�鶹����

Tras un ano de parn pola pandemia, as tres universidades galegas retoman dende hoxe a , un cita que naceu en 2013 como un punto de encontro e reflexin anual para o persoal docente e investigador que traballa con perspectiva de xénero, “un evento único no estado espaol e unha fortaleza para a sociedade galega”, como recalcan as súas organizadoras, as unidades de igualdade da �鶹����, a USC e a UdC.

Esta sétima edicin pon o foco nas desigualdades en tempos da covid-19. As mis de 200 persoas inscritas analizarn durante dous das o impacto da actual crise sanitaria, social e econmica en mbitos como a violencia de xénero, a traxectoria investigadora das mulleres e a docencia universitaria con perspectiva de xénero. Estes son os tres eixos fundamentais arredor dos que se van presentar 60 comunicacins entre hoxe xoves e ma venres co obxectivo de “seguir incorporando a mirada feminista ao noso coecemento e saber cientfico, e as impulsar a aplicacin da transversalidade de xénero como un criterio de calidade académica, intercambiar experiencias entre o persoal docente e investigador e promover a creacin de redes de colaboracin multidisciplinares para integrar a perspectiva de xénero na actividade universitaria”, explican as organizadoras.

A pandemia, un paso atrs no camio da igualdade

No acto de apertura, os tres reitores galegos e secretaria xeral da Igualdade fixeron fincapé na importancia deste tipo de eventos para analizar, compartir, debater e avanzar na procura dunha igualdade real de xénero. Unha igualdade que, todos coincidiron, est mis lonxe do que estaba antes da pandemia da covid-19. “Estamos”, recoeca o reitor da �鶹����, Manuel Reigosa, “mis lonxe da igualdade real, que non existir nos vindeiros 20 ou 30 anos” e, por este motivo, os tres reitores reclamaron seguir traballando para “dar pasos adiante e, sobre todo, para non dar pasos atrs”, en palabras do reitor da UdC, Julio Abalde. E é que todos os indicadores, como recoeca a secretaria xeral de Igualdade, Susana Lpez Abella, amosan un retroceso importante no eido da igualdade, por exemplo, no que se refire fenda de coidados que se incrementou co teletraballo. Abella tamén se referiu a varios estudos que amosan como a violencia de xénero se incrementou durante o confinamento, as como a demanda de prostitucin e trata de brancas.��

Ante esta situacin, os tres reitores reafirmaron a aposta “clara e decidida pola igualdade” das universidades porque “non hai equidistancias nin matices, ou somos feministas radicais ou non estamos optando pola igualdade efectiva e real”, recalcaba o reitor da USC, Antonio Lpez. Neste sentido, Reigosa lembraba o papel das institucins académicas como “faro que alumee o mundo a través das investigacins en xénero” pero tamén facendo que “a xente que pasa polas nosas aulas leve este mensaxe sociedade, que leva impresa esa loita pola igualdade”.��

A fenda de xénero dixital non é universal

A conferencia inaugural das xornadas correu a cargo da investigadora Capitolina Daz, experta en socioloxa de xénero da Universitat de València e moi ligada creacin das unidades de igualdade das universidades galegas. A súa intervencin centrouse na fenda de xénero que existe nas titulacins tecnolxicas, en concreto nas ciencias da computacin. Daz remarcou na súa intervencin que esa fenda “non é universal nin é permanente” e repasou varios exemplos de pases e universidades nas que as mulleres non estn infrarrepresentadas nas carreiras Steam. Avanzaba a experta que a maiora deles poden ser percibidos como paradoxos, xa que non son precisamente pases que se caractericen pola igualdade entre homes e mulleres. De feito, segundo un estudo presentado pola Unesco en febreiro deste ano, son os estados rabes os que contan con maior número de mulleres tituladas en enxeara. En particular, en Alxeria representan o 48,5% dos egresados; en Siria o 43,9%; en Tunisia o 44,2% e s algúns pases de América Latina chegan a cifras similares, como Perú (47,5%), Uruguai (445,9%) e Cuba (41,7%). Atendendo concretamente enxeara informtica, en Arabia Saud as mulleres representan o 59% dos titulados; en Malaisia arredor do 50% e na India as mulleres son o 49%, 65% e o 50% do alumnado dos graos, mestrados e doutoramento en informtica, respectivamente. “Isto demostra que a idea que temos de que as mulleres e a informtica son como a auga e o aceite non é as”.

Con todo, a investigadora quixo puntualizar que en nalgúns destes pases a presenza das mulleres nas titulacins STEAM non se traslada ao mercado laboral, xa que boa parte delas non chegan a exercer. As, a eleccin dos estudos non est ligada ao emprego, “estudan sen presin social, elixen os que lles gusta porque non se espera que traballen”. Este é o caso de Arabia Saud, pero non o de India ou Malaisia, onde as tituladas si que exercen a súa profesin.

Fronte a estes escenario est o “paradoxo nrdico”, pases cun alto nivel de igualdade pero cunha porcentaxe baixa de mulleres en enxeara informtica. Explicaba Daz que “as mozas occidentais asumen que viven nunha sociedade igualitaria e a eleccin dos estudos é persoal, buscan traballos nos que ser elas mesmas, non senten que tean nada que demostrar”, como suceda coas xeracins anteriores, “que tivemos que demostrar que eramos tan capaces e competentes coma eles”.��

Tres eixos temticos

Tras a conferencia inaugural as xornadas arrancaron co bloque centrado no impacto da covid-19 na traxectoria de investigacin da mulleres, no que se presentaron traballos sobre a transferencia do coecemento como unha nova fenda de xénero; propostas para reparar o impacto negativo da pandemia entre as mulleres académicas ou a relacin da producin, impacto e colaboracin cientfica co xénero nunha disciplina maioritariamente feminina.��

Xa pola tarde presentaranse as comunicacins relacionadas co segundo eixo temtico do simposio, as violencias contra as mulleres. As expertas e expertos analizarn o incremento dos malos tratos, as dificultades para combater a violencia de xénero en tempos de pandemia, a atencin s vtimas, a violencia institucional, o impacto do antifeminismo na conversa social ou as caractersticas da violencia en mulleres maiores de 65 anos, entre outros.��

Na xornada de ma as ponencias centraranse na perspectiva de xénero na docencia universitaria e abordaranse experiencias como a mediacin lingüstica e perspectiva de xénero para a aula de lingua estranxeira; a visibilizacin das mulleres na Fsica, a paridade nos tribunais de Traballo Fin de Grao ou o nesgo de xénero nos asistentes virtuais de voz.

Todos os traballos presentados durante estes dous das compilaranse nunha publicacin que dispor de ISBN.
��