral (participando 1500 homes e 1500 mulleres maiores de 18 anos). A dimensin cualitativa levarase a cabo co alumnado e adultos a través de grupos de discusin e entrevistas en profundidade.

Coecemento para unha intervencin mis eficaz

Sobre a relevancia social deste proxecto e da temtica que aborda, as súas responsables comentan que “é moi alta debido ao impacto que a violencia de xénero ten na nosa sociedade”. As, tomando como referencia os datos da última enquisa da Unin Europea e o último informe de Nacins Unidas, lembran como un 43% de mulleres en Europa sofren violencia psicolxica polas súas parellas, un 20% violencia fsica e un 7% violencia sexual e como o 58% dos asasinatos de mulleres no mundo o seu agresor foi a súa parella/exparella ou familiar masculino. “Todo isto impulsa a necesidade e urxencia dos estudos destinados erradicacin da violencia contra as mulleres que ten na cousificacin/obxectivizacin dos seus corpos o centro neurlxico a partir do que se explica/xustifica o exercicio desta violencia e que ten no asasinato de mulleres a súa expresin mis grave”, sinalan as investigadoras. Neste contexto, engaden, o proxecto IgualaMÁS “pretende mellorar o coecemento sobre as formas mis suts e menos recoecidas de discriminacin e violencia contra as mulleres, que se manifestan a través dos comentarios emitidos sobre o corpo en forma de piropos. A partir deste coecemento ser posible desenvolver estratexias de intervencin mis eficaces coas que contribur a promover espazos libres de violencia de xénero”.