�鶹����

Concentrar en 20 mensaxes dun fo na rede social BlueSky todo do contido cientfico dunha investigacin supn un reto. Ben o sabe Elisa Barreiro Doco, que ser a representante da �鶹���� na fase final do concurso #HiloTesis, impulsado pola CRUE, en colaboracin con RedDivulga e a Fundacin Ignacio Larramendi. O certame busca fomentar a divulgacin cientfica e o desenvolvemento de habilidades de comunicacin nos futuros investigadores e investigadores e sern un total de 54 os que participen na fase final.��

, que est a realizar o primeiro ano do programa de doutoramento Metodoloxas e aplicacins en ciencias da vida, resume cunha linguaxe sinxela e atractiva, os contidos da súa tese, que se centra no estudo da diversidade xenética das poboacins de salmn atlntico —“é dicir, canto se parecen ou se diferencian entre si os individuos dunha mesma poboacin”—, pero sen ter que capturar os animais. Emprega, como ela mesma explica no fo, “o chamado ADN ambiental ou eDNA, que é o ADN que os peixes deixan na auga ao soltar escamas ou mucosas”. As, recollendo mostras de auga, “podemos analizar ese ADN e descubrir non s se hai salmns nun ro, senn tamén de que poboacin veen, como de emparentados estn e, potencialmente, mesmo cantos hai”. Este proceso é o que no fo describe como un “CSI acutico, onde a evidencia flota”, xa que cada botella que recolle “é unha confesin silenciosa da vida que alberga” ese treito do ro.

Respecto polos animais

A tese de Elisa Barreiro est dirixida por Sofa Consuegra del Olmo e Mara Saura Álvarez, s que lles agradece a súa inspiracin e apoio, e forma parte do proxecto Oldsalmo, financiado polo programa Atrae. O obxectivo final é poder facer unha especie de censo xenético e unha avaliacin dos cambios xenmicos ao longo do tempo en poboacins de peixes explotadas, nestes caso o salmn atlntico, pero “sen molestar os animais, algo especialmente útil en especies ameazadas ou protexidas”. En vez de pescar os salmns para obter mostras, analzase o rastro invisible que deixan na súa contorna a través do ADN ambiental. Precisamente, para a investigadora “o mis gratificante” da súa investigacin “é que non fai falta molestar os animais, podo axudar sen atrapalos, sen estresalos, sen invadir a súa vida. Porque conservar tamén é coidar de non danar”.

A importancia de divulgacin: aprender a contar o que fas

Preguntada sobre como se decidiu a participar en #HiloTesis, Barreiro explica que o fixo animada por Daniel Garca Souto, investigador posdoutoral do proxecto, “unha figura clave, tanto profesional como persoalmente, para desenvolver esta tese”. O certame representa para ela a oportunidade de abrir unha fiestra para amosar a súa investigacin cidadana. “Ás veces, cando alguén che pregunta a que te dedicas, non é fcil responder sen que pareza moi técnico. Este concurso deume a escusa perfecta para aprender a contalo ben, de xeito que calquera o entenda e vexa o valor do que facemos”.

A pesar de estar a comezar a súa carreira investigadora, considera a divulgacin como unha parte esencial do seu traballo e unha ponte coa sociedade. “A ciencia non debe quedar pechada nun laboratorio nin nun artigo que s len especialistas” e recalca a importancia de que a xente coeza o traballo dos cientficos para que comprendan “por que é importante investir en coecemento”. Ademais, Barreiro tamén sublia a necesidade de recibir feedback, porque “moitas veces o público xeral fai preguntas que os expertos non se formulan, e iso abre portas novas”. No caso da súa tese, explica que lle gustara que se entendese que estudar a xenética das poboacins non é s unha curiosidade académica, senn que é esencial para a conservacin da biodiversidade, para a pesca sustentable e mesmo para a economa local en lugares como Galicia. “Se unha especie desaparece por falta de diversidade, pérdese algo moito mis amplo que s un animal”.��

Tamén avoga polo uso das redes sociais, sobre todo para chegar s xeracins mis novas, que cada vez consumen menos medios tradicionais. “Pero hai que usalas con responsabilidade, combater as fake news e non caer no clickbait. A ciencia pode e debe estar nas redes, pero sen perder o rigor”.

Conexins inesperadas

Barreiro estudou o grao en Biotecnoloxa na Universidade de Santiago de Compostela e posteriormente realizou un proxecto de investigacin no Laboratorio Ibérico Internacional de Nanotecnoloxa (INL), en Braga. Despois cursou o Mestrado en Bioinformtica na Universidade Internacional de Valencia e, durante este perodo, obtivo unha bolsa JAE Intro ICU para facer o TFM no grupo de Biotecnoloxa Acutica do Instituto de ���Ա�����پ�����������s Marias (IIM-CSIC), centrndose en como as mutacins nos receptores de melanocortina afectan pigmentacin nos peixes cebra. Actualmente, mentres realiza a tese na �鶹���� est contratada como investigadora predoutoral no IIM-CSIC.��

Como ela mesma recoece, a súa traxectoria tocou distintos campos, dende biotecnoloxa e nanotecnoloxa ata xenética e bioinformtica, “e iso deume unha visin ampla; gústame saber un pouco de todo, porque creo que a clave da ciencia est nas conexins inesperadas. Non me vexo traballando nun tema único toda a vida: encntame explorar e aprender continuamente”.

Os gaadores coeceranse este mes

O ano pasado presentronse a #HiloTesis 362 teses de 49 universidades asociadas CRUE. Esta ano pasaron final 54 fos, que agora deben ser avaliados polo xurado. O fo de Elisa Barreiro foi seleccionado entre 14 presentados na fase local na �鶹����. Coeceranse os gaadores finais na primeira quincena deste mes de xullo. ��
��