�鶹����

Os doutoramentos industriais naceron como unha ponte entre o coecemento da academia e a experiencia do tecido empresarial, un programa que serve para unir estas dúas visins na formacin dos futuros profesionais. Coa implicacin das universidades e as empresas, ducias de novos investigadores contan xa con esta mencin industrial nas súas teses, dez deles no caso da �鶹����. A estes hai que sumar outros 15 que estn actualmente a realizar as súas teses baixo o paraugas da convocatoria pública de axudas impulsada pola Xunta de Galicia a través de GAIN. Dende a posta en marcha desta lia de apoio, a �鶹���� acadou catro axudas na primeira edicin en 2021, unha en 2022, cinco en 2023 e outras cinco en 2024.��

A filosofa desta iniciativa é promover a realizacin de proxectos de investigacin industrial ou de desenvolvemento experimental nos que se enmarque unha tese, en empresas, administracins ou entidades privadas sen nimo de lucro. O obxectivo final é formar investigadores e investigadoras de alto nivel que poidan contribur innovacin e ao desenvolvemento tanto da empresas como da academia.��

Como recoecen moitos dos 15 investigadores e investigadoras da �鶹���� que actualmente estn a realizar un doutoramento industrial, a realizacin da tese nunha contorna empresarial permite coecer de primeira man as necesidades e demandas do tecido industrial e tamén a aplicacin directa de los coecementos tericos. Ao tempo, destacan dende a Escola Internacional de Doutoramento (Eido), as e os estudantes establecen unha conexin directa coas empresas, esencial para unha futura insercin laboral no sector industrial. Como explica Antonio Collazo, directo da Eido, estanse a realizar teses con mencin de doutoramento industrial en todos os eidos do coecemento, dende o cientfico e tecnolxico ata o xurdico-social e o obxectivo é “incrementar o número de teses con esta mencin que impliquen unha colaboracin efectiva coa empresa ou centro de innovacin e tecnoloxa”. De feito, o vindeiro venres presentarase no edificio Redeiras a nova convocatoria para 2025, nun acto aberto a todos os investigadores e investigadoras, as como a empresas e centros tecnolxicos.

Isa Beatriz Domingos, en Porto-Muos

Unha das investigadoras que optou por realizar un doutoramento industrial é Isa Beatriz Domingos, dentro da convocatoria de 2023 en colaboracin coa empresa Porto-Muos, onte se centra no desenvolvemento de procesos verdes para a obtencin de ingredientes bioactivos de algas marias endxenas de Galicia e o seu uso na formulacin de novos produtos saudables. A investigacin enmrcase no programa Ciencia e tecnoloxa agroalimentaria e est dirixida polas profesoras do Departamento de Enxeara Qumica no campus de Ourense Dolores Torres e Herminia Domnguez. O obxectivo é “aproveitar de forma integral as macroalgas procedentes de cultivos locais e de recoleccin sostible na costa galega, para formular novos produtos con aplicacins nos sectores alimentario, nutracéutico e cosmético, empregando tecnoloxas limpas e procesos libres de reactivos qumicos e disolventes orgnicos, todo baixo un concepto de biorrefinera e unha perspectiva de residuo cero”.

Explica que elixiu Porto-Muos por ser “unha empresa galega innovadora, pioneira no uso e valorizacin das algas como alimento e materia prima” nunha contorna cunha forte aposta pola sostibilidade e a I+D. ��“Optei pola modalidade de doutoramento industrial porque é unha forma moi completa e enriquecedora de realizar unha tese. A pesar dos desafos que implica, como o paso da escala de laboratorio escala industrial, “esta modalidade permite aplicar o coecemento cientfico directamente a necesidades concretas do sector. É moi motivador ver como o traballo ten unha aplicacin prctica e, no futuro, un impacto tanxible”.
Respecto ao traballo diario, Domingos desenvolve a investigacin no laboratorio de I+D+i de Porto-Muos, “onde teo acceso planta industrial, materia prima e a equipos piloto”. Ademais, acode regularmente �鶹���� para realizar “ensaios analticos e de caracterizacin” para o que conta coa colaboracin do grupo Biomasa e Desenvolvemento Sostible. “A comunicacin entre ambas partes é ��moi fluda, o que permite un traballo colaborativo, ben coordinado e fortemente orientado a resultados”.��

Sobre esta modalidade de doutoramento, a investigadora considera que “ofrece beneficios moi valiosos tanto para o investigador como para a Universidade e a empresa”. Segundo detalla, “permite unha formacin mis completa, ao combinar a experiencia directa nunha contorna real do sector industrial co respaldo académico da Universidade” e isto, engade, “tamén mellora significativamente a capacidade de aplicar o coecemento cientfico a problemas técnicos e desafos especficos do contexto”. Para a Universidade, apunta, “representa unha va efectiva de transferencia de coecemento e de conexin coas necesidades do tecido produtivo, mentres que para a empresa, “é unha oportunidade para incorporar talento altamente cualificado, acceder a tecnoloxas emerxentes e reforzar a súa capacidade de innovacin e desenvolvemento”.��

Actualmente Domingos est rematando o segundo ano de desenvolvemento da súa tese e atpase a punto de conclur unha estada na Chalmers University of Technology (Suecia). A investigacin “avanza segundo o cronograma previsto e os resultados obtidos ata o momento son interesantes, tanto a nivel cientfico como en canto súa aplicabilidade prctica”. Antes de que remate o 2025, avanza, comezar a traballar no escalado de varias das tecnoloxas desenvolvidas, o que supor un avance clave para o proxecto e Porto-Muos, xa que permitir avaliar a súa viabilidade técnica en condicins industriais”.

Nerea Airado, en BorgWarner

Outra das investigadoras que optou por realizar un doutoramento industrial é Nerea Airado, no marco do programa Tecnoloxas da informacin e as comunicacin, baixo a direccin de Mnica Fernndez Barciela, investigadora de atlanTTic, e Óscar Lpez Snchez, do Cintecx. Desenvolve a súa tese na empresa Borgwarner e céntrase en desear modelos que permitan predicir o comportamento electromagnético de sistemas electrnicos de potencia co obxectivo de reducir as interferencias electromagnéticas e mellorar a eficiencia e fiabilidade destes sistemas. “Trtase de crear ferramentas que permitan avaliar e optimizar o deseo antes da fabricacin, evitando as longos procesos de proba e erro, reducindo custos e garantindo o cumprimento das normativas desde o inicio”.

Airado explica que optou por un doutoramento industrial porque é unha alternativa que “facilita o acceso a medios técnicos e recursos que habitualmente non estn dispoibles na universidade e ofrece a oportunidade de adquirir competencias en reas como a xestin de proxectos, o traballo en equipo e a comunicacin con perfs profesionais diversos”. A súa tese pertence convocatoria de 2024, polo que est anda nunha fase inicial, pero explica que o proceso “est sendo moi enriquecedor”. Dentro da empresa, detalla, “colaboro cun grupo de traballo especializado que est moi implicado nos temas relacionados coa mia tese e mantemos un contacto continuo mediante reunins de seguimento e coordinacin, o que facilita que a investigacin avance aliada cos obxectivos da compaa. As combino a parte de desenvolvemento experimental e simulacin na empresa coa anlise metodolxica na Universidade, integrando ambas perspectivas”.

Nuno Muoz Seijas, en Cifga

Nuno Muoz Seijas é outro investigador que apostou por esta modalidade de doutoramento. Comezou a traballar na súa tese a comezos de 2024 no programa de Ciencia e tecnoloxa agroalimentaria, baixo a direccin de José Manuel Salgado e José Manuel Domnguez. Céntrase na separacin de protena e quitina a partir do insecto comestible adulto Tenebrio molitor mediante métodos verdes. “O obxectivo é poder xerar produtos finais empregando a quitina e os seus derivados, no caso do meu proxecto concretamente biofilms para poder envasar alimentos e alongar a vida útil dos mesmos”. A investigacin est a realizala en colaboracin con Cifga, “unha das empresas punteiras no eido da qumica analtica, sobre todo no que se refire s toxinas marias”, o que lle permite “aprender tanto na va académica como na va empresarial e aproveitar as vantaxes que ambos mundos ofrecen. No caso da academia, a liberdade de traballar da maneira que ti queiras, pedir proxectos, etc. Por parte da empresa, traballar cun ritmo mis elevado e ter sempre na cabeza a finalidade do que ests a facer, tendo sempre o obxectivo de ter un rédito econmico o que fas”, explica.

Polo momento, o proceso de traballar a cabalo entre ambas institucins est a ser “moi natural” e “creo que estamos a facer unha interesante simbiose entre a empresa e a Universidade”. Xa ten completada a metade do proceso investigador e “o método qumico que desenvolvemos xa foi probado e posto a punto e a parte que falta é a realizacin dos biofilms como tal que realizarei no ano 2026”, conclúe.

Lizbet Gutiérrez, en Insati

Lizbet Gutiérrez tamén optou por realizar esta modalidade de doutoramento, en concreto na empresa Insati, no marco do programa de doutoramento Metodoloxa e aplicacins en ciencias da vida baixo a direccin da investigadora do CIM Paloma Morn. “A tese ten como obxectivo o deseo e desenvolvemento dun sistema IoT-EdgeAI, que combina intelixencia artificial e sensrica para mellorar a producin e crecemento de semente en bateas con elevada depredacin”.��

Comezou a súa tese en decembro de 2024 pero leva traballando na empresa dende 2023. Explica que sempre lle gustou a investigacin aplicada “e este tipo de doutoramento ofrece a posibilidade de desenvolver proxectos cun enfoque prctico” polo que se decidiu a propoerlle ao CEO de Insati a posibilidade de realizar a tese na propia empresa. “Ao principio costoume organizarme, pero xa o levo mellor”. O traballo de laboratorio desenvlveo nas instalacins da Ecimat, infraestrutura do CIM-�鶹����, onde realiza os experimentos de depredacin. Unha vez remate esta parte, comezar a analizar datos e continuar co desenvolvemento do sistema en Insati, para logo volver Ecimat para a segunda parte dos experimentos.��
��