�鶹����

O xacemento da 'cibd' romana de Armea, en Allariz, é coecido tamén como o “castro de Armea”, a pesar de que non se tian atopado nel restos castrexos. Porén, despois de mis dun década traballando neste enclave, o Grupo de Estudos de Arqueoloxa, Antigüidade e Territorio (GEAAT) da �鶹���� conseguiu localizar este vern os primeiros vestixios do seu poboado castrexo.

Este mércores realizouse unha visita institucional ao xacemento e unha presentacin dos resultados da XII campaa arqueolxica realizada este vern no enclave, contando coa participacin de Adolfo Fernndez, vicedecano da Facultade de Historia do campus de Ourense, membro do GEAAT e director do proxecto arqueolxico en Armea; Cristina Cid, alcaldesa de Allariz; Mara del Carmen Martnez, directora xeral de Patrimonio Cultural da Xunta de Galicia; Roberto Pena, xefe de servizo da Área de Arqueoloxa da Xunta de Galicia; Ricardo Bendaa, director de rea do campus de Ourense; Mara Teresa Barge, da Deputacin de Ourense, e o delegado territorial da Xunta de Galicia en Ourense, Gabriel Alén. A campaa foi froito dun convenio de colaboracin existente entre a �鶹���� e o Concello de Allariz e contou co apoio da Direccin Xeral de Patrimonio Cultural da Consellara de Cultura, Educacin, Formacin Profesional e Universidades da Xunta de Galicia e a Deputacin de Ourense.

“A campaa deste vern deu moi bos resultados. Despois de doce anos traballando no xacemento de Armea atopamos restos do seu antigo castro”, explica Adolfo Fernndez. Na zona leste da finca da atalaia do xacemento, indica, “localizamos en niveis moi inferiores, a case tres metros de profundidade, unha casa redonda, circular, que estaba destruda polas construcins romanas posteriores”. Desa casa, detalla, “recuperamos materiais arqueolxicos asociados e non é material romano, é un casa pre-romana e de tipo castrexo”. Polo tanto, indica o arquelogo, “podemos dicir que atopamos ese castro de Armea que estaba baixo das construcins romanas, podemos asegurar que debaixo da cidade romana de Armea consérvase un poboado castrexo, da Idade de Ferro”.

Fortificacin medieval

Non foi a localizacin de restos castrexos a única novidade destacada desta XII campaa, na que participou un amplo equipo do GEAAT e alumnado en prcticas. Segundo explica Adolfo Fernndez, na busca destes vestixios castrexos tamén fixeron pequenas sondaxes na zona coecida como alto dos pendns, pois, apunta, “de existir estes restos criamos que estara nas zonas mis elevadas”. Porén, nas sondaxes non se atoparon vestixios castrexos pero si “un pequeno castelo ou fortificacin, anda non sabemos moi ben, de época medieval”. Probablemente, apunta o arquelogo, “estemos perante a torre que aparece no escudo da parroquia de Santa Maria, que non se saba moi ben de onde via”.

Na campaa de vern tamén se avanzou na escavacin da zona da atalaia. Na súa domus leste escavouse por completo o atrio central da casa, o patio interior, do que Adolfo Fernndez destaca que “é espectacular, porque est todo moi ben conservado, coas columnas cadas in situ, con capiteis, as escaleiras que dan acceso ao segundo piso... É un atrio único a da de hoxe polo seu estado de conservacin e que permite visualizar perfectamente como era unha casa romana”. Por último, o equipo do GEAAT salienta da campaa deste vern a localizacin de “cultura material” moi rica, entre a que destacan dous denarios de prata do século I antes de Cristo, “que son poucos habituais en contexto galaico”, e tamén un brazalete tipo torques, de bronce e “moi ben decorado”.

Colaboracin institucional

Durante a visita ao xacemento, Cristina Cid agradeca a colaboracin tanto da Xunta de Galicia coma da Deputacin Provincial nun proxecto tan importante como é o de Santa Maria. Segundo palabras da  alcaldesa en Santa Maria de Augas Santas cmprense dous obxectivos importantes: “desenterrar o pasado para entender mellor onde estamos” e empregar o patrimonio “para dinamizar unha zona tan importante coma esta”. Do mesmo xeito, Mara del Carmen Martnez resaltou a importancia das actuacins como a levada a cabo en Armea e a importancia de pr en valor o patrimonio cultural dende as institucins. Pola súa banda, Mara Teresa Barge manifestou a satisfaccin por parte da institucin que representa por formar parte deste proxecto de recuperacin da historia de Armea.