�鶹����

Un equipo formado por enxeeiras e enxeeiros espaois e britnicos e liderado polas universidades de Vigo, Oviedo e Leicester (Reino Unido) realizou con éxito as primeiras probas de integracin dun sistema hbrido que combina enerxa solar e fontes nucleares de calor para alimentar futuras misins espaciais. Este novo sistema promete ampliar, segundo indican os seus responsables, a vida útil e o alcance das misins de ciencia planetaria nas que as fontes de enerxa tradicionais vense limitadas.

Esta colaboracin internacional enmrcase nun proxecto financiado pola Axencia Espacial Europea (ESA), que pretende dar solucin aos problemas de subministracin de enerxa aos que se enfrontan as misins en contornas extremas, como as superficies da Lúa e Marte. Por parte da �鶹���� participan na iniciativa desde o Aerospace Technology Researchd Group (ATRG), atlanTTic e a Escola de Enxeara Aeronutica e do Espazo do campus de Ourense Carlos Ulloa, Fermn Navarro e Uxa Garca. As probas que agora conclúen con éxito tiveron lugar no Space Park de Leicester, xunto coa empresa spin-off da Universidade de Leicester Perpetual Atomics.

Sistemas de enerxa RTG-solar 

O proxecto, explican desde a súa organizacin, agrupa a experiencia do Reino Unido en xeradores termoeléctricos de radioistopos (RTGs), a da Universidade de Oviedo en electrnica de potencia e a da �鶹���� en simulacins térmicas da contorna espacial. A confluencia deste coecemento permite o desenvolvemento desta base para a prxima xeracin de sistemas de enerxa hbridos RTG-solar. “Estamos a combinar o mellor de cada tecnoloxa para asegurar que as misins poidan operar durante mis tempo e en condicins moito mis esixentes”, comenta Pablo Fernndez, profesor da Universidad de Oviedo, que participa na iniciativa a través do grupo de Sistemas Electrnicos de Alimentacin (SEA). 

O equipo de investigacin explica que a enerxa solar é a habitual en aplicacins espaciais pero a súa dispoibilidade diminúe significativamente a medida que as misins espaciais se expanden cara contornas mis esixentes do sistema solar. Como exemplo citan as misins lunares, que deben soportar a ausencia de luz solar durante noites cunha duracin de 14 das terrestres. Pola contra, engaden, os xeradores termoeléctricos de radioistopos (RTGs) utilizan radioistopos, que son tomos inestables que liberan enerxa en forma de calor de maneira continua e durante longos perodos de tempo. Esa calor transfrmase en electricidade, o que permite dispor dunha fonte enerxética constante incluso cando non hai luz solar. As, detallan as e os investigadores, os RTG baseados en Americio-241 proporcionan calor e enerxa constantes durante décadas. 

A arquitectura hbrida RTG-solar probada agora con éxito utiliza un sistema de xestin de enerxa eléctrica, desenvolvido polo grupo SEA, que permite combinar ambas fontes de enerxa segundo sexa necesario, o que conleva distintas vantaxes. Entre elas, o equipo investigador citan que o sistema maximiza a xeracin de potencia nos perodos de mxima iluminacin utilizando a enerxa solar dispoible; que o sistema mantén as operacins e garante a supervivencia durante a noite lunar aproveitando a enerxa constante do RTG e que se reduce a masa total do sistema ao optimizar o equilibrio entre enerxa solar e nuclear.

Sobre a participacin do equipo da �鶹���� no proxecto, Carlos Ulloa explica que mediante o uso de ferramentas de simulacin avanzada lograron que o xerador non s aporte electricidade, senn que se integre activamente no control térmico do rover (o vehculo da misin), asegurando o seu funcionamento nas condicins mis hosts. “Para que un rover sobreviva ao polo sur lunar e aos seus -173°C, deseamos un sistema que fusiona o control térmico e o eléctrico nun s modelo dinmico”, detalla o investigador. Este traballo apoiouse en dúas ferramentas de simulacin avanzada clave: ESATAN, que calcula con precisin como a calor se radia entre o vehculo e o terreo lunar, e EcoSimpro, que simula o "corazn" do rover para analizar como responde o seu sistema de enerxa ante cada cambio brusco de temperatura. A calor residual do xerador de radioistopos (RTG), sinala o equipo da �鶹����, utilzase para manter a salvo as bateras e a electrnica durante a noite lunar.

Un logro conxunto 

Facendo valoracin do avance acadado, Carlos Ulloa sublia que “a colaboracin internacional é o combustible do descubrimento espacial moderno. Este logro conxunto entre Espaa e o Reino Unido non s reforza os nosos lazos bilaterais, senn que tamén proporciona comunidade cientfica mundial unha solucin enerxética probada e escalable”. Pola súa banda, José Antonio Fernndez, doutorando do equipo asturiano destinado na Universidade de Leicester, sinala que “este tipo de sistemas hbridos abre a porta a misins mis ambiciosas, capaces de operar en contornas onde ata agora era inviable manter actividade cientfica continua. Poder vir ao Space Park de Leicester a probar os sistemas desenvolvidos na Universidad de Oviedo é unha oportunidade excepcional”. Por último, o doutor Ramy Mesalam, investigador principal do equipo da Universidade de Leicester, afirma que “con esta campaa de probas, o desenvolvemento de RTGs baseados en Americio avanza. O éxito desta proba achanda o camio para seguir desenvolvendo a tecnoloxa e aplicala directamente a futuras misins. Esta colaboracin demostra que o futuro da exploracin espacial non consiste en elixir entre enerxa solar ou nuclear, senn na combinacin intelixente de ambas”.